DRUGI OBIEG
Czwartek, 8 października 2026

1.
Pierwsza rocznica operacji, dzięki której nadal tu jestem i z powodu której od roku nie władam lewą ręką.


2.

Anna Politkowska, 20 lat od zabójstwa dziennikarki, która rzuciła wyzwanie Putinowi
https://www.repubblica.it/esteri/2026/10/07/news/anna_politkovskaja_20_anni_omicidio_giornalista_sfido_putin_chi_era-425630953/?ref=RHLM-BG-P3-S1-T1-fdg5
7 października 2006 roku obchodził urodziny Władimira Putina . Nikt nie wie, jak je świętował. Ale z pewnością pośród toastów, gratulacji i tortu z 54 świeczkami ktoś musiał poinformować prezydenta, że tego samego wieczoru dziennikarka Anna Politkowska, jeden z najbardziej krytycznych głosów Kremla w ówczesnej, częściowo niezależnej prasie rosyjskiej, została zamordowana: policja znalazła ją martwą w windzie w jej domu, przed drzwiami jej mieszkania w centrum Moskwy, dokąd wróciła po dniu pracy, zabita dwoma strzałami w klatkę piersiową, jednym w ramię i jednym w głowę, oddanymi z bliskiej odległości.

Nierozstrzygnięte morderstwo
Dwadzieścia lat później jego morderstwo pozostaje niewyjaśnione. W 2009 roku trzech mężczyzn z Czeczenii, oskarżonych po długim śledztwie, zostało uniewinnionych w pierwszym procesie. Po tym, jak Sąd Najwyższy uchylił wyrok, w 2011 roku władze aresztowały tajemniczego byłego rosyjskiego policjanta, oskarżając go o bycie głównym sprawcą; w 2012 roku, w drugim procesie, skazano go na 11 lat więzienia. W 2014 roku, pięciu kolejnych mężczyzn, w tym trzech uniewinnionych w pierwszym procesie, zostało skazanych w trzecim procesie na różne kary więzienia, w tym dwóch na dożywocie. Podżegacz zamachu nigdy jednak nie został zidentyfikowany. Jeden ze świadków, podczas żmudnego procesu, zeznał, że za zabójcami stał „polityk”, nie podając jednak jego nazwiska. Od tego czasu zespół śledczy został zredukowany do jednego prokuratora niższego szczebla, a sprawa ostatecznie została umorzona.

Śledztwa w sprawie korupcji
Jako reporterka „Nowej Gazety” , opozycyjnej gazety zamkniętej później przez władze, której redaktor Dmitrij Muratow otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla w 2021 roku, Anna Politokowska prowadziła niezliczone śledztwa w sprawie korupcji w nowej nomenklaturze publicznej, która wyłoniła się po rozpadzie ZSRR, szczególnie w Czeczenii, którą odwiedzała kilkakrotnie: autonomicznym regionie na Kaukazie, któremu Putin zawdzięcza swój błyskawiczny awans, który doprowadził go do prezydentury Rosji dzięki brutalnej wojnie, w której pokonał separatystów. Jej reportaże z Czeczenii przyniosły jej międzynarodową sławę, ale także naraziły ją na ataki prorosyjskich władz.

Aresztowania i zatrucia
W Czeczenii padła ofiarą licznych aktów zastraszania, została aresztowana i poddana pozorowanej egzekucji. W 2004 roku, podczas lotu z Moskwy do Rostowa nad Donem, dokąd miała udać się, aby relacjonować wzięcie szkoły w Biesłanie przez grupę czeczeńskich partyzantów, została otruta i musiała pilnie wrócić do stolicy na leczenie. W tym samym roku jej pierwsza książka „Rosja Putina” została wydana na Zachodzie i przetłumaczona na język włoski. Opisała w niej strukturę władzy politycznej i gospodarczej otaczającą przywódcę Kremla. Dwa lata później, 7 października 2006 roku, w pięćdziesiąte czwarte urodziny prezydenta Rosji, została zamordowana. Czy był to element państwowego spisku zorganizowanego przez służby bezpieczeństwa, czy też makabryczny prezent urodzinowy, hołd, który ktoś chciał złożyć Putinowi, ofiarowując mu głowę wroga, nikt nie zdołał ustalić.

Groźby czeczeńskie
Jej koledzy z „Nowej Gazety” powiedzieli, że otrzymała dziesiątki gróźb śmierci; ostatnia pozostała bez odpowiedzi. Na pogrzebie 10 października tysiące ludzi podążało za trumną, ale, co nie dziwi, nie było tam żadnego przedstawiciela rządu. W 2004 roku, w Czeczenii, podczas spotkania z Ramzanem Kadyrowem, mianowanym przez Putina przywódcą Czeczenii, jeden z współpracowników Kadyrowa powiedział jej: „W Moskwie powinni cię zastrzelić na ulicy”. W dniu morderstwa pracowała nad artykułem o torturach dokonywanych przez ludzi Kadyrowa, których określiła mianem „czeczeńskiego Stalina”.

Nagrody i książki
Otrzymała niezliczone nagrody dziennikarskie, zarówno za życia, jak i pośmiertnie. Jej historia została opowiedziana w filmach dokumentalnych i filmach. We Włoszech magazyn Internazionale ustanowił nagrodę dziennikarską jej imienia. Wśród jej książek, z których kilka to zbiory artykułów opublikowane pośmiertnie, oprócz „Rosji Putina”, znajdują się „Dziennik rosyjski” i „Za to”, „Zakaz mówienia”, „Mały zakątek piekła” oraz „Czeczenia, rosyjska hańba”. Napisał: „My, Rosjanie, jesteśmy odpowiedzialni za politykę Putina. Z naszą apatią i strachem pozwoliliśmy czekistom (dawna nazwa KGB, w którego szeregach Putin służył jako podpułkownik, red.) przejąć władzę i traktować nas jak owce. Wpadliśmy z powrotem w sowiecką otchłań. Jeśli chcesz być dziennikarzem w dzisiejszej Rosji, wybierasz albo służalczość, albo czeka cię proces, trucizna, kula. Cokolwiek tajne służby, strażnicy Putina, uznają za stosowne”.


3.

Wiera Politkowska: „Gdyby moja matka żyła dzisiaj, siedziałaby w Rosji w więzieniu”
https://www.repubblica.it/esteri/2026/10/07/news/vera_politkovskaja_mia_madre_anna_russia_ucraina_putin-425630673/?ref=RHLM-BG-P3-S2-T1-fdg5
Gdyby moja matka żyła, siedziałaby w więzieniu. Ponieważ by się nie zatrzymała, pojechałaby na Ukrainę, żeby relacjonować kolejną wojnę Putina . Poszłaby do końca. Jak zawsze. A rosyjskie władze by ją aresztowały, jak to robią z każdym wolnym duchem”. 7 października 2006 roku Wiera Politkowska miała 26 lat, była w ciąży i podczas powrotu do domu dowiedziała się o zamordowaniu swojej matki Anny. Dwadzieścia lat później ci, którzy zlecili zabójstwo wielkiego rosyjskiego dziennikarza, nie zostali odnalezieni, ponieważ ich nie szukano. „Prędzej czy później prawda wyjdzie na jaw. To zajmie trochę czasu, ale na pewno się wydarzy”.
Zauważyła, że co roku 7 października w jej rodzinie dzieje się coś dziwnego. Kiedy miała osiem lat, zapytała mnie, dlaczego. Nie tylko stałam i wygłaszałam monolog; wyjaśniłam jej kilka rzeczy. Dziś wie wszystko, co powinna wiedzieć o swoich krewnych, w tym o osobowości swojej babci, która jest bardzo podobna do jej własnej.

W czym przypomina pani swoją matkę?

„W Annie od razu widać było zdenerwowanie matki. Nie uznaję też półśrodków; jestem ciekawa życia. I generalnie nie jestem łatwą osobą”.

Czy odziedziczyła pani również przewodnią zasadę Anny Politkowskiej: jeśli jesteś świadkiem niesprawiedliwości, nie możesz odwrócić wzroku?

«Niestety tak... Mówię niestety, bo jestem matką».

„Kiedy pisała była nieobecna, nawet gdy była obecna”. To pani słowa. Czy jako córka kiedykolwiek czuła pani zazdrość o dziennikarstwo, ludzi i bitwy, którym pani matka poświęciła tak wiele?

Nigdy. Można to nazwać zazdrością, kiedy czujesz, że nie dostałeś wystarczająco dużo, ale dopóki mój brat i ja nie dorośliśmy, dawała nam z siebie wszystko.

Opisuje ją pani jako upartą, trudną i niezręcznie ustępliwą. Jak się z nią dorastało?

„Kłócenie się z nią było niezwykle trudne, a próba bycia w porządku jeszcze trudniejsza. Ale wykonując pracę, którą ona wykonywała, w sposób, w jaki to robiła, nie mogł być inną osobą. To była wspaniała lekcja życia”.

Czy dla panni matki bardziej bolesna była samotna walka z władzą czy fakt, że nikt jej nie wierzył?

„Zdecydowanie to drugie. Zawsze powtarzała, że pracuje dla zwykłych ludzi, a nie dla władzy. Kiedy inwestujesz wszystko w to, co robisz, a inni ci nie wierzą, to jest bardzo smutne”.

Co ją tak rozgoryczyło?

Kiedy zaczęła relacjonować porwanie i masakrę w teatrze na Dubrowce, użycie gazu i tak dalej, mówiono jej, że chce zrobić karierę na kościach zmarłych. Podczas wojny w Czeczenii Rosjanie nie chcieli wierzyć w to, co pisała; mówili jej: „Przesadzasz”, „Koloryzujesz”, „Popełniono błędy, ale nie jest tak źle, jak to przedstawiasz”. Ponad dwadzieścia lat później jest jasne, że nie przesadzała.

Co wiedziała pani wcześniej o Rosji Putina?

„Ta nieograniczona władza w rękach jednej osoby może prowadzić do strasznych konsekwencji, takich jak te, których doświadczamy”.

Czy byłaby dziś w Rosji, czy wolałaby emigrować za granicę?

Gdyby żyła, kiedy wybuchła wojna na Ukrainie, z pewnością znalazłaby sposób, żeby tam pojechać i opowiedzieć tę historię. Gdyby wróciła do domu cała i zdrowa, wsadziliby ją do więzienia.

W swojej książce „Matka” twierdzi pani, że nie wierzy w daremność jej ofiary, ale dodaje pani, że nic nie jest cenniejsze niż ludzkie życie. Czy dziś uważa pani, że było warto?

„Nigdy nie potrafiłam jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, bo jestem jej córką”.

Jak dużą odpowiedzialność za to, w co przekształcił się system Putina, ponosi społeczeństwo rosyjskie?

„Rosjanie ponoszą pewną odpowiedzialność. Smutne jest, że ludzie, dla których pracowała całe życie, tyle lat po jej śmierci, zapominają o niej i nadal żyją według tych samych starych zasad”.

Czy w Rosji jest ktoś, kto prawdziwie przejął jej dziedzictwo?

„Nie sądzę”.

Na jakim etapie rozwoju znajduje się pani kraj?

„Faza, którą Rosja już przeżyła: Czas Smuty”.

Kryzys dynastyczny i społeczno-polityczny, który na początku XVII wieku doprowadził do powstania Romanowów. Ale czy widzi pani w tym jakąkolwiek nadzieję?

„Na szczęście nic na tym świecie nie jest wieczne. Nie jestem pewna, czy będę jeszcze żyła, kiedy sytuacja w Rosji poprawi się na tyle, że będę mogła rozważyć powrót. Mam nadzieję, że moja córka będzie mogła”.

Gdyby mogła pani zadać swojej matce jedno pytanie, o co by ją zapytała?

„Jak do cholery to wszystko wykombinowałaś?” Uśmiecha się. „Chciałbym wiedzieć, jak udało ci się, uzbrojona jedynie w długopis, uchwycić charakter i osobowość kogoś takiego jak Putin, i z taką precyzją przewidzieć rolę, jaką odegra on dla Rosji”.

Po groźbach, które otrzymała pani i pani córka, jesteście zmuszone mieszkać daleko od kraju, w nieujawnionych miejscach w Europie. Czy czujecie się tu chociaż bezpiecznie?

Nie żyję w strachu, a przynajmniej staram się nie żyć. Bo nawet tutaj, w Europie, rosyjskie służby specjalne działają jak u siebie w domu i beztrosko prowadzą swoje operacje specjalne. Gdyby zagłębić się w ich działalność, można by odkryć wiele niespodzianek. W rezultacie osoba taka jak ja, z moją historią i korzeniami, nie może czuć się bezpiecznie nigdzie na świecie. Bo wiem, że jeśli będą chcieli mi zrobić krzywdę, znajdą mnie, gdziekolwiek będę. Nawet tutaj, w Europie.


4.

Ukraina mówi, że Rosja zbombardowała blok mieszkalny jako prezent urodzinowy dla Putina
Budynek w Pryłukach został zniszczony, zginęło dziewięć osób, w tym troje dzieci – twierdzą urzędnicy, w noc przed 74. urodzinami prezydenta Rosji
https://www.theguardian.com/world/2026/oct/07/ukraine-accuses-russia-of-bombing-apartment-block-as-birthday-gift-for-putin
Wołodymyr Zełenski oskarżył rosyjskie wojsko o celowe zabijanie cywilów i bombardowanie budynków mieszkalnych, co miało być makabrycznym prezentem dla Władimira Putina, który w środę obchodzi 74. urodziny.
Prezydent Ukrainy określił nocne ataki dronów i rakiet przeprowadzone przez Rosję, w których zginęło co najmniej 15 osób, jako „nikczemne”. „Rosjanie chcieli uderzyć boleśnie i demonstracyjnie” – powiedział.
Na nagraniu widać, jak pocisk balistyczny uderza w pięciopiętrowy blok mieszkalny w miejscowości Pryłuki w północnej części obwodu czernihowskiego. Betonowy budynek zawalił się, grzebiąc w nim ludzi. Dziewięć osób zginęło, w tym troje dzieci, poinformowały władze, a 38 zostało rannych.
Ratownicy przeszukiwali gruzy, próbując odnaleźć ocalałych. „Dziś, w dniu urodzin Putina, armia rosyjska „obdarzyła go” zniszczeniem bloku mieszkalnego w Pryłukach. Był to zwykły pięciopiętrowy blok mieszkalny” – napisał Zełenski w mediach społecznościowych.
Przyznał, że Ukraina ma trudności ze zestrzeliwaniem wrogich pocisków balistycznych i zaapelował do sojuszników o dostarczenie wyprodukowanych w USA pocisków przechwytujących Patriot. „Pakiety obrony powietrznej są dla nas obecnie niezbędne” – powiedział.


5.

Maricarmen, kobieta, która zapoczątkowała walkę z eksmisjami w Hiszpanii, nie żyje
87-letnia kobieta zmarła w środę w szpitalu Gregorio Marañón w Madrycie, co potwierdziła w oświadczeniu Unia Lokatorów.
https://elpais.com/espana/2026-10-07/muere-maricarmen-la-mujer-que-encendio-la-lucha-contra-los-desahucios-en-espana.html
Maricarmen Abascal, 87-letnia kobieta, która stała się symbolem hiszpańskiej walki o lepsze warunki mieszkaniowe, zmarła w madryckim szpitalu Gregorio Marañón, gdzie została przyjęta po eksmisji. „Uściski również dla wszystkich, którzy tak jak ja odczuwają tę stratę jak własną” – napisał premier Pedro Sánchez w X.

Eksmisja Maricarmen
23 września, po kilku dniach oporu w wynajętym mieszkaniu w dzielnicy Retiro i pomimo protestów związku zawodowego Madryckich Lokatorów, który przez kilka dni okupował jej ulicę, aby zapobiec eksmisji, kobieta została wyniesiona na noszach przez policję. To zdjęcie zszokowało Hiszpanię i stało się symbolem rozprzestrzeniającego się kryzysu na całym świecie. Maricarmen mieszkała tam od ponad 70 lat: właściciel nieruchomości, która kupiła jej budynek, zaoferował jej czynsz w wysokości 2650 euro po zakończeniu umowy najmu; do tego czasu płaciła 500 euro.
Maricarmen pozostała w mieszkaniu, nadal płacąc stary czynsz, aż do interwencji policji. Trafiła do szpitala, a tymczasem, dzięki naciskom ze strony protestujących i mediów, fundusz nieruchomości, który ją eksmitował, oraz prawnicy starszej kobiety doszli do porozumienia w sprawie jej powrotu po wypisie ze szpitala. „Chociaż osiągnięto historyczne porozumienie, które pozwoliłoby jej wrócić do domu, to rozwiązanie pojawiło się za późno. Sytuacji, której można było całkowicie uniknąć po wyczerpującym procesie” – stwierdził związek zawodowy, potwierdzając śmierć Maricarmen.

Hiszpania wychodzi na ulice, by uczcić Maricarmen
Jej sytuacja mieszkaniowa, podobna do sytuacji setek Hiszpanów, pogarszała się z powodu jej delikatnego stanu zdrowia: 50-procentowa niepełnosprawność sprawiła, że kobieta prosiła o nieeksmitowanie. Ze szpitalnego łóżka, zaraz po eksmisji, wzywała aktywistów do kontynuowania protestu: „Chciałabym być tam z wami, towarzyszyć wam w proteście i walce, ale nie mogę. Z tego miejsca proszę wszystkich: odwagi! Walczcie!”.
Dla niej ruch mieszkaniowy natychmiast się zjednoczył, przekształcając protest w acampada na Puerta del Sol, centralnym placu Madrytu, gdzie wciąż rozbijane są namioty, a następnie w setki protestów w całym kraju. Wśród nich znalazła się duża demonstracja w zeszłą sobotę, kiedy tysiące ludzi – 70.000 mówi rząd i 500.000 organizatorzy – demonstrowało w Madrycie przeciwko kryzysowi mieszkaniowemu.

Polityczna bitwa o mieszkania
Pablo Iglesias, były lider partii Podemos, nazwał ją „Rosa Parks Hiszpanii”, a jej eksmisja faktycznie zapoczątkowała kryzys rządowy, który doprowadził do ogłoszenia przedterminowych wyborów 29 listopada. Niecały tydzień po eksmisji rząd Sáncheza zatwierdził dwa dekrety mieszkaniowe, które oprócz wielu środków mających na celu ochronę najemców i właścicieli mieszkań oraz przed nadużyciami finansowymi, obejmowały również zabezpieczenia przed eksmisjami osób znajdujących się w trudnej sytuacji. W parlamencie środki te zostały odrzucone przez opozycyjne partie Partido Popular i Vox oraz partię Junts Katalonii. Kryzys parlamentarny skłonił premiera do rozwiązania obu izb i ogłoszenia przedterminowych wyborów 29 listopada.
Wczoraj Rada Ministrów zatwierdziła dwa nowe, nieznacznie zmodyfikowane dekrety, tak aby parlament mógł je poddać pod głosowanie w najbliższych dniach. „Nigdy więcej Maricarmen w Hiszpanii nie może się powtórzyć” – powiedział wczoraj socjalistyczny premier.
Tymczasem związki zawodowe ogłosiły strajk generalny na 11 listopada z powodu kryzysu mieszkaniowego.

Reakcje
Wiadomość dotarła do protestujących obozujących na Puerta del Sol, którzy uczcili ją minutą ciszy; inni zareagowali, maszerując w kierunku madryckiego Kongresu, skandując „mordercy”. Skrajnie prawicowa partia Vox, kierowana przez Santiago Abascala, również mówiła o mordercach. Abascal natychmiast próbował wykorzystać śmierć kobiety, oskarżając rząd Sáncheza o zabicie jej poprzez bezczynność. Na drzwiach mieszkania, z którego została eksmitowana, jak donosi El País, pojawił się napis: „Spoczywaj w pokoju, Maricarmen”.



6.

Polka „solidarność” nalega na odporność energetyczną UE w obliczu rosyjskiej agresji
W drugim artykule z serii poświęconej polskiej gospodarce przyglądamy się temu, jak kraj zacieśnia więzi z sąsiadami
https://www.theguardian.com/world/2026/oct/07/poland-solidarity-eu-energy-resilience-russian-aggression-economy
Dwie mile od wybrzeża Gdańska, białe stalowe pale pierwszego polskiego terminalu gazowego na morzu wznoszą się z szarego jak łupek Bałtyku. Zainstalowane na wysokości ośmiu metrów nad falami, pływające dźwigi i statki budowlane stoją na pierwszej linii europejskich dążeń do bezpieczeństwa energetycznego.

Odkąd cztery lata temu po inwazji Władimira Putina na Ukrainę zakręcono kurki z rosyjskim gazem, Polska zwróciła się ku globalnemu rynkowi energetycznemu. Choć warunki są dalekie od idealnych, a wojna na Bliskim Wschodzie winduje ceny ropy i gazu do stratosferycznych poziomów, wzmocnienie dywersyfikacji krajowego miksu energetycznego pozostaje priorytetem dla Polski, jej bałtyckich sąsiadów i całej UE.
Maciej Wawrzkowicz, kierownik projektu offshore w krajowej spółce gazowej Gaz-System, oraz kierownik budowy Krzysztof Polatynski, patrząc na morze z wietrznej plaży otoczonej lasem sosnowym, mówią, że Bałtyk nie jest łatwym miejscem do budowy.
Zanim prace mogły się rozpocząć, polscy trałowce marynarki wojennej zostali wezwani do storpedowania niewybuchów i bomb z czasów II wojny światowej. Budowę wstrzymują sztormy, a morze zamarzło zeszłej zimy. Jednak w tym projekcie o międzynarodowym znaczeniu priorytetem jest szybkość.
Każde nabrzeże, które jest obecnie dostępne w okolicy i ma jakąś powierzchnię warsztatową do prefabrykacji, jest już zajęte przez wykonawcę. A wy szukacie więcej. Port Gdański to obecnie ważny plac budowy”.
Polska importowała ponad połowę swojego gazu z Rosji, ale odmówiła płacenia w rublach w 2022 roku, ponieważ Kreml stał się wyrzutkiem na Zachodzie z powodu wojny Putina z Ukrainą. Norweski gazociąg pod Bałtykiem i terminal skroplonego gazu ziemnego (LNG) w Świnoujściu, blisko granicy z Niemcami, pomogły utrzymać ciepło w większości domów i utrzymać pożary w przemyśle.
W Gdańsku planowana jest budowa pływającej jednostki magazynowania i regazyfikacji (FSRU) – specjalistycznego statku morskiego służącego do magazynowania i konwersji LNG – która ma dodatkowo wesprzeć dynamicznie rozwijającą się gospodarkę Polski . Zwiększy ona również potencjał kraju wykraczający poza krajowe potrzeby – czyniąc go centrum dla Europy Wschodniej i jej bałtyckich sąsiadów.

Polska dysponuje zdolnością regazyfikacji LNG wynoszącą 8,3 mld m³ rocznie. Po uruchomieniu reaktora FRSU na początku 2028 roku, zwiększy to jego wydajność o 6,1 mld m³ rocznie. Planowane jest również uruchomienie drugiego statku w gdańskim reaktorze FRSU w 2030 roku, co zwiększy całkowitą wydajność do ponad 20 mld m³ rocznie.
W dobie wyzwań geopolitycznych statek FSRU nosi symboliczną nazwę „Solidarność”, nawiązującą do historii jego portu macierzystego i dążenia Polski do wzmocnienia więzi z Unią Europejską w obliczu agresji Rosji.
W latach 80. XX wieku, wraz z rozpadem Związku Radzieckiego, strajki w Stoczni im. Lenina w Gdańsku, wywołane rządami komunistycznymi, zapoczątkowały w Polsce ruch Solidarności. Pod przewodnictwem Lecha Wałęsy, utorował on drogę do niepodległości i przejścia do gospodarki wolnorynkowej. Od tego czasu poziom życia gwałtownie wzrósł, z 40% średniej unijnej w połowie lat 90. do 81% w ubiegłym roku.
Agnieszka Ozga, dyrektor departamentu transformacji energetycznej, i jej zastępca Paweł Sęk twierdzą, że Polska od dziesięcioleci dąży do dywersyfikacji dostaw energii, a aneksja Krymu przez Rosję w 2014 roku przyspieszyła ten proces. Ale rok 2022 był „przełomowy”, mówi Sęk.
„Po wybuchu wojny wiedzieliśmy, co się dzieje i wiedzieliśmy, że wiele krajów w naszym regionie zostanie pozbawionych dostaw gazu z Rosji”.
Od tego czasu znaczenie Gdańskiej FSRU wzrosło, mówi Ozga. „Nie tylko dla Polski. Ale także dla Słowacji, krajów Europy Środkowo-Wschodniej, krajów bałtyckich. To również bardzo, bardzo ważne dla Komisji Europejskiej: zakończenie izolacji krajów bałtyckich, ponieważ były one całkowicie uzależnione od napływu gazu z Rosji”.
Jednakże w Gdańsku jest wiele dowodów wskazujących na wyzwania energetyczne, z którymi Polska wciąż musi się mierzyć.
Na obrzeżach wąskich, brukowanych uliczek starego miasta, kominy elektrowni węglowej z czasów sowieckich, w czerwone i białe pasy , zieją gęstymi kłębami dymu. Statki turystyczne wiozące turystów na półwysep Westerplatte – gdzie padły pierwsze strzały II wojny światowej – muszą również przepłynąć przez czarne jak smoła góry węglowego doku.
Węgiel odpowiada za ponad połowę produkcji energii elektrycznej w Polsce, znacznie powyżej średniej UE. Dziedzictwo radzieckiej infrastruktury paliw kopalnych i wieki rodzimej produkcji w tym bogatym w zasoby kraju sprawiają, że pozostaje on kluczowym surowcem dla gospodarki.

Ponad 80 000 osób nadal pracuje w kopalniach węgla , głównie na południu, wokół przemysłowego miasta Katowic – kiedyś nazywanego Stalinogrodem – będącego jednym z niewielu pozostałych regionów górniczych w UE w pełni zaangażowanych w dekarbonizację.
Jednak odejście od węgla na rzecz LNG, odnawialnych źródeł energii i energii jądrowej uważa się za kwestię kluczową dla przyszłej suwerenności i dobrobytu Polski.
Kraj ten opiera swoją gospodarkę na kosztownych i zanieczyszczających środowisko paliwach kopalnych, przez co średnie hurtowe ceny energii elektrycznej są dziewiąte z najwyższych w UE, co hamuje wzrost gospodarczy w kraju przyzwyczajonym do dynamicznego rozwoju.
W miarę jak płace i poziom życia dorównują poziomowi zachodnioeuropejskiemu, polski przemysł zaczyna tracić przewagę konkurencyjną w obliczu taniej siły roboczej – czynnika, który od dawna przyciągał międzynarodowe korporacje, takie jak Volkswagen i Toyota, do lokowania swoich fabryk w Polsce. W rezultacie coraz ważniejsze staje się utrzymanie niskich kosztów produkcji – takich jak energia.
Rafał Brzoska, miliarder i założyciel InPost, paneuropejskiej firmy zajmującej się paczkami, która ma swoją siedzibę w Krakowie, należy do zaniepokojonych przedsiębiorców w Polsce.
„Konkurencyjny koszt energii nie jest naszą największą przewagą. Musimy więc jakoś zmienić, przekształcić i skupić się na tych elementach naszej gospodarki, z którymi możemy konkurować, powiedzmy, z Francją, która ma najniższą cenę energii. Nie możemy konkurować w branżach najbardziej nastawionych na koszty”.
Warszawa w ostatnich latach zabiegała o dekarbonizację, realizując strategię do 2040 r. Krytycy ostrzegają jednak, że w ten sposób kraj nadal będzie na drodze do tego, by do 2030 r. stać się ostatnią gospodarką UE, która będzie w większości produkować energię z paliw kopalnych, co zagrozi bezpieczeństwu gospodarczemu i dobrobytowi.
Będzie to również wymagało ogromnych inwestycji publicznych, w czasie narastającego długu publicznego i rosnących kosztów pożyczek. W okresie poprzedzającym przyszłoroczne wybory parlamentarne pojawiają się również wyzwania polityczne, a prawicowi przeciwnicy liberalnego rządu Donalda Tuska naciskają na zjednoczenie eurosceptycznych wyborców, wykorzystując zieloną transformację jako broń.
Rząd inwestuje również w energetykę jądrową, budując elektrownię na wybrzeżu Bałtyku. Krytycy podkreślają jednak zawrotną cenę, przekraczającą 42 mld euro (35,6 mld funtów), za obiekt, który zostanie uruchomiony dopiero pod koniec lat 30. XXI wieku.
Wiceminister spraw zagranicznych Polski Marcin Bosacki twierdzi jednak, że członkostwo w UE sprzyja transformacji, która wzmocni gospodarkę. „Odziedziczyliśmy po czasach komunizmu najgorszy miks energetyczny ze wszystkich państw członkowskich UE. Zmienia się on – może niewystarczająco szybko – ale zmienia się dość szybko”.
Polska pozyskała 54,7 mld euro dofinansowania z unijnego funduszu na rzecz odbudowy i odporności po pandemii COVID-19, z czego 40% przeznaczono głównie na cele związane z energią. Jest również największym beneficjentem funduszu brukselskiego, mającego na celu wsparcie wprowadzenia unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla.
„Polacy są mistrzami w pozyskiwaniu funduszy unijnych” – mówi Bosacki. Szacuje, że od momentu przystąpienia do Unii Europejskiej w 2004 roku do Warszawy napłynęło ponad 300 miliardów euro, wspierając budowę dróg, kolei i innej kluczowej infrastruktury, napędzając boom gospodarczy kraju.
„Obliczamy, że wzrost polskiego PKB byłby o połowę niższy niż w ciągu ostatnich 20 lat, gdyby Polska nie była członkiem UE. Prawie o połowę”.
Po tym, jak roczna produkcja przekroczyła w ubiegłym roku 1 bilion dolarów (756 mld funtów), co plasuje Polskę na szóstej pozycji wśród największych gospodarek w UE, wyprzedzając takie kraje jak Belgia, Szwecja i Austria, napływ funduszy nadrabiających zaległości z Brukseli prawdopodobnie jednak osłabnie.
Mateusz Urban, ekonomista z Oxford Economics z Warszawy, twierdzi, że zmiana systemu energetycznego do 2040 roku będzie trudna. Jednak porzucenie statusu kraju pozostającego w tyle w zielonej transformacji jest kluczowe – dla klimatu, niezależności energetycznej i bezpieczeństwa gospodarczego.
W przeszłości Polska była poddawana presji ze strony Kremla, który wykorzystywał dostawy gazu do celów politycznych. Dotyczyło to m.in. prób wymuszenia na Warszawie w 2010 r. karnych warunków, które miałyby ustawić polski rynek gazowy na korzyść Rosji.
„Jeśli masz jednego dużego dostawcę za pośrednictwem rurociągu, nie masz prądu” – mówi Urban.
Wraz z zamknięciem cieśniny Ormuz i groźbą ograniczenia eksportu oleju napędowego przez Donalda Trumpa, który wstrząsa globalnym rynkiem energii, ryzyko pozostaje. Duże ilości LNG importowanego drogą morską do Polski pochodzą ze Stanów Zjednoczonych i Kataru. Jednak polscy urzędnicy ds. energii są optymistyczni, sugerując, że inne rynki wciąż mogą być wykorzystane, i argumentują, że poszerzenie horyzontów poza import z Rosji pozostaje kluczowe.
Urban zgadza się, że dywersyfikacja źródeł energii mogłaby pomóc wzmocnić pozycję Polski, mimo że rozwój odnawialnych źródeł energii wymaga czasu.
„Potrzebujemy tego dla bezpieczeństwa geopolitycznego. Odejście od rosyjskiego gazu i węgla to ogromny krok naprzód. Dywersyfikacja dostaw zapewnia lepszą ochronę przed problemami w każdym regionie”.


7.

https://tvn24.pl/polska/prezes-pis-jaroslaw-kaczynski-kontra-radoslaw-sikorski-jest-kasacja-od-wyroku-w-sprawie-slow-o-katastrofie-smolenskiej-st9274530
Otrzymałem z Sądu Apelacyjnego informację o tym, że Jarosław Kaczyński złożył skargę kasacyjną - przekazał szef MSZ Radosław Sikorski. Chodzi o sprawę pozwu prezesa PiS przeciwko Sikorskiemu za słowa o katastrofie smoleńskiej.
Pozew złożył Jarosław Kaczyński w styczniu 2021 roku. Dotyczył on naruszenia przez Sikorskiego kultu pamięci po zmarłym Lechu Kaczyńskim. Sikorski w odpowiedzi na próbę nadania jednej z warszawskich ulic imienia Lecha Kaczyńskiego, na platformie Twitter opublikował wpis, w którym twierdził, że Lech Kaczyński "walnie przyczynił się do katastrofy smoleńskiej".
W marcu bieżącego roku Sąd Apelacyjny zmienił wcześniejszy wyrok i oddalił pozew prezesa PiS. W środę na portalu X Sikorski poinformował, że Kaczyński złożył kasację "od prawomocnego wyroku potwierdzającego, że miałem 'subiektywne i obiektywne' powody, aby stwierdzić, że prezydent Lech Kaczyński przyczynił się do katastrofy smoleńskiej".
"Przypominam, że jest to sprawa, w której Kaczyński złożył w sądzie jako dowód raport Komisji Millera, który potwierdził zaistnienie wypadku i wykluczył zamach. Na potrzeby polityki są urojenia o zamachu, a na potrzeby odszkodowania i pozwu, jest wypadek. Dziw, że ktokolwiek jeszcze wierzy tym krętaczom" - dodał.
Biuro prasowe Sądu Apelacyjnego w Warszawie potwierdziło, że skarga kasacyjna Kaczyńskiego od marcowego wyroku SA wpłynęła do tego sądu.
Kaczyński odniósł się do tematu podczas konferencji prasowej w siedzibie PiS. - Myśmy w sprawach, gdzie oskarżono mojego świętej pamięci brata o to, że on był jakoś współwinny katastrofie, wytaczali procesy i za każdym razem w pierwszej instancji żeśmy je wygrywali, dlatego że nasze dowody były bardzo twarde - skomentował. ...


8.

Trump ostro krytykuje „głupich” i „nierozsądnych” Republikanów w związku z wezwaniami do ujawnienia kolejnych akt Epsteina
https://abc30.com/post/epstein-files-latest-trump-blasts-past-supporters-demanding-release-more-jeffrey/
Prezydent Donald Trump w środę nadal odrzucał apele członków swojej partii o większą przejrzystość śledztwa w sprawie Jeffreya Epsteina i bez dowodów wysuwał twierdzenia, że kontrowersje te mają na celu osłabienie jego pozycji.
W obszernym wpisie w mediach społecznościowych, który zawierał odniesienia do wcześniejszych twierdzeń prezydenta na temat śledztwa w sprawie ingerencji Rosji w wybory w 2017 r., Trump obwinił Demokratów o stworzenie tego, co nazwał „oszustwem” i „mistyfikacją”.
„Ich nowe OSZUSTWO to to, co na zawsze będziemy nazywać mistyfikacjami Jeffreya Epsteina, a moi BYLI zwolennicy uwierzyli w to 'super-------', jak w haczyk, żyłkę i ciężarek” – napisał.
Trump i prokurator generalna Pam Bondi znaleźli się pod ostrzałem konserwatystów na Kapitolu i w całym kraju za odmowę ujawnienia całości akt śledztwa w sprawie Epsteina.
Departament Sprawiedliwości i FBI oświadczyły w zeszłym tygodniu, że nie znaleziono dowodów na to, że zmarły finansista prowadził „listę klientów” współpracowników, których szantażował lub z którymi zmawiał się, aby skrzywdzić dziesiątki kobiet.
W swoim wpisie Trump odciął się od tych, którzy skupiają się na sprawie Epsteina, a nie na jego osiągnięciach.
„Niech ci słabeusze kontynuują swoją pracę i wykonują pracę Demokratów. Niech nawet nie myślą o rozmowach o naszym niesamowitym i bezprecedensowym sukcesie, bo nie chcę już ich poparcia!” – powiedział Trump.

Cień miliardera i pedofila Jeffreya Epsteina wisi nad wyborami uzupełniającymi. Co najmniej 35 kandydatów Demokratów w różnych stanach ostro atakuje swoich oponentów w spotach wyborczych, oskarżając ich o próbę, przynajmniej początkowo (zanim prezydent Donald Trump uległ presji, by je ujawnić), zablokowania publikacji akt – tego kotła prywatnych e-maili i dokumentów sądowych, które przynajmniej częściowo obnażyły bezwstydną sieć seksu i władzy – lub o powiązania z osobami z nim powiązanymi. Oskarżenie głosi, że należą oni do „klasy Epsteina”: osób, które dopuściły się podejrzanych czynów i uniknęły kary dzięki powiązaniom z finansistą.
Najbardziej znanym jest demokratyczny senator Jon Ossoff, wschodząca gwiazda Partii Osła, ten sam, który, zdaniem wielu, mógłby z powodzeniem ubiegać się o prezydenturę: zaatakował swojego republikańskiego przeciwnika, reprezentanta Mike'a Collinsa, oskarżając go o „głosowanie przeciwko ujawnieniu dokumentów”. Na Florydzie, kandydat Demokratów do Izby Reprezentantów, Gay Valimont, oskarża swojego rywala, republikańskiego reprezentanta Jimmy'ego Patronisa, o nazwanie „śledztwa w sprawie Epsteina stratą czasu”. Mimo że w rzeczywistości powiedział coś bardziej złożonego, ograniczając się do stwierdzenia, że sprawa „stworzyła impas, który uniemożliwia nam jakiekolwiek działania”. Wśród nich Sherrod Brown, były senator Partii Demokratycznej z Ohio, który próbuje wrócić do łask i jest również brany pod uwagę jako kandydat do Białego Domu, wyemitował co najmniej osiem reklam, w których podkreślił darowizny, jakie jego przeciwnik, senator Partii Republikańskiej Jon Huste, otrzymywał na przestrzeni lat od Lesliego Wexnera, miliardera i byłego właściciela Victoria's Secret pochodzącego z tego stanu, który powierzył Epsteinowi cały swój portfel inwestycyjny: „Husted otrzymał od wspólników Epsteina więcej pieniędzy niż ktokolwiek inny w Waszyngtonie, a następnie zagłosował za utrzymaniem dokumentów w tajemnicy”.
Jednak reklamą, która ryzykuje największe szkody dla republikanina, który jest celem ataku, jest niewątpliwie reklama demokratki Jessiki Killin, która ubiega się o mandat w piątym okręgu wyborczym Kolorado przeciwko republikaninowi Jeffowi Crankowi. Na nagraniu występują Sky i Amanda Roberts, brat i synowa Virginii Giuffre, najsłynniejszej z ofiar Epsteina, głównej oskarżycielki księcia Andrzeja, która kilka lat temu popełniła samobójstwo. „Crank zatuszował zbrodnie Epsteina, aby chronić Trumpa” – mówi bez ogródek Sky: „On nie ma prawa zasiadać w Kongresie”. Para mieszka w jej okręgu wyborczym i od dawna jest republikaninem. Zwracając się bezpośrednio do kamery, słychać, jak oświadczają, że wielokrotnie prosili o spotkanie z Crank, ale ich prośby były odrzucane. „Kiedy miał okazję ujawnić prawdę i ujawnić akta Epsteina, Crank wielokrotnie głosował za ich zatuszowaniem”. Nagranie kończy się obrazem ich spotkania z Killinem.
(https://www.repubblica.it/esteri/2026/10/07/news/usa_epstein_campagna_elettorale_35_spot_i_candidati_dem-425631499/?ref=RHLF-BG-P8-S2-T1-s455g35 )


9.

Zmiana w podejściu Sáncheza od 2019 r.: od stwierdzenia, że Puigdemont ucieka przed wymiarem sprawiedliwości”, do świętowania zatwierdzenia amnestii przez Trybunał Konstytucyjny
Wypowiedzi prezydenta na temat amnestii nie zawsze były takie same.
Puigdemont z zadowoleniem przyjął orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, ale ostrzega: „Amnestia nie jest rozwiązaniem konfliktu między Katalonią a Hiszpanią”.
Llarena unieważnił nakaz aresztowania Puigdemonta po tym, jak Trybunał Konstytucyjny opowiedział się po stronie byłego prezydenta
https://www.larazon.es/espana/hemeroteca-recuerda-que-sanchez-decia-puigdemont-profugo-justicia_202610076ac5ecfb65901473bcd187c0.html
Niecałe 24 godziny po rozwiązaniu parlamentu i wezwaniu do przedterminowego głosowania 29 listopada, Sąd Najwyższy uchylił nakaz aresztowania Carlesa Puigdemonta, byłego prezydenta Katalonii i przywódcy separatystów, po tym jak Trybunał Konstytucyjny podtrzymał wniosek o amnestię za przestępstwo defraudacji środków publicznych w referendum niepodległościowym Katalonii w 2017 roku. Decyzja ta może pozwolić Puigdemontowi na powrót do Hiszpanii bez ryzyka aresztowania, prawie dekadę po ucieczce do Belgii, gdzie przybył kilka dni po tym, jak przewodził nieudanej próbie secesji Katalonii.
Teraz to od niego zależy, jak i kiedy wrócić, zgodnie z amnestią. W swoim krótkim przemówieniu z Waterloo, gdzie mieszka, nie mówił o datach, lecz o końcu lat „represji politycznych”, które jednak nie rozwiązały kwestii katalońskiej. Wspomniał jednak: „Wyjechaliśmy na wygnanie, aby zająć się polityką i nie zaprzestaliśmy, dopóki nie zadbaliśmy o to, by nasz powrót miał również znaczenie polityczne”. Pozostaje pytanie, czy wróci na czas kampanii wyborczej i czy skazani w referendum niepodległościowym będą mogli kandydować. Chociaż jego partia, Junts, osłabła, Puigdemont nadal wywiera silny wpływ na hiszpańską politykę, a jego ewentualny powrót może mieć konsekwencje dla nadchodzących wyborów, zwłaszcza jeśli partie opozycyjne zechcą go wykorzystać do ataku na rząd Sáncheza.
Jak na ironię, orzeczenie zbiegło się z końcem drugiej kadencji socjalistycznego lidera, tej samej, która rozpoczęła się w 2023 roku dzięki siedmiu deputowanym z Junts, którzy zagłosowali za jego inwestyturą w zamian za zatwierdzenie ustawy o amnestii. „Cieszę się z tej wiadomości; pozwala ona Katalonii patrzeć w przyszłość” – oświadczył Sánchez pod koniec posiedzenia Rady Ministrów, gdzie ogłosił zatwierdzenie dwóch dekretów mieszkaniowych, jedynie częściowo zmodyfikowanych w stosunku do tych właśnie odrzuconych. Dekrety te muszą teraz zostać poddane pod głosowanie Stałej Deputacji, organu konstytucyjnego, który działa w imieniu parlamentu po rozwiązaniu obu izb. W tym przypadku głosowanie Junts, które ostatecznie odrzuciło projekt, jest bezużyteczne, a deklarowane poparcie baskijskiej partii nacjonalistycznej PNV toruje drogę do ratyfikacji. To definiuje strategię wyborczą premiera, której celem jest zdobycie poparcia rozczarowanych Hiszpanów poprzez forsowanie kwestii mieszkaniowej. „To nie kwestia ideologii, lecz człowieczeństwa. Nie pozwolimy na kolejny Maricarmen” – wyjaśnił. Dla opozycyjnej Partii Ludowej konferencja prasowa premiera po wczorajszym posiedzeniu rządu była jednak demonstracją, do tego stopnia, że zgłoszono ją Centralnej Komisji Wyborczej. Wypowiedzenie wojny, które podnosi ton kampanii, która oficjalnie się jeszcze nie rozpoczęła, ale już się zaostrzyła. Znajduje to również odzwierciedlenie w demonstracjach ruchów mieszkaniowych: w Barcelonie odnotowano starcia z policją, a w Madrycie namioty wciąż stoją na Puerta del Sol. Tymczasem dwa główne związki zawodowe, CC OO i UGT, spotkały się z przedstawicielami nowych oburzonych przed strajkiem generalnym zaplanowanym na listopad.


10.

Pozew zbiorowy przeciwko McDonald's: zarzut zmowy cenowej w menu przy użyciu sztucznej inteligencji
https://www.reuters.com/legal/government/mcdonalds-hit-with-class-action-over-menu-prices-2026-10-05/
Amerykański gigant fast foodów McDonald's podobno wykorzystał sztuczną inteligencję do doradzania restauracjom, jak dostosowywać ceny w menu. Decyzja ta może okazać się kosztowna dla firmy, która wniosła pozew do sądu federalnego w Chicago w ramach planowanego pozwu zbiorowego w całym kraju. Według Reutersa, pozew, złożony w piątek, zarzuca McDonald's naruszenie amerykańskich przepisów antymonopolowych poprzez zmowę z niezależnymi franczyzobiorcami w celu ustalania cen za pomocą algorytmów wytrenowanych na danych niepublicznych.
Według dochodzenia przeprowadzonego przez agencję Reuters i opublikowanego w zeszłym tygodniu, McDonald's korzysta z technologii, która analizuje miliony transakcji i sugeruje ceny dla poszczególnych restauracji, biorąc również pod uwagę szacunki dotyczące tego, ile klienci w danym regionie są skłonni wydać na dany produkt. Burger w Oklahomie może zatem mieć inną cenę niż ten sam produkt sprzedawany w Ohio, w zależności od nawyków klientów i lokalnego sukcesu produktu. Według właścicieli pięciu restauracji franczyzowych, z którymi przeprowadziła wywiad agencja Reuters, McDonald's wywierał na nich presję, aby dostosowali swoje cenniki na podstawie rekomendacji algorytmu.
Firma broniła się w oświadczeniu zatytułowanym „Oddzielanie faktów od fikcji: sztuczna inteligencja nie ustala cen w McDonald's” i zaprzeczyła zarzutom. „Opublikowano nieprawdziwe informacje o sposobie ustalania cen w menu” – napisała firma. Według McDonald's, technologia ta dostarcza właścicielom restauracji franczyzowych sugestie cenowe oparte na takich czynnikach, jak koszty operacyjne, konkurencja i popyt rynkowy. Międzynarodowa firma wyjaśniła również, że nie zmuszała restauratorów do przestrzegania zaleceń, a jedynie „zalecała” ich stosowanie.
Właśnie w tym momencie pojawiają się wątpliwości. McDonald's nie zaprzecza wykorzystywaniu sztucznej inteligencji, ale pozostaje pytanie, jak bardzo jej sugestie mogą faktycznie wpływać na korekty cen. Kwestia ta została poruszona w Stanach Zjednoczonych przez przedstawicieli Partii Demokratycznej, w tym senatora Berniego Sandersa i kongresmenkę Alexandrię Ocasio-Cortez, i nie dotyczy wyłącznie McDonald's. Inne firmy eksperymentowały z systemami korygującymi ceny na podstawie danych wprowadzanych przez oprogramowanie.
Innym przypadkiem jest Instacart, platforma zakupów spożywczych online. Według Consumer Reports, niezależnej organizacji non-profit testującej produkty i usługi, niektóre eksperymenty wykazały, że ten sam produkt mógł być oferowany różnym klientom w różnych cenach, nawet w tym samym czasie i w tym samym sklepie. Instacart następnie zaprzestał programu testowania cen produktów. Sprawa dotarła również do prokurator generalnej stanu Nowy Jork, Letitii James. Według śledztwa, różnice w cenach niektórych produktów mogły sięgać nawet 23%.
Tymczasem w Waszyngtonie demokratyczny kongresmen Josh Gottheimer i republikański kongresmen Mike Lawler przedstawili projekt ustawy „No Rigged Grocery Prices Act”, której celem jest uniemożliwienie firmom pobierania od klientów różnych cen w oparciu o systemy cenowe oparte na sztucznej inteligencji.


11.