DRUGI OBIEG
Środa, 14 października 2026

1.

NATO powinno przygotować się na śmiercionośny „hybrydowy” atak Rosji – mówi Polska
Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski twierdzi, że ryzyko ofiar rośnie, ponieważ Moskwa nasila kampanię sabotażową na terytorium Europy
https://www.ft.com/content/0c5a10f4-5aca-456e-9c3a-4c4dc8132a63?syn-25a6b1a6=1
Członkowie NATO powinni przygotować zdecydowaną odpowiedź na ewentualny śmiercionośny „hybrydowy” atak Rosji – powiedział minister spraw zagranicznych Polski, w związku z rosnącymi obawami dotyczącymi nasilającej się kampanii sabotażowej Moskwy na terytorium Europy.
Radosław Sikorski powiedział FT, że prawdopodobieństwo śmierci rośnie wraz ze wzrostem działań Rosji mających na celu destabilizację i dezorganizację społeczeństw europejskich. Przyznał jednak, że sojusz będzie musiał „ocenić”, jak zareagować.
„Pytanie brzmi, co stanowi atak, atak transgraniczny, i dopóki dotyczy to własności... to jedno, ale jeśli zaczną ginąć ludzie, to będziemy musieli odbyć kolejną bardzo poważną rozmowę w NATO.
„Kiedy uznamy, że Rosjanie posunęli się za daleko? Bo to jest osąd. Wiecie, nie ma ustalonej wcześniej definicji”.
Sikorski nie chciał ujawnić, w jaki sposób NATO powinno zareagować na ofiary śmiertelne, ale zauważył, że Polska i Estonia powołały się na Artykuł 4 Sojuszu – wniosek o konsultacje na wysokim szczeblu – po naruszeniu przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony i myśliwce, sugerując, że konieczne będzie podjęcie większych działań.
Artykuł 5 Traktatu NATO, klauzula wzajemnej obrony, może zostać powołany w przypadku ataku zbrojnego na państwo członkowskie. Został on uruchomiony tylko raz, przez Stany Zjednoczone, po atakach terrorystycznych Al-Kaidy z 11 września 2001 roku.
Polska i jej sąsiedzi są zaniepokojeni rosnącą liczbą ataków cybernetycznych, naruszeń przestrzeni powietrznej i prób sabotażu wymierzonych w cele europejskie. Uważają to za część rosyjskiej kampanii mającej na celu osłabienie poparcia dla Ukrainy.
W lipcu rosyjski pocisk manewrujący Ch-101 rozbił się na polu i eksplodował we wschodniej Polsce.
Przedstawiciele pięciu europejskich agencji wywiadowczych poinformowali FT, że wysocy rangą dyrektorzy europejskich firm zbrojeniowych padli ofiarą ataków ze strony rosyjskich agentów.
Niemieckie służby wywiadowcze ostrzegły niedawno, że rosyjska „wojna w ukryciu” wkracza w nową, potencjalnie śmiercionośną fazę. W zeszłym miesiącu Berlin oskarżył Moskwę o zorganizowanie ataku dronów na lotnisko Lipsk/Halle w sierpniu. Ładunek wybuchowy, który najprawdopodobniej był wymierzony w ukraiński samolot transportowy, nie zdetonował.
Sikorski wezwał europejskich sojuszników do reakcji na ataki przypisywane Kremlowi poprzez zamknięcie rosyjskich konsulatów, uniemożliwienie moskiewskim dyplomatom swobodnego podróżowania po krajach, w których pełnią służbę, oraz całkowite ograniczenie liczby rosyjskich dyplomatów, tak jak zrobiła to Polska.
„Skończyły mi się konsulaty, ale inni nadal mają konsulaty”.
Sikorski powiedział, że wszyscy Rosjanie wjeżdżający na terytorium UE powinni mieć obowiązek posiadania paszportu biometrycznego, aby uniemożliwić agentom podróżowanie z fałszywymi dokumentami tożsamości.
Minister poparł również apele o zmniejszenie liczby wiz turystycznych UE wydawanych Rosjanom. W zeszłym roku wydano ich prawie 500 000.
„Kiedy oglądamy te nagrania pokazujące podpalane mosty w Kijowie i ... martwe dzieci wyciągane z bloków mieszkalnych, a potem słyszymy o rosyjskich turystach szastających swoim bogactwem [w Europie] — to mnie drażni”.
Niemieccy śledczy uważają, że jednym z mężczyzn odpowiedzialnych za atak na lotnisko Lipsk/Halle był Białorusin z rosyjskim paszportem, który wjechał do Niemiec na podstawie wizy turystycznej.
Ministrowie spraw zagranicznych UE omówią w poniedziałek w Luksemburgu ogólnounijne ograniczenia w przemieszczaniu się rosyjskich dyplomatów, a także możliwe ograniczenia dotyczące wiz turystycznych.
Sikorski wezwał wszystkie pozostałe państwa UE „dla ich własnego dobra” do potępienia odpowiedzialności Rosji za ataki hybrydowe, gdy dysponują wystarczającymi dowodami. Zapytany, dlaczego niektórzy mogą być niechętni, odpowiedział: „Nie chcę komentować innych. Każdy ma swoje poglądy polityczne”.
Sikorski przemawiał podczas wizyty w Londynie, gdzie zapowiedział, że będzie lobbował u rządu Wielkiej Brytanii, aby zaprosił Polskę na szczyt G20 w Manchesterze w przyszłym roku, w zamian za poparcie Warszawy dla zbliżenia Wielkiej Brytanii z UE. Wielka Brytania obejmie przewodnictwo w grupie wiodących gospodarek G20 w 2027 roku.
Polska popierałaby brytyjskie starania o zacieśnienie więzi z blokiem.
„Uważamy, że UE była lepsza i będzie lepsza z Wielką Brytanią w jej szeregach” – powiedział.
„I domagamy się wzajemności w kwestii dopuszczenia nas do grupy G20, ponieważ uważamy, że to, co osiągnęliśmy [w rozwoju gospodarczym] w ciągu ostatnich 30 lat, zasługuje na uznanie”.


2.

https://wyborcza.pl/7,75399,33075503,sybiha-i-wicker-na-warsaw-security-forum-usa-nadal-dziela-sie.html
Ukraina nadal otrzymuje informacje wywiadowcze od Stanów Zjednoczonych, wyjaśnił ukraiński minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha, przemawiając na Warsaw Security Forum. Ukraiński minister spraw zagranicznych starał się rozwiać obawy po tym, jak Ukraina nie otrzymała dziś żadnego ostrzeżenia przed rosyjskim wystrzeleniem rakiet balistycznych w kierunku Kijowa. Sybiha oświadczył, że Kijów i Waszyngton kontynuują współpracę, a dzisiejszy brak ostrzeżenia wynikał ze „specjalnego rodzaju broni” użytej przez Moskwę. Jego zapewnienie pojawiło się po tym, jak administracja Trumpa ostrzegła Ukrainę i jej europejskich sojuszników w weekend, że Stany Zjednoczone mogą zawiesić wymianę informacji wywiadowczych, jeśli Kijów nie wstrzyma ataków głębinowych na rosyjską infrastrukturę energetyczną, poinformowało CNN dwóch europejskich urzędników. Donald Trump ogłosił następnie „rozejm energetyczny”, który Wołodymyr Zełenski z zadowoleniem przyjął, twierdząc, że Ukraina go przestrzega, utrzymując jednocześnie, że „nic nie wskazuje na to, by Rosja go przestrzegała”. Rosja początkowo milczała na temat „rozejmu energetycznego”. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow powiedział jedynie, że „kontakty są kontynuowane”.

Sojusznicy nie ostrzegli Kijowa przed rosyjskimi atakami rakietowymi – twierdzi Zełenski
Komentarze prezydenta Ukrainy na temat „szczególnie nikczemnych” ataków pojawiły się po tym, jak USA zagroziły wstrzymaniem wymiany informacji wywiadowczych


3.

https://biqdata.wyborcza.pl/biqdata/7,159116,33074673,czy-rosja-szykuje-szpitale-przy-granicy-z-nato-podgladamy-z.html
(tamże interaktywne mapy satelitarne)
Sprawdziliśmy, czy w regionach w pobliżu granic NATO rzeczywiście widać rozbudowę zaplecza medycznego. Podkreślmy - same inwestycje nie są ostatecznym dowodem na przygotowania do wojny z NATO. W wielu miejscach nie ma nawet potwierdzenia, że rozbudowa danej placówki jest związana z wojskiem i przygotowywaniem dodatkowych miejsc dla rannych żołnierzy.
Rosyjskojęzyczny kanał Telegram „Воля/Volya" (@volyamedia), publikujący materiały o polityce, wojnie i rosyjskich strukturach państwowych, podał jesienią 2026 r., że cywilne szpitale w północno-zachodniej Rosji mają przygotować 16–20 tys. łóżek dla rannych żołnierzy. O sprawie pisały wcześniej m.in. ukraiński Militarnyi i niemiecki Welt. Przejrzeliśmy zdjęcia satelitarne, aby sprawdzić rozmach tych inwestycji i porównaliśmy do stanu sprzed kilku lat.

Psków – nowy budynek na terenie szpitala wojskowego
W Pskowie, niedaleko granic z Estonią i Łotwą, rozbudowano filię 442. Wojskowego Szpitala Klinicznego rosyjskiego Ministerstwa Obrony. Inwestycja z 2023 r. to trzykondygnacyjny budynek z setką łóżek, oddziałem chirurgicznym, neurologicznym oraz zapleczem intensywnej terapii. Powstać miał również garaż i infrastruktura pomocnicza. Rozbudowa szpitala zwiększa zaplecze medyczne rosyjskiej armii na zachodnim kierunku strategicznym. Film z budowy możesz zobaczyć tutaj.

Pietrozawodsk – szpital międzyrejonowy
Około 180 km od granicy Rosji z należącą do NATO Finlandią, we wrześniu zakończono kolejny etap inwestycji w międzyrejonowym szpitalu na osiedlu Drevlianka. Do użytkowania dopuszczono bloki z zapleczem diagnostycznym, oddziały szpitalne i sale operacyjne. Karelia jest jednym z regionów wymienionych w doniesieniach o przygotowywaniu przez Rosję dodatkowych 16–20 tys. łóżek dla rannych żołnierzy. Nie ma jednak potwierdzenia, że rozbudowa tego konkretnego szpitala jest związana z tym planem, lub że nowe oddziały mają zostać przekazane wojsku. 
Również w Pietrozawodsku powstał nowy kompleks szpitalny z lądowiskiem dla śmigłowców. Obiekt, którego budowę rozpoczęto w 2022 r., ma pomieścić 12 sal operacyjnych, oddziały intensywnej terapii i diagnostyki oraz centrum wczesnej rehabilitacji. Inwestycja jest finansowana w ramach federalnego programu rozwoju Karelii. Nie potwierdzono jej związku z doniesieniami o przygotowywaniu dodatkowych łóżek dla rosyjskiej armii.

Wyborg (obwód leningradzki) – modernizacja szpitala i budowa nowej placówki
W Wyborgu, w pobliżu granicy z Finlandią, rosyjskie władze modernizują zaplecze medyczne. W szpitalu międzyrejonowym wyremontowano oddziały chirurgiczny i traumatologiczny, a w grudniu 2025 r. otwarto nowy blok rentgenochirurgiczny.
Równolegle, w południowej części miasta, powstaje trzykondygnacyjna przychodnia, której uruchomienie zaplanowano na koniec 2026 r. Są to inwestycje cywilne, nie potwierdzono ich związku z doniesieniami o przygotowywaniu dodatkowych miejsc dla rannych żołnierzy.

Petersburg – nowe skrzydło Szpitala Miejskiego nr 15
Nowy budynek szpitala ukończono we wrześniu 2026 r. Według komunikatu wykonawcy zaprojektowano w nim 569 miejsc, z czego 471 to łóżka dla pacjentów, a 98 – miejsca dla osób opiekujących się ciężko chorymi. Powstał m.in. blok 16 sal operacyjnych, centrum urazowe oraz regionalne centrum naczyniowe.

Murmańsk – nowy kompleks chirurgiczny
Murmańsk jest główną bazą rosyjskiej Floty Północnej i leży około 150 km w linii prostej od granicy z Norwegią. W 2026 r. dobiegała końca budowa nowego kompleksu chirurgicznego Obwodowego Centrum Onkologicznego. Wiosną i latem 2026 r. trwały prace wykończeniowe oraz zagospodarowanie terenu wokół obiektu.

Siewieromorsk (obwód murmański) – modernizacja szpitala
Od października 2024 r. trwa gruntowna modernizacja Centralnego Szpitala Rejonowego. Prace objęły siedmiokondygnacyjny korpus chirurgiczny, w którym wymieniono instalacje, przebudowano pomieszczenia oraz odnowiono dach i elewację. Modernizacji poddano również szpitalny blok żywieniowy. Inwestycja jest częścią federalnego programu modernizacji zamkniętych miast wojskowych. O rozbudowie pisze rosyjski severpost i przypomina, że kompleksowa transformacja Centralnego Szpitala Okręgowego w Siewieromorsku była wspierana bezpośrednim rozkazem prezydenta Rosji Władimira Putina.


4.

https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,33075149,podpalenie-stacji-starlinkow-na-mazowszu-trzecia-osoba-zatrzymana.html
Zatrzymana w Berlinie kobieta miała kierować autem, które dowiozło dwóch obywateli Turcji do Woli Karbowskiej. Stacja, którą podpalili, dostarcza internet do dużej części Europy Środkowo-Wschodniej, w tym do Ukrainy.
- Na terenie Niemiec zatrzymano trzecią osobę, która mogła mieć związek z podpaleniem stacji Starlinków w Woli Karbowskiej, w powiecie grójeckim. To kobieta - potwierdziła "Wyborczej" podinspektor Monika Matyjewicz z Komendy Głównej Policji. Do zatrzymania miało dojść w Berlinie. Wcześniej niemieccy funkcjonariusze ujęli dwóch obywateli Turcji. Wszyscy mieli uczestniczyć w podpaleniu, które miało miejsce 23 września.
Prokuratura Krajowa wydała już Europejski Nakaz Aresztowania wobec dwóch Turków, ale na razie nie potwierdza, że zatrzymana kobieta ma związek ze sprawą.
- Być może w ciągu kilku godzin wydamy kolejny nakaz, ale na razie nie mogę powiedzieć nic więcej - słyszę.
Z kolei regionalny niemiecki dziennik „Schwaebische Zeitung" poinformował, że zatrzymani obywatele Turcji to 34-letni Muslum T. oraz 38-letni Umit E.  Mężczyźni przyjechali do Polski 23 września z Karlsruhe samochodem osobowym Mini Clubman na niemieckich tablicach rejestracyjnych. Za kierownicą siedziała 24-letnia Turczynka i to ją aresztowała dziś niemiecka policja w Berlinie. Samochód był zarejestrowany na firmę z miejscowości Bad Schoenborn w Badenii-Wirtembergii.
Do Woli Krobowskiej mężczyźni dotarli wczesnym popołudniem. Jeden z nich spacerował z papierową torbą wzdłuż ogrodzenia obiektu, a drugi wszedł do pobliskiego sadu. Natomiast kobieta odjechała i opuściła kraj, nim doszło do podpalenia. Zgodnie z ustaleniami reporterów niemieckiej gazety, tuż przed godz. 21 mężczyźni przedostali się przez ogrodzenie stacji, oblali szafę elektryczną substancją łatwopalną i podłożyli ogień. Wszystko zarejestrował monitoring.
Następnego dnia rano, w odległości ok. 10 km od bazy, mężczyzn skontrolował patrol policji. Jeden z nich podał fałszywe dane i nie zostali aresztowani. Potem udali się taksówką do Warszawy w brudnych i mokrych ubraniach, twierdząc, że noc spędzili w lesie.
Ich rozmowy nagrał kierowca taksówki i przekazał śledczym. Okazało się, że mówili o „akcji", „bazie" i „satelicie" oraz ustalali, że dla kobiety, która prowadziła samochód, przewidziano „cztery tysiące". Następnego dnia do Warszawy przyjechał po nich mężczyzna Mercedesem na berlińskich tablicach rejestracyjnych i zawiózł z powrotem do Niemiec. Reporter RMF ustalił, że także ten mężczyzna został dziś aresztowany.Minister Spraw Wewnętrznych Marcin Kierwiński podczas wczorajszej konferencji prasowej mówił, że podpalenie było aktem sabotażu i elementem rosyjskiej wojny hybrydowej. Sprawcy będą odpowiadać przed polskim wymiarem sprawiedliwości.
Przypomnijmy: pożar wybuchł 23 września późnym wieczorem. Stację obsługuje firma Exatel, która jest państwowym operatorem komunikacyjnym, i wraz z podobną stacją w Kownie dostarcza internet do dużej części Europy Środkowo-Wschodniej, w tym do Ukrainy. Pożar nie doprowadził do uszkodzenia stacji i nie wpłynął na działanie sieci.


5.

Badanie: „Ludzkość ma 75 lat, aby uniknąć wyginięcia: oto 17 zagrożeń”
https://www.repubblica.it/esteri/2026/10/12/news/estinzione_umanita_studio_lancet_75_anni-425642093/?ref=-BH-I0-P-S1-T1
Artykuł został opublikowany w czasopiśmie „The Lancet”. Sztuczna inteligencja i konflikt nuklearny znajdują się na szczycie listy zagrożeń dla ludzkości.
Ludzkość ma siedemdziesiąt pięć lat, aby uniknąć zagłady z powodu zagrożeń materialnych i globalnych. Sztuczna inteligencja i wojna nuklearna to dwa zagrożenia na szczycie listy siedemnastu zagrożeń dla ludzkości, do których należą cięcia w pomocy humanitarnej ze strony krajów bogatych, począwszy od Stanów Zjednoczonych, po kraje biedniejsze, kryzys klimatyczny i niedożywienie dzieci.
Alarm podniosła komisja ekspertów z The Lancet, jednego z najstarszych i najbardziej wpływowych czasopism medycznych i naukowych, założonego w Anglii w 1823 roku. „Decyzje, które przywódcy podejmują dzisiaj, zadecydują o zdrowiu i dobrostanie przyszłego pokolenia” – powiedział profesor Christopher Murray, współprzewodniczący komisji i dyrektor Instytutu Mierników i Ewaluacji Zdrowia na Uniwersytecie Waszyngtońskim.
Aby sporządzić ranking, naukowcy obliczyli, ile lat zdrowego życia można utracić z powodu chorób, niepełnosprawności lub przedwczesnej śmierci, przypisywanych każdemu z siedemnastu zagrożeń. Sztuczna inteligencja stanowi globalne zagrożenie do 2100 roku, co eksperci nazywają potencjalną „apokalipsą”.
„Nieuczciwe wykorzystanie sztucznej inteligencji, w tym do tworzenia broni biologicznej oraz konflikt nuklearny połączony z klęską głodu stwarzają ryzyko wyginięcia w ciągu najbliższych 75 lat” – czytamy w raporcie. Wojna nuklearna mogłaby uwolnić do górnych warstw atmosfery wystarczającą ilość cząsteczek, aby zablokować światło słoneczne i spowodować globalny głód. Inny scenariusz zakłada stworzenie broni biologicznej z pomocą sztucznej inteligencji.
Wśród innych poważnych zagrożeń eksperci wskazują na nadmierne spożycie alkoholu, nadciśnienie tętnicze, nierówności ekonomiczne, niski poziom wykształcenia, otyłość, problemy ze zdrowiem psychicznym, palenie tytoniu i starzenie się w złym stanie. Komisja, złożona z trzydziestu pięciu ekspertów, przedstawiła swoje ustalenia na Światowym Szczycie Zdrowia w Berlinie, który rozpoczął się wczoraj. Lista będzie corocznie aktualizowana.


6.

Netanjahu musi zgodzić się na debatę z Eisenkotem, ponieważ to jedyny sposób, aby wyborcy mogli uzyskać odpowiedzi – artykuł redakcyjny
Izrael potrzebuje tych odpowiedzi, aby zrozumieć, jak jego przywódcy zapobiegliby kolejnej katastrofie. Odpowiedzialność wymaga również analizy decyzji wojskowych i wywiadowczych.
https://www.jpost.com/opinion/article-911474
Dwa tygodnie przed wyborami w Izraelu wyborcy zasługują na to, by usłyszeć od Benjamina Netanjahu i Gadiego Eisenkota, jak zamierzają rządzić krajem, osobiście. Eisenkot zaprosił premiera na debatę telewizyjną, dając mu możliwość wyboru kanału i formatu. Netanjahu powinien się na to zgodzić.
Na tę dyskusję czeka publiczność, w tym zwolennicy Netanjahu. Sondaż Kan 11 opublikowany w niedzielę wykazał, że 54% respondentów popiera debatę, w tym 38% potencjalnych wyborców Likudu i 80% potencjalnych wyborców partii Jaszar Eisenkota. Przed wyborami 27 października obaj panowie powinni odpowiedzieć na szereg pytań dotyczących bezpieczeństwa, służby wojskowej, gospodarki i koalicji, które zamierzają utworzyć.
Argument za debatą jest zasadny niezależnie od wyników sondaży. Premier ubiegający się o kolejną kadencję powinien być przygotowany na obronę swoich osiągnięć przed kontrkandydatem. Były dowódca Sił Obronnych Izraela ubiegający się o urząd premiera powinien być zobowiązany do wyjaśnienia, jak jego doświadczenie przełoży się na skuteczność rządzenia. Obaj proszą wyborców o zaufanie do ich osądu. Ten osąd zasługuje na weryfikację, póki Izraelczycy mogą działać zgodnie z tym, co usłyszą.
7 października musi być centralnym momentem. Netanjahu powinien wyjaśnić politykę i założenia poprzedzające masakrę Hamasu, odpowiedzialność, którą bierze na siebie, oraz zmiany, które wprowadził. Eisenkot powinien odpowiedzieć za swoją kadencję na stanowisku dowódcy wojskowego i późniejszą służbę jako obserwator w rządzie wojennym. Co każdy z nich popełnił źle? Które ostrzeżenia każdy z nich wziął pod uwagę, a które zignorował? Jakie niezależne dochodzenie każdy z nich poparłby i czy w pełni współpracowałby, gdyby jego ustalenia obciążyły jego politycznych sojuszników?

W jaki sposób kandydaci zapobiegną kolejnej katastrofie na miarę 7 października?
Izrael potrzebuje tych odpowiedzi, aby zrozumieć, jak jego przywódcy zapobiegliby kolejnej katastrofie. Rozliczalność wymaga również analizy decyzji i doktryn instytucji wojskowych i wywiadowczych. Wiarygodne śledztwo musi mieć uprawnienia do podążania za dowodami, dokądkolwiek one prowadzą.
Kandydaci muszą wyjaśnić, jak zamierzają zabezpieczyć kraj w nadchodzących latach. Jak uniemożliwią Hamasowi i Hezbollahowi odbudowę? Co zrobią w odpowiedzi na groźby ze strony Iranu? Jak zachowają swobodę Izraela w zakresie samoobrony, dbając jednocześnie o jego kluczowe relacje ze Stanami Zjednoczonymi? Wyborcy mogą zasadnie oczekiwać jasnych celów oraz wyjaśnienia kosztów i ryzyka, z zachowaniem szczegółów operacyjnych.
Służba wojskowa wymaga podobnej szczerości. Każdy kandydat powinien określić, jak zwiększyłby pobór wśród mężczyzn haredi (ultraortodoksyjnych), jakie wyjątki by dopuścił i jak prawo byłoby egzekwowane. Cele rekrutacyjne, terminy i konsekwencje są istotne. Podobnie jak zdolność armii do przyjmowania rekrutów. Rezerwiści i ich rodziny muszą wiedzieć, kiedy dodatkowa siła robocza zacznie odciążać ich.
Finanse gospodarstw domowych zasługują na miejsce obok bezpieczeństwa. Kandydaci powinni wyjaśnić, co zrobią z kosztami mieszkaniowymi, podatkami i wydatkami publicznymi oraz w jaki sposób sfinansują swoje obietnice. Każda deklaracja dotycząca wydatków konkuruje z innymi potrzebami, w tym obronnością i kosztami odbudowy społeczności zniszczonych przez wojnę.

Odpowiedzi będą zależeć od składu koalicji
Arytmetyka koalicyjna będzie testować każdą odpowiedź. Izraelczycy wybierają 120-osobowy Kneset, w którym koalicja z 61 mandatami ma większość. Netanjahu i Eisenkot powinni określić, czyjego poparcia będą szukać, jakie ustępstwa rozważą i jakie zobowiązania przetrwają negocjacje. Netanjahu musi wyjaśnić, co obiecałby swoim partnerom. Eisenkot musi wyjaśnić, jak partie zjednoczone opozycją wobec Netanjahu mogłyby dojść do porozumienia w sprawie rządzenia.
Nadawcy powinni już teraz zaproponować termin i odpowiedni format: niezależnych moderatorów, równy czas wystąpień, konkretne pytania uzupełniające oraz nagranie dostępne dla wszystkich. Kandydaci powinni otrzymać tematy z wyprzedzeniem i odpowiedzieć na pytania w trakcie wystąpienia. Moderatorzy muszą nalegać na odpowiedzi, gdy któryś z nich zastępuje wyjaśnienie swojej polityki atakiem na przeciwnika
Inni liderzy partii również zasługują na poważną analizę. Debata Netanjahu-Eisenkot byłaby dobrym punktem wyjścia, a następnie podobne przesłuchanie kandydatów, których miejsca mogłyby zadecydować o losach rządu.
Wystąpienie w telewizji może ujawnić przygotowanie, opanowanie i konkretność. Rządzenie wymaga znacznie więcej, a wyborcy będą oceniać osiągnięcia kandydatów na równi z ich wynikami. Debata jednak ustanowiłaby zobowiązania, do których dziennikarze i obywatele mogliby powrócić po wyborach.
Netanjahu powinien przyjąć zaproszenie. Obaj kandydaci powinni dać Izraelczykom wystarczająco dużo czasu na przeanalizowanie odpowiedzi przed głosowaniem.


7.

Co izraelska opozycja zrobiłaby inaczej?
Twarda polityka bezpieczeństwa rządu Netanjahu zraziła sojuszników, którzy liczą na zmianę w wyniku wyborów
https://www.ft.com/content/9a97cadd-ac19-432e-8850-090f59e8d00a
Neri Zilber w Tel Awiwie
Skrajnie prawicowy rząd Izraela pod wodzą Benjamina Netanjahu przeprowadził śmiercionośne ofensywy militarne w Strefie Gazy i Libanie, spowodował wzrost przemocy ze strony osadników na okupowanym Zachodnim Brzegu i drastyczny spadek międzynarodowej pozycji kraju.
Jego rywale z opozycji, na czele z byłym dowódcą wojskowym Gadim Eisenkotem, zapowiedzieli naprawienie szkód, jeśli wygrają trudne wybory zaplanowane na 27 października.
Jednak wśród zagranicznych urzędników i analityków panuje sceptycyzm co do rzeczywistych możliwości zmian.
Trzy lata po niszczycielskim ataku Hamasu z 7 października 2023 r. były minister Partii Pracy w Wielkiej Brytanii stwierdził, że wierzy, iż długotrwałe traumatyczne przeżycia i radykalna zmiana w izraelskim społeczeństwie pozostaną z nami – a wraz z nimi ogromne skupienie na bezpieczeństwie.
„Myślę, że stosunki [Izrael-Wielka Brytania] będą dobre, jeśli Netanjahu przegra jesienne wybory, że jest to bardzo, bardzo naiwne” – powiedziała ta osoba.
Twardsze stanowisko wielu sojuszników wobec Izraela – podobnie jak stanowisko amerykańskich Demokratów – wynikało po części z przerażenia kryzysem humanitarnym i liczbą ofiar śmiertelnych w Strefie Gazy. Nawet relacje Izraela z administracją Trumpa napotkały na trudności po tym, jak Netanjahu publicznie odrzucił niedawną, wspieraną przez USA propozycję dla Strefy Gazy, a wspólna wojna w Iranie nie doprowadziła do obalenia tamtejszego reżimu.
Elisa Ewers, była wysoka urzędniczka USA, obecnie pracująca w Radzie Stosunków Zagranicznych, powiedziała, że zagraniczni urzędnicy muszą zachować „powściągliwość w oczekiwaniach”. „Jest mało prawdopodobne, aby nastąpiła natychmiastowa, gruntowna zmiana w izraelskiej polityce bezpieczeństwa. Nastąpi jednak zmiana tonu i zmiany na marginesach… Prawdziwym pytaniem jest, czy to wystarczy, by wyznaczyć nowy kurs”.
W Izraelu większość głównych sondaży wskazuje obecnie na niewielką przewagę bloku opozycji nad skrajnie prawicową koalicją Netanjahu, choć obu partiom brakuje wyraźnej większości.
Podczas kampanii liderzy opozycji twierdzili, że jeśli wygrają, będą kontynuować zaciekłe ataki na ugrupowania bojowników w całym regionie. Wszyscy atakowali Netanjahu za to, że nie zdołał „zniszczyć” Hamasu i „wyeliminować” irańskiego programu nuklearnego, co zresztą obiecywał.
Niektórzy próbowali oskrzydlić Netanjahu od prawej strony. Były premier Naftali Bennett zapowiedział uderzenie w Iran w odwecie za każdy pocisk wystrzelony w kierunku Izraela przez jakąkolwiek grupę zbrojną w regionie. On i jego kandydat na wiceprezydenta Jair Lapid również zobowiązali się do uznania Kataru za państwo wrogie.
Jeden z liderów opozycji powiedział niedawno zagranicznym dyplomatom w Izraelu podczas prywatnego spotkania: „Wiele się zmieni, ale prawdopodobnie nie tak wiele i nie tak szybko, jak byście sobie tego życzyli”.
Pragmatyczni działacze opozycji twierdzą, że rozumieją pilną potrzebę naprawy stosunków z sojusznikami i, jak to ujął jeden z wyższych rangą urzędników opozycji, „wykorzystają dyplomację, a nie tylko zbombardują wszystko na Bliskim Wschodzie”.
„Obecny rząd porzucił wszelkie inne narzędzia” poza twardą siłą militarną – dodała osoba. „Potrzebne jest podejście, które przekształci działania militarne w trwałe zwycięstwa strategiczne i dyplomatyczne… i trzeba rozmawiać z krajami, z którymi niekoniecznie się zgadzasz”.
Jednak gdy Netanjahu atakował swoich rywali, nazywając ich „słabymi” lewicowcami, opozycja zwykle starała się bagatelizować te kwestie publicznie, woląc skupić się na sprawach krajowych.
Eisenkot jest uważany za osobę o największych szansach na objęcie stanowiska w koalicji rządzącej, jeśli opozycja wygra. Jego centrowa partia Yashar wyprzedza w sondażach Likud Netanjahu, ale nie przedstawiła jeszcze oficjalnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.
Inni liderzy opozycji to prawicowcy, tacy jak Bennett i były minister obrony Avigdor Liberman; centrysta Lapid, były premier; oraz lewicowy były zastępca dowódcy wojskowego Yair Golan
Analitycy podkreślają, że polityka będzie ostatecznie zależeć od dokładnego składu przyszłej koalicji rządzącej. Jednak kilka osób znających sytuację, a także publiczne oświadczenia przedstawicieli opozycji, nakreśliły zarys podejścia skoncentrowanego na powstrzymaniu tego, co uważają za najgorsze nadużycia obecnego skrajnie prawicowego rządu.
Szczególny nacisk położony zostałby na odwrócenie wielu działań podejmowanych przez ultranacjonalistycznych ministrów Bezalela Smotricza i Itamara Ben-Gvira, zwłaszcza na okupowanym Zachodnim Brzegu.
Eisenkot i inni liderzy opozycji obiecali zająć się trwającymi atakami ekstremistycznych osadników na Palestyńczyków. Były dowódca wojskowy nazwał te ataki celową i „niebezpieczną polityką” wspieraną przez obecny rząd, który określił jako „niemoralny i nieżydowski”.
Według opozycji i osób zaznajomionych ze sprawą, budowa dzikich osadników i rozległych farm, uważanych za nielegalne nawet według izraelskiego prawa, zostanie ograniczona, a kilka osiedli w pobliżu palestyńskich wiosek zostanie zburzonych.
„Co najmniej będą chcieli wysłać sygnał społeczności międzynarodowej, że nastąpiła zmiana” – powiedziała Shira Efron, starsza pracownica naukowa izraelskiego think tanku Rand Corporation.
Oczekuje się poprawy relacji funkcjonalnych z Autonomią Palestyńską – która sprawuje ograniczoną autonomię na okupowanym Zachodnim Brzegu. Efron i inne osoby znające poglądy opozycji twierdzą, że transfer części wpływów z podatków i innych funduszy, obecnie wstrzymywanych przez rząd Izraela, najprawdopodobniej zostanie po cichu wznowiony.
Jednocześnie jednak niektórzy liderzy opozycji zajęli znacznie bardziej stanowcze stanowisko w kampanii wyborczej. Lieberman obiecał „rozmontować” Autonomię Palestyńską i unieważnić Porozumienia z Oslo z 1993 roku, które ją powołały do życia. Większość liderów opozycji nie zasygnalizowała żadnego wycofania się z budowy osiedli na Zachodnim Brzegu, zatwierdzonej już przez rząd Netanjahu.
Zarówno w Strefie Gazy, jak i w Libanie, całkowite wycofanie izraelskich wojsk z deklarowanych przez siebie „stref bezpieczeństwa”, które kontroluje, pozostaje mało prawdopodobne, dopóki Hamas i Hezbollah nie dokonają rozbrojenia. Istnieją jednak możliwości bardziej pozytywnego zaangażowania w procesy dyplomatyczne pod przewodnictwem USA – twierdzą przedstawiciele władz.
Każdy nowy rząd „będzie chciał współpracować z [prezydentem USA Donaldem] Trumpem” – dodała Efron. „To wszystkie drobne rzeczy [zawarte w odpowiednich porozumieniach o zawieszeniu broni], których Netanjahu nie ustąpi. Nie będzie stanowczego „nie” ze strony opozycji – powiedziała.
Wysoki rangą urzędnik opozycji poszedł dalej, podkreślając, że ministrowie w rządzie Netanjahu mówili o dążeniu do masowej „emigracji” Palestyńczyków z Gazy i budowie tam nowych osiedli.
„Nasze intencje są zupełnie inne, więc i wyniki końcowe będą zupełnie inne” – powiedział przedstawiciel opozycji.
Jeden z prominentnych lewicowych działaczy, proszący o zachowanie anonimowości, powiedział w odniesieniu do okupowanego Zachodniego Brzegu, że istnieje możliwość naprawienia „60 do 70 procent” szkód wyrządzonych w ciągu ostatnich czterech lat. Według aktywisty, możliwe byłoby zmniejszenie budżetów na osiedla, profesjonalizacja policji i ponowne wprowadzenie wojska do administrowania tym terytorium, co pozwoliłoby na wyrwanie go z rąk radykalnych, pro-osadniczych urzędników
Jednak prawdziwa zmiana wymagałaby wydania nakazów powstrzymania setek osadników-ekstremistów, dodała ta osoba, w tym usunięcia około 150 nielegalnych placówek i egzekwowania przepisów zakazujących nielegalnej budowy.
„Nie sądzę, żeby rząd Eisenkota obudził się rano z zamiarem bezpośredniej konfrontacji z osadnikami” – powiedział aktywista.
W jednej kwestii opozycja osiągnęła konsensus zarówno po stronie lewicy, jak i prawicy: nie będzie państwa palestyńskiego.
Niektórzy, jak Bennett i Liberman, od dawna się temu sprzeciwiają. Opowiadają się również za aneksją ponad połowy Zachodniego Brzegu – terytorium, które Palestyńczycy mają nadzieję stać się fundamentem przyszłego państwa. Inni, jak Lapid i Golan, po prostu argumentują, że nierealistyczne jest oczekiwanie postępu w tej sprawie w najbliższej przyszłości.
Eisenkot ze swojej strony lubi powtarzać, że nigdy w życiu „nie wypowiedział słów 'państwo palestyńskie'”.
Jednak w wywiadach twierdził również, że „przyłączenie 2,8 mln Palestyńczyków [z Zachodniego Brzegu] do Izraela będzie poważnym zagrożeniem dla projektu syjonistycznego” i powiedział, że opowiada się za „separacją” obu narodów.
Kontrastuje to z coraz bardziej wyraźnym poparciem dla państwa palestyńskiego wśród niektórych tradycyjnych sojuszników Izraela. Wielka Brytania, Kanada i Australia uznały Palestynę w zeszłym roku.
Kilka osób znających sytuację twierdzi, że stosunkowo łatwe zwycięstwo dyplomatyczne — przynajmniej dla administracji Trumpa — można osiągnąć w południowo-zachodniej Syrii.
Siły izraelskie zajmują tam rozległy obszar, który wojsko określa jako strefę buforową. Porozumienie w sprawie bezpieczeństwa między Izraelem a nowym rządem Syrii okazało się nieuchwytne, pomimo wysiłków mediacyjnych USA
Eisenkot wyraził ogólne poparcie dla takiego porozumienia, krytykując jednocześnie Netanjahu za „rosnący, niebezpieczny dystans” między interesami Izraela i USA na Bliskim Wschodzie.
Osoba znająca sprawę powiedziała, że ogólny przekaz jednego z liderów opozycji przekazany bezpośrednio administracji Trumpa brzmiał: „Sprawy się zmienią, będziemy postępować inaczej” — ale dodała, że nadal nie jest jasne, co to miałoby znaczyć.
Lapid argumentował, że świat rozumie różnicę między Izraelem jako krajem a „niebezpiecznym, aroganckim, niedbałym i brutalnym” obecnym rządem. „Sytuację można naprawić” – powiedział w sierpniowym przemówieniu.
Inni nie są tak pewni siebie.
„Wyzwaniem może być to, że [wobec nowego rządu Izraela] mogą pojawić się niemożliwe do spełnienia oczekiwania, których nie da się spełnić ze względu na ograniczenia polityczne samego Izraela. W związku z tym szkody wyrządzone w ostatnich latach trudno będzie od razu naprawić” – powiedział Ewers
„Ale każdy nowy rząd będzie musiał podjąć szybkie decyzje, otworzyć kanały [komunikacji] i podjąć konkretne kroki... które przynajmniej powstrzymają krwawienie”.


8.

Atak z 7 października zmienił Izrael, ale nie jego politykę
Podczas gdy Izraelczycy przygotowują się do pierwszego głosowania od czasu ataku Hamasu, pozostają podzieleni co do tego, czy obciążyć premiera Benjamina Netanjahu odpowiedzialnością za zaniedbania, czy winą za „zdradę” jego generałów.
https://www.nytimes.com/2026/10/13/world/middleeast/israel-october-7-attacks-elections.html
Przez jeden dzień w zeszłym tygodniu większa część Izraela zjednoczyła się, aby uczcić rocznicę najkrwawszego ataku w historii kraju.
Ale kiedy Izraelczycy pójdą w tym miesiącu do urn wyborczych, będą mieli skrajnie rozbieżne wizje tego, kto ponosi winę za to, że nie udało się zapobiec atakowi Hamasu z 7 października 2023 roku. Chociaż atak wstrząsnął Izraelem, nie wywołał on wściekłości, która doprowadziłaby do politycznej transformacji, pozostawiając kraj bardziej spolaryzowanym niż kiedykolwiek.
Podział polityczny nigdzie nie jest wyraźniejszy niż wśród Izraelczyków mieszkających najbliżej granicy z Gazą, gdzie tysiące uzbrojonych napastników zaatakowało osiedla, bazy wojskowe i festiwal muzyczny.
W Nahal Oz, pasterskim kibucu oddalonym o pół mili od granicy, ogrody znów rozkwitają wraz z powrotem mieszkańców ewakuowanych podczas wojny. Wielu mieszkańców tego liberalnego bastionu prawdopodobnie zagłosuje przeciwko premierowi Benjaminowi Netanjahu i jego jastrzębiej polityce, obarczając go odpowiedzialnością za niepowodzenia, które doprowadziły do zamachów z 7 października – powiedział 72-letni Daniel Rahamim, rzecznik społeczności, który przeżył atak wraz z rodziną.
„Nie mamy przywileju rezygnowania z pokoju” – powiedział.
Zaledwie osiem mil dalej, w robotniczym mieście Sderot, gdzie podczas ataku Hamasu doszło do zaciętej strzelaniny, Netanjahu pozostaje bohaterem. W opinii wielu mieszkańców, został zawiedziony – a nawet zdradzony – przez swoich szefów ochrony w okresie poprzedzającym 7 października i w dniu ataku.
„Jeśli wygra lewica, to po nas, to będzie koniec Izraela” – powiedział 55-letni Shlomi Aragon, odnosząc się do wszystkich, którzy krytykują Netanjahu.
Wybory, zaplanowane na 27 października, będą pierwszymi wyborami od czasu, gdy bojownicy Hamasu i ich sojusznicy przekroczyli granicę z Gazą, zabijając, według władz Izraela, około 1200 osób, głównie cywilów, i biorąc 251 zakładników.
Niszczycielska wojna, którą Izrael w odpowiedzi wszczął, obróciła większą część palestyńskiej enklawy w gruzy i pochłonęła życie ponad 74 tys. osób, w tym tysięcy dzieci. Tak wynika z oświadczenia urzędników służby zdrowia w Strefie Gazy, którzy nie rozróżniają cywilów od bojowników.
Wielu Izraelczyków uważa, że tegoroczne wybory są najważniejszym wydarzeniem od czasu powstania ich kraju prawie osiem dekad temu, i to nie tylko z powodów, które ograniczają się do 7 października. Zdaniem krytyków, prawicowa koalicja Netanjahu, najbardziej radykalna i religijnie konserwatywna w Izraelu, podważyła demokratyczne fundamenty kraju i doprowadziła do jego dyplomatycznej izolacji.
Nad wyborami najbardziej wiszą pytania o błędy popełnione w okresie poprzedzającym 7 października – o politykę mającą na celu uspokojenie sytuacji w kontrolowanej przez Hamas Strefie Gazy w latach poprzedzających atak oraz o błędy w działaniach wojskowych i wywiadowczych, które naraziły Izrael na niebezpieczeństwo. Te błędy głęboko zachwiały zaufaniem społeczeństwa do zdolności państwa do zapewnienia mu ochrony.
Wojny, które rozprzestrzeniły się z Gazy na Liban i Iran w następstwie ataku z 7 października, pozostają niedokończone. Trzy lata później wrogowie Izraela są pobici, ale nie pokonani, co kłóci się z obietnicami Netanjahu o całkowitym zwycięstwie.
Jednakże wszystkie te wstrząsy nie doprowadziły do radykalnej zmiany, która wywróciłaby do góry nogami izraelską politykę.
„Jak wszyscy, po 7 października myślałam, że będzie trzęsienie ziemi” – powiedziała Tamar Hermann, profesor nauk politycznych i ekspertka ds. opinii publicznej w Israel Democracy Institute, bezpartyjnej grupie badawczej z siedzibą w Jerozolimie.
Zamiast tego, jak powiedziała, wzmocniło to wcześniej zajmowane stanowiska, powodując, że ludzie wycofali się do swojej politycznej „strefy komfortu”.
Podobnie jak w przypadku poprzednich wyborów, także i te w dużej mierze kręcą się wokół pytania „Tak, Bibi, czy nie, Bibi” – powiedziała pani Hermann, używając pseudonimu Netanjahu – oraz wokół wyboru między „bardziej żydowskim, czy bardziej demokratycznym” Izraelem.
Obóz Netanjahu z kolei uważa, że to izraelskie służby bezpieczeństwa nie odpowiedziały na poważne zagrożenie ze strony Hamasu, a nie premiera lub polityki rządzącej partii Likud.
Większość Izraelczyków nie kwestionuje gotowości rządu do przeprowadzania ciągłych ataków poza granicami kraju i okupowania terytoriów w Strefie Gazy, Syrii i Libanie. Według niedawnego badania przeprowadzonego przez Instytut Studiów nad Bezpieczeństwem Narodowym Uniwersytetu w Tel Awiwie, większość Izraelczyków obawia się powtórki wydarzeń z 7 października.
Pogląd ten nie przekłada się jednak na zaufanie do przywództwa pana Netanjahu. Sondaże wskazują na podzielony elektorat i typowo zacięty wyścig, z dużym prawdopodobieństwem, że ani pan Netanjahu, najdłużej urzędujący premier Izraela, ani jego główny rywal, Gadi Eisenkot, centrysta i były dowódca wojskowy, nie zapewnią sobie łatwej drogi do utworzenia kolejnego rządu.

Opowieść o dwóch społecznościach
Po izraelskiej stronie granicy Strefy Gazy atmosfera odnowy maskuje ostre rozbieżności w kwestii wniosków wyciągniętych z wydarzeń 7 października.
Podczas ataku w Nahal Oz zginęło 15 osób, a ośmiu mieszkańców zostało porwanych, w tym jeden, który zmarł w niewoli. Większość mieszkańców powróciła już do kibucu. W nocy światła izraelskich pozycji wojskowych, widoczne wzdłuż grzbietu w Strefie Gazy, dają poczucie bezpieczeństwa.
Pan Rahamim, rzecznik Nahal Oz, ma świeży tatuaż na ramieniu z datą ataku i napisem „Na ścieżce nadziei”. Obraz słonecznika pnącego się po jego przedramieniu symbolizuje lokalną uprawę – i nadzieję, powiedział pan Rahamim, „ponieważ zawsze jest zwrócony w stronę słońca”.
W ostatnich wyborach krajowych, które odbyły się w 2022 roku, 83 procent wyborców w Nahal Oz poparło partie centrowe i lewicowe. Pan Rahamim zapowiedział, że w nadchodzących wyborach on i wielu sąsiadów prawdopodobnie ponownie zagłosuje przeciwko Netanjahu.
Sposób, w jaki pan Netanjahu potraktował Gazę, to nie jedyny powód. Pan Rahamim zwrócił również uwagę na wysiłki rządu zmierzające do ograniczenia uprawnień sądownictwa oraz na wpływ, jaki mają na niego ultraortodoksyjni żydowscy sojusznicy pana Netanjahu, co skłoniło pana Rahamima do postawienia pytania: „Czy Izrael będzie państwem liberalno-demokratycznym, czy też stopniowo przekształci się w państwo religijne lub faszystowskie?”.
Również tutaj, po ataku z 7 października, pewne nastawienia uległy zaostrzeniu. „Jeśli istnieje tu w społeczności konsensus, to jest nim ten, że Hamas musi zostać zniszczony” – powiedział pan Rahamim.
W przeciwieństwie do wielu osób w obozie Netanjahu, pan Rahamim powiedział również, że uważa, iż Izrael musi w końcu wynegocjować porozumienie z umiarkowanymi przywódcami palestyńskimi. „Mamy zobowiązanie wobec naszych wnuków” – powiedział.
W Sderot lasy dźwigów budowlanych wyrastają z nowych osiedli. Spokojny park pamięci zastąpił posterunek policji, gdzie toczyła się śmiertelna bitwa. W mieście zginęło ponad 50 osób, w tym cywile, policjanci, strażacy i żołnierze.
Sederot historycznie był bastionem partii Likud pana Netanjahu. W ostatnich wyborach 79 procent wyborców zagłosowało na partie prawicowe i ściśle ortodoksyjne, które tworzyły koalicję rządzącą.
Mieszkańcy opowiadają się za teoriami spiskowymi rozpowszechnianymi przez obóz premiera Netanjahu, według których zdradzieccy generałowie i szefowie służb bezpieczeństwa ukrywali przed premierem prawdę o ataku Hamasu.
Pan Netanjahu stwierdził, że izraelscy urzędnicy ds. bezpieczeństwa postanowili nie budzić go wczesnym rankiem 7 października, pomimo niepokojących sygnałów napływających z Gazy. Zablokował powołanie niezależnego dochodzenia w sprawie przyczyn zdarzenia, mimo silnego żądania opinii publicznej w tej sprawie.
Pan Aragon, właściciel restauracji serwującej shawarmę, powiedział, że cudem uniknął śmierci 7 października, kiedy uzbrojeni napastnicy podjechali za nim i zaczęli strzelać. Około 20 lat temu, jak powiedział, jego dom został trafiony rakietą z Gazy, która poważnie raniła jego żonę.
Określił Netanjahu mianem „wodza wojennego pokolenia” i zasugerował, że izraelskie siły powietrzne, gdyby zostały aktywowane, mogłyby powstrzymać inwazję Hamasu w ciągu godziny. „Doszło do zdrady. To wyjdzie na jaw” – powiedział.
Mieszkająca naprzeciwko zniszczonego komisariatu policji, 60-letnia Evelyn Sayada, której zięć przeżył atak na festiwal muzyczny, powiedziała, że odczuwa ciągły niepokój, ponieważ Hamas nie został rozbrojony. Dodała jednak, że niemal na pewno zagłosuje na Netanjahu, tak jak zawsze robiła to jej rodzina.
„Nie sądzę, żeby poniósł porażkę” – powiedziała. „To była zdrada”.
Jedną z najbardziej dotkniętych izraelskich wiosek przygranicznych była Kfar Aza, w której mieszkał 36-letni Jonatan Szamriz. Jego brat, Alon, został wzięty jako zakładnik, a później przypadkowo zabity przez izraelskich żołnierzy w Strefie Gazy, którzy pomylili go i dwóch innych jeńców z bojownikami.
Pan Shamriz wyłonił się z życia w względnym zapomnieniu i założył oddolny ruch mający na celu kultywowanie nowego przywództwa i wprowadzanie zmian, zwany „Kumu!” – po hebrajsku „przebudźcie się!” lub „powstańcie!”.
W obliczu tego, co nazywają rządowymi działaniami mającymi na celu zatarcie i zapomnienie, on i Kumu od trzech lat organizują główną izraelską ceremonię upamiętniającą 7 października, w której uczestniczą rodziny ofiar z całego izraelskiego społeczeństwa – lewicowców i prawicowców, wyznawców religii i świeckich, Żydów i Arabów. W tegorocznej uroczystości upamiętniającej uczestniczyły dziesiątki tysięcy osób, a wiodące izraelskie kanały telewizyjne transmitowały ją na żywo.
Pan Szamriz mieszka teraz daleko od granicy z Gazą, w przyczepie kempingowej z żoną i trójką małych dzieci w kibucu na wybrzeżu na północ od Tel Awiwu. Powiedział, że wierzy, iż kolejny atak, taki jak ten z 7 października, jest kwestią czasu. „Jeśli nie w przyszłym roku, to za 10 lat” – powiedział.
W zeszłym roku pan Shamriz ogłosił, że wchodzi do polityki, mając na celu stworzenie nowej, jednoczącej siły, której wizja opiera się na wnioskach z 7 października. „Coś młodego i świeżego” – powiedział.
We wrześniu zrezygnował, uznając, że Izraelczycy nie są gotowi porzucić swojej dawnej polityki.
„Na razie ludzie boją się zmian” – powiedział. „Każdy chce głosować na doświadczonego polityka lub generała – kogoś, kogo zna”.


8.

https://wyborcza.biz/biznes/7,177151,33074184,agencja-fitch-krytycznie-o-polskich-finansach-brak-strategii.html
Agencja ratingowa Fitch zrewidowała prognozę deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych Polski do 7,1 proc. PKB w 2027 r. z 6,7 proc. w sierpniu. Ekonomiści opublikowali też inne prognozy dotyczące polskiej gospodarki i stanu finansów państwa.
Agencja ratingowa Fitch zrewidowała prognozę dotyczącą deficytu sektora general government Polski (sektora instytucji rządowych i samorządowych - pojęcie szersze niż deficyt budżetowy). Wartość ta ma być wyższa niż wcześniej zakładano i w 2027 r. wynieść 7,1 proc. PKB. Jeszcze w sierpniu eksperci agencji szacowali, że będzie to 6,7 proc. Jeśli natomiast chodzi o deficyt budżetowy, to według Fitch w tym roku utrzyma się on "na wysokim poziomie 7,3 proc. PKB", w 2027 r. zmniejszy się do 7,1 proc., a w 2028 do 6,5 proc. Skąd te zmiany?
Neutralna reforma podatkowa i ryzyko dodatkowego przedwyborczego luzowania
Jak wyjaśniono w komunikacie, przy rewizji wzięto pod uwagę "brak strategii konsolidacji budżetowej oraz prawdopodobnie trudną sytuację po wyborach".
"Rząd ogłosił zasadniczo neutralną reformę podatkową, jednak dostrzegamy ryzyko dodatkowego przedwyborczego luzowania fiskalnego, podczas gdy możliwości wprowadzenia dodatkowych środków kompensacyjnych pozostają ograniczone ze względu na ryzyko prezydenckiego weta" - zauważa agencja.
W jej ocenie brak współpracy między rządem a prezydentem ograniczają zdolność Polski do skutecznego wdrażania polityki gospodarczej i reform. "Debata polityczna przed wyborami w 2027 r. również wskazuje na ograniczoną gotowość do konsolidacji budżetowej, ponieważ podwyżki podatków i cięcia wydatków socjalnych byłyby niepopularne" - dodano.

Co z PKB i długiem? Jest prognoza
Dlatego prognozę długu sektora finansów publicznych zrewidowano do 73,4 proc. PKB w 2028 r. z 72,7 proc. PKB., co wynika z utrzymujących się deficytów pierwotnych oraz emisji długu na pokrycie wydatków poza budżetem centralnym. Z kolei relacja kosztów obsługi długu do dochodów rządowych ma wzrosnąć do 6,8 proc. w 2028 r. z 5,8 proc. w 2025 r.
Agencja Fitch prognozuje także realny wzrost PKB na poziomie 3,5 proc. w 2026 r. i 3 proc. w latach 2027-2028. "Ostatnie ponadprzeciętne wyniki gospodarcze Polski były wspierane przez luźną politykę fiskalną" - podkreślono.
Deficyt na rachunku bieżącym Polski według prognoz Fitch będzie stopniowo wzrastał do 1,4 proc. PKB do 2028 r., z 0,9 proc. w 2025 r., gdy silny popyt krajowy i inwestycje wojskowe utrzymają import na wysokim poziomie. "Deficyt będzie z łatwością pokrywany przez transfery kapitałowe i stały napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych netto" - zastrzeżono.

Agencje ratingowe analizują polskie finanse
To kolejny raz w tym roku, gdy zagraniczne agencje ratingowe mniej przychylnie spoglądają na finanse Polski. We wrześniu agencja Moody's obniżyła rating Polski do "A3" z poziomu "A2", przy stabilnej perspektywie oceny. Była to pierwsza w historii obniżka
Tym samym rating Moody's zrównał się z ocenami kredytowymi "A-" Polski u dwóch innych głównych agencji S&P i właśnie Fitch, przy czym pierwsza z nich utrzymuje stabilną perspektywę, a druga, negatywną.
Przy wrześniowej obniżce minister finansów Andrzej Domański, odnosząc się do zarzutów dotyczących wysokiego deficytu, wskazał na konieczność sfinansowania inwestycji w bezpieczeństwo, które, jak wyliczał, kosztują rocznie państwo 200 mld zł i stanowią 5 proc. PKB. Dodał jednocześnie, że rząd podejmuje działania na rzecz obniżenia deficytu.


9.

Leon XIV przeszedł operację w szpitalu Gemelli. „Zdiagnozowano gruczolakoraka i usunięto dolny prawy płat płuca. Operacja trwała 90 minut”.
https://www.repubblica.it/cronaca/2026/10/13/news/papa_leone_xiv_operazione_news_di_oggi-425644768/?ref=RHLF-BG-P1-S1-T1-r35679
„Operacja zakończyła się sukcesem, punktualnie i zgodnie z oczekiwaniami, a Ojciec Święty powrócił do swojego pokoju” – poinformowało biuro prasowe Watykanu.
Krótko przed godziną 22:00 Biuro Prasowe Watykanu opublikowało oświadczenie przygotowane przez dr. Luigiego Carbone, lekarza prowadzącego Papieża i profesora Stefano Margaritora, który operował Papieża: „Ojciec Święty przeszedł planową operację klatki piersiowej. Aby zabieg był radykalny, dolny płat prawego płuca został usunięty za pomocą wideochirurgii. Improwizowane badanie histologiczne potwierdziło rozpoznanie gruczolakoraka płuc, co podejrzewano na podstawie badań przedoperacyjnych. Ojciec Święty przebywał w sali operacyjnej przez około trzy godziny; sama operacja trwała około 90 minut. Zabieg zakończył się sukcesem, bez powikłań. Po operacji Papież obudził się normalnie i po krótkiej obserwacji powrócił do swojego pokoju na 10. piętrze. Zespołem chirurgicznym kierował profesor Stefano Margaritora, wspomagany przez profesor Elisę Meacci, dr Marię Teresę „Confedo” i dr Leonardo Petracca Caravellę. Zespół anestezjologiczny składał się z prof. Massimo Antonelli, dr Giovanni Punzo i dr Giuseppe Bello.


10.

Dla Papieża małoinwazyjna technika z użyciem robota lub sondy „Półtorej godziny pod nożem”
https://www.repubblica.it/cronaca/2026/10/13/news/papa_nodulo_domande_e_risposte_intervento_chirurgico_gemelli-425643954/?ref=RHLF-BG-P1-S2-T1-r35679
Istnieją dwa rodzaje operacji, wyjaśnia Andrea Dell'Amore, dyrektor chirurgii klatki piersiowej w Szpitalu Uniwersyteckim w Padwie. „Obie są technikami minimalnie inwazyjnymi. Pierwsza to wideotorakoskopia. Wykonuje się ją poprzez wykonanie od jednego do trzech małych nacięć w klatce piersiowej, między żebrami. Przez punkty dostępu wprowadza się kamerę, a guzek jest resekcyjny za pomocą narzędzia chirurgicznego. Chirurg pracuje z zamkniętą klatką piersiową i ogląda obraz na ekranie. To jak laparoskopia, która jest wykonywana w jamie brzusznej, ale obejmuje obszar klatki piersiowej”. Drugi zabieg wykonuje robot chirurgiczny. „Jest zasadniczo podobny, ponieważ zawsze wymaga wykonania małych nacięć, aby dotrzeć do płuc. Jednak zamiast operować przy stole z narzędziami, chirurg stoi za konsolą i manewruje ramionami robota”.

Która z tych dwóch procedur jest bardziej odpowiednia w przypadku małego guzka?

Według lekarza z Padwy: „Jeśli konieczne jest usunięcie małego guzka, nie ma dużej różnicy. Chirurdzy dokonują wyboru na podstawie swojego doświadczenia z obiema technikami. Wideotorakoskopia wspomagana jest prawdopodobnie nieco bardziej powszechna, podczas gdy robot jest zazwyczaj używany do bardziej specjalistycznych zabiegów. W każdym razie są to dobrze znane procedury, stosowane od wielu lat”.

Ile osób bierze udział w takiej operacji?

Zazwyczaj na salę operacyjną wchodzi trzech chirurgów, pielęgniarka operacyjna, anestezjolog, pielęgniarka anestezjologiczna i pielęgniarka operacyjna. Zespołem Gemelli, który będzie operował Papieża, będzie kierował Stefano Margaritora.

Jaka część płuca jest usuwana?

Prawe płuco ma trzy płaty, lewe dwa. „Można usunąć cały płat lub jego fragment” – wyjaśnia Dell'Amore. „To zależy od rodzaju guzka i jego rozmiaru. Jeśli jest bardzo mały lub zmiana jest bardziej subtelna, można wykonać bardziej ograniczoną resekcję, segmentektomię”.

Jak długo trwa zabieg?

Lekarz wyjaśnia, że sama operacja może trwać od godziny i kwadransa i półtorej godziny, w zależności od stopnia skomplikowania przypadku. Do tego dochodzi oczywiście czas potrzebny na przygotowanie pacjenta, czyli uśpienie go, wybudzenie i założenie opatrunków”.

Czy celem operacji jest tylko usunięcie guza?

„Nie. Węzły chłonne, zlokalizowane wokół oskrzeli i tchawicy, również muszą zostać usunięte, aby uzyskać ocenę histopatologiczną i zdecydować, czy operacja jest wystarczająca”. Węzły chłonne są faktycznie analizowane pod kątem obecności komórek nowotworowych.

Jaki jest cel analizy węzłów chłonnych?

Jeśli wynik jest ujemny, co oznacza brak komórek nowotworowych, „możemy uznać, że operacja jest wystarczająca i skierować pacjenta na badania kontrolne w kolejnych miesiącach” – mówi Dell'Amore. Jeśli jednak zostaną wykryte komórki złośliwe, podaje się leki. W zależności od wyników badań genetycznych guza, można zastosować immunoterapię, terapię celowaną lub chemioterapię.

Jak długi jest pobyt w szpitalu?

Jeśli operacja przebiegnie pomyślnie, ponieważ jest wykonywana techniką minimalnie inwazyjną, „zwykle wymagane jest pięć lub sześć dni hospitalizacji. Czasami nawet krócej; zdarzało się, że pacjenci byli wypisywani ze szpitala już trzeciego dnia”.

Jakie badania należy wykonać po operacji?

Oczywiście, zależy to od histologii i genetyki guza. „Protokoły zazwyczaj przewidują wizyty kontrolne co sześć miesięcy przez pierwsze dwa lata, a następnie raz w roku przez okres do pięciu lat” – mówi torakochirurg z Padwy.


11.

Kim jest Stefano Margaritora, chirurg, który przeprowadził operację papieża?
https://www.repubblica.it/cronaca/2026/10/13/news/chi_e_stefano_margaritora_il_chirurgo_che_guida_l_operazione_del_papa-425644453/?ref=RHLF-BG-P1-S3-T1-r35679
Stefano Margaritora, ekspert w dziedzinie chirurgii klatki piersiowej, który wykonał tysiące zabiegów i był świadkiem pozytywnych zmian, jakie zaszły w jego dziedzinie w ciągu ostatnich dekad, poprowadzi operację usunięcia guzka płucnego papieża Leona XIV. 66-letni Margaritora, profesor zwyczajny, od dziesięciu lat kieruje katedrą chirurgii klatki piersiowej w szpitalu Gemelli. Jego kariera rozwijała się niemal wyłącznie w Rzymie, z wyjątkiem kilku lat spędzonych w prywatnej praktyce we Florencji. Specjalizuje się w patologiach płuc i klatki piersiowej.
Ukończył Katolicki Uniwersytet w 1985 roku, a po pobycie w Stanach Zjednoczonych uzyskał specjalizację w Rzymie. Placówka kierowana przez Margaritora współpracuje z innymi specjalistami; od dwudziestu lat Gemelli oferuje „ścieżkę płucną”, wspierającą pacjentów na różnych etapach leczenia onkologicznego. Obecnie na całym świecie podejmowane są działania mające na celu opracowanie wielospecjalistycznych ścieżek dla pacjentów z chorobami złożonymi, takimi jak nowotwory.
W chirurgii klatki piersiowej w Szpitalu Gemelli, oprócz technik tradycyjnych, stosuje się techniki małoinwazyjne i robotyczne. Szpital jest na przykład wiodącym ośrodkiem torakoskopii jednoportalnej, wykonywanej przez jedno nacięcie mostka, przez które wprowadza się narzędzia chirurgiczne i kamerę. Technika ta mogłaby być również zastosowana w przypadku papieża, choć, jak wspomniano, możliwe jest również przeprowadzenie zabiegu z użyciem robota chirurgicznego.
W 2024 roku Gemelli zaprezentował technikę identyfikacji i usuwania bardzo małych guzków płucnych, trudnych do wykrycia podczas operacji. W zeszłym roku zaprezentowano system, który pozwala na identyfikację rodzaju guzka, a tym samym na określenie, czy jest on złośliwy i wymaga operacji, za pomocą robotycznego bronchoskopu. W takim przypadku pacjent natychmiast przechodził operację. Czekał kilka godzin, a nie dni, na zapoznanie się z wynikami badań i poddanie się zabiegowi.
„To innowacyjne podejście” – skomentowała wówczas Margaritora – „w pełni ucieleśnia wartości i wizję Gemelli: zaawansowaną technologię, szybką diagnostykę, trafność kliniczną, opiekę skoncentrowaną na pacjencie i pracę interdyscyplinarną”. To podejście zostanie teraz udostępnione również papieżowi. Według chirurga, medycyna musi być „zintegrowana, wczesna, małoinwazyjna i skoncentrowana na precyzji oraz szybkim rozwiązaniu podejrzenia nowotworu”.


12.

Argentyna tymczasowo zamyka Wodospady Iguazu po wzroście poziomu wody spowodowanym przez El Niño
Władze parku narodowego podjęły środki ostrożności mające na celu ograniczenie dostępu turystów po tym, jak ulewne deszcze spowodowały, że rzeka Iguazu płynęła sześć razy szybciej niż zwykle
https://www.theguardian.com/world/2026/oct/13/argentina-iguazu-falls-temporarily-closed-el-nino-water-levels
Ulewne deszcze wywołane zjawiskiem El Niño zmusiły władze Argentyny do zamknięcia dostępu turystów do słynnych wodospadów Iguazu z obawy, że gwałtownie rosnący poziom wody spowoduje wystąpienie rzeki z brzegów.
Władze parku narodowego podjęły w poniedziałek środki ostrożności, gdy przepływ wody w rzece Iguazu przekroczył 12 000 metrów sześciennych na sekundę – ponad sześciokrotnie więcej niż średnia wartość.
Później poinformowano, że teren zostanie ponownie otwarty dla turystów we wtorek, powołując się na „stopniowy spadek” przepływu rzeki.
José María Hervás, dyrektor Parku Narodowego Iguazu, poinformował, że dostęp do niego został zamknięty, ponieważ „po prostu pada deszcz”, a ilość wody wypuszczanej z zapór położonych wyżej na rzece Iguazu nie spada – podał „Buenos Aires Times”.
Wodospady Iguazu, uznane przez UNESCO za jedne z największych i najbardziej imponujących wodospadów na świecie, znajdują się na granicy Argentyny i Brazylii i rozciągają się na długość około 2700 metrów.
W latach 2023 i 2024 argentyńskie władze zamknęły park po swojej stronie granicy z powodu powodzi spowodowanej poprzednim cyklem El Niño.
Meteorolodzy twierdzą, że El Niño w latach 2026-2027, które powoduje globalne zmiany w wiatrach i opadach deszczu, a także zmienne warunki pogodowe, z pewnością będzie największym w historii. Naukowcy uważają również, że antropogeniczne globalne ocieplenie nasila zjawisko El Niño.
El Niño zaczyna się w równikowym Pacyfiku, gdzie zmiany wiatru powodują ucieczkę ogromnych ilości ciepła z oceanów i ogrzewanie atmosfery. Zjawisko to nasila się jesienią na półkuli północnej i osiąga szczyt w grudniu, ale jego skutki utrzymują się aż do następnego roku.
Jak poinformowała krajowa służba meteorologiczna, w zeszłym miesiącu w regionie przybrzeżnym Argentyny odnotowano opady deszczu wyższe niż przeciętne, „podobne do tych, które występują podczas silnego zjawiska El Niño”.