DRUGI OBIEG
Wtorek, 17 listopada 2026
1.

„Dwóch dyktatorów w mojej historii – Duterte i Zuckerberg”: ostrzeżenie
laureatki Pokojowej Nagrody Nobla dotyczące demokracji
Nowa książka filipińsko-amerykańskiej dziennikarki Marii Ressy to krzyk
serca przeciwko podwójnym zagrożeniom ze strony autorytaryzmu i oligarchii
technologicznej – i temu, jak możemy się im przeciwstawić
https://www.theguardian.com/us-news/2026/nov/16/duterte-zuckerberg-maria-ressa-book
Maria Ressa ciągle przeprasza. „Przepraszam, jestem nadpobudliwa, za dużo
kawy!” mówi w pewnym momencie. „Przepraszam, potrafię długo narzekać, więc
musisz mnie powstrzymać!” mówi w innym momencie.
Ressie można wybaczyć, że działa na najwyższych obrotach. Laureatka Pokojowej
Nagrody Nobla właśnie obejrzała w Wielkiej Brytanii pokaz filmu „The Social
Reckoning”, który przedstawia niepochlebny portret giganta technologii, Marka
Zuckerberga, człowieka, którego uważa za „dyktatora”. Teraz rozmawia z
„Guardianem” w hotelu w waszyngtońskim Dupont Circle, na kilka dni przed
wyborami w kluczowych wyborach uupełniających.
Ressa, 63-latka o wzroście 157 cm, niczym siła natury, mówi: „Mam wrażenie, że
pociąg jedzie w naszym kierunku w zwolnionym tempie, a my stoimy na torach”.
Filipińsko-amerykańska dziennikarka biła na alarm od dekady. W 2016 roku
ostrzegła Zuckerberga i innych dyrektorów z Doliny Krzemowej, że autorytarny
model dezinformacji testowany na Filipinach wkrótce zostanie wyeksportowany na
Zachód. Podobnie jak Cassandra, nikt jej nie uwierzył. Teraz, gdy Donald Trump
zasiada w Białym Domu, a miliarderzy z branży technologicznej aktywnie
przekształcają ustrój USA, Ressa ma nowy głos.
„The Fight Back : A Citizen's Guide to Standing Up to Dictators” to podręcznik
przetrwania w konfrontacji z narastaniem autorytarnych rządów i technologicznej
oligarchii. Ukazuje on demokracje stojące w obliczu kryzysu prawdy (rozpadu
faktów i wspólnej rzeczywistości), kryzysu porządku (rozpadu prawa i zasad
międzynarodowych) oraz kryzysu odpowiedzialności (instytucje są przejęte, prawo
staje się bronią, a najpotężniejsi gracze gospodarczo-technologiczni działają
bez demokratycznego nadzoru).
Przestrogi Ressy wynikają z doświadczenia. Przez prawie dwie dekady pracowała
jako dziennikarka śledcza i szefowa biura CNN w Manili i Dżakarcie,
relacjonując terroryzm, konflikty etniczne i niepewne przemiany społeczeństw
postautorytarnych w Azji Południowo-Wschodniej.
W 2012 roku, przekonana, że technologia cyfrowa oferuje narzędzie do
wzmocnienia pozycji obywateli i żądania transparentności, współzałożyła Rappler,
niezależną, cyfrową organizację informacyjną na Filipinach. Łącząc
bezkompromisowe dziennikarstwo śledcze z nauką o danych i zaangażowaniem
społecznym, Rappler szybko stał się ważnym organem nadzorującym kruchą
demokrację.
Kiedy Rodrigo Duterte został wybrany na prezydenta w 2016 roku, Ressa znalazła
się na pierwszej linii frontu przerażającego globalnego eksperymentu. Podczas
gdy Duterte rozpętał krwawą, pozasądową wojnę narkotykową, która pochłonęła
tysiące ofiar, jego reżim wykorzystał media społecznościowe jako broń, aby
uciszyć krytyków, wysyłając wspierane przez państwo armie trolli do zatruwania
dyskursu publicznego i prowadzenia wojny psychologicznej.
Reportaż Rapplera obnażył mechanizmy sztucznego oburzenia, czyniąc Ressę
wrogiem publicznym numer jeden autorytarnego rządu. Spotkała się z falą nękania
w internecie, w tym groźbami gwałtu i śmierci, a także z agresywną ofensywą
prawną ze strony państwa, w wyniku której wniesiono przeciwko niej 11 spraw, w
tym zarzuty o cyberzniesławienie i unikanie płacenia podatków.
Zamiast uciekać lub skapitulować, dziesięciokrotnie wpłaciła kaucję i
przekształciła swoje batalie sądowe w międzynarodową kampanię na rzecz wolności
prasy. W 2021 roku otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla , wraz z rosyjskim
dziennikarzem Dmitrijem Muratowem, za ochronę wolności słowa, która jest
podstawą demokracji.
Koszt osobisty był ogromny. „Chciałabym więcej spać” – mówi rzeczowo.
„Pracowałam w strefach wojennych i jedyna różnica polega na tym, że wchodzisz w
konflikt i zostajesz tam od dwóch tygodni do miesiąca, a potem możesz wyjść i
odprężyć się na miesiąc. To dekada bez odprężenia”.
Doświadczenia Ressy na Filipinach stanowią podstawę dla The Fight Back, ale
twierdzi ona, że zagrożenie jest teraz znacznie większe. Raport opublikowany na
początku tego roku przez V-Dem Institute, szwedzki ośrodek badawczy mierzący
kondycję demokracji na całym świecie, wykazał, że demokracja spadła do poziomu
z 1978 roku dla przeciętnego obywatela świata, a trzy czwarte światowej
populacji żyje pod rządami autokratycznymi.
W Stanach Zjednoczonych poziom demokracji spadł do najniższego poziomu od 1965
roku. Raport zawierał zdanie, które Ressa musiała przeczytać trzy razy i które
wciąż ją prześladuje: „Szybkość, z jaką amerykańska demokracja jest obecnie
demontowana, jest bezprecedensowa w historii nowożytnej”.
Na początku drugiej kadencji Trumpa porównania do autorytarnych przywódców,
takich jak Duterte na Filipinach i Viktor Orbán na Węgrzech, były powszechne.
Szybko jednak stało się jasne, że prezydent USA działał z rozmachem i
szybkością, które wzbudziłyby zazdrość nawet autokratów.
Ressa pisze: „To, co zajęło Orbánowi na Węgrzech cztery lata, Vučićowi w Serbii
osiem lat, Modiemu w Indiach i Erdoğanowi w Turcji dekadę, Trump osiągnął w
ciągu jednego roku. Ograniczenia legislacyjne straciły jedną trzecią swojej
wartości w 2025 roku, najniższy poziom od ponad stu lat. Podobnie jak na
Filipinach, Kongres skutecznie zrzekł się swojej roli nadzorczej. Co najmniej
55% z 320 celów wyznaczonych przez skrajnie prawicowy Projekt 2025 Fundacji
Dziedzictwa zostało już osiągniętych”.
Rozwój technologii stał się siłą napędową rozkładu demokracji. Ressa pisze: „W
mojej historii są dwaj dyktatorzy: Duterte i Zuckerberg. To nie jest przesada.
To stwierdzenie dotyczące władzy, odpowiedzialności – i bezkarności – w XXI
wieku”.
Symbolem połączenia władzy państwowej i oligarchii stał się dzień inauguracji
20 stycznia 2025 r. , kiedy to liderzy technologiczni, w tym Zuckerberg, Elon
Musk, Jeff Bezos, Sundar Pichai, Sergey Brin, Tim Cook i Sam Altman, zajęli
eksponowane miejsca przed kandydatami Trumpa na członków jego gabinetu, gdy ten
składał przysięgę.
Ta symbiotyczna relacja opiera się na obopólnych interesach: autokraci
potrzebują platform technologicznych do rozpowszechniania propagandy i
paraliżowania opozycji społecznej, podczas gdy oligarchowie technologiczni
potrzebują deregulacji państwowej, ulg podatkowych, kontraktów wojskowych i
ochrony przed międzynarodowymi sankcjami antymonopolowymi.
Co stanowi większe zagrożenie, Trump czy wielkie firmy technologiczne? Ressa
bez wahania odpowiada: „Wielkie firmy technologiczne, bo oni sami, prezesi,
mówią teraz: powstrzymajcie nas. To trochę performatywne. Możecie sami się
powstrzymać! To wy to budujecie”.
Nawet Rappler został stworzony jako redakcja cyfrowa, która nawiązała
współpracę z platformami i opracowała technologię. Wyciągając telefon, Ressa
przyznaje: „Jesteśmy wrogami. Lubię technologię. Rappler jest partnerem każdej
firmy technologicznej. Tworzymy technologię”.
Ale kiedy błagała firmy technologiczne o „priorytetowe traktowanie faktów”,
zdała sobie sprawę, że fakty nigdy nie były częścią równania sztucznej
inteligencji. „To maszyna probabilistyczna, która w rzeczywistości pomija
fakty. Kiedy traktuje się ją jako system operacyjny informacji publicznej,
tworzy się to, czego teraz doświadczamy. Potem pogorszyli sytuację, dodając
algorytmy, które każą przewijać dłużej, a to oznacza strach, gniew i nienawiść.
To najgorsze, kim jesteśmy”.
Uważa wielkie firmy technologiczne za drapieżne i żądne zysku. Ich monopole
budują wyceny, wchłaniając dziennikarstwo bez wynagrodzenia. „Surowcem jest
wiedza całego świata. To, co piszemy, jest drogie. Oni po prostu to kradną”.
A poprzez projektowanie algorytmów dla sensacji i „maszyny oburzenia”,
platformy zmieniły ludzką psychologię, argumentuje Ressa. „Struktura
motywacyjna naszego świata zmieniła się wraz z rozwojem wielkich technologii.
Zawsze powtarzam moim znajomym, którzy mają dzieci: wyobraź sobie, że ciągle
powtarzasz swojemu dziecku: »Kłam. Będę cię nagradzać«, a potem kłam dalej i
będę cię nagradzać. Jakim dorosłym stanie się twoje dziecko? Taki świat
tworzymy”.
Nowe pokolenie technologicznych władców to, jej zdaniem, dyktatorzy. „Podejmują
decyzje za nas bez naszego udziału, bez żadnej odpowiedzialności, a to wpływa
na nas wszystkich. To kwestia bezpieczeństwa publicznego. To tak, jakby usunąć
ołów z wody. Z każdym dniem, w którym rządy nie regulują swoich działań, tracą
coraz więcej władzy”.
Żadna liczba nie ilustruje tej kapitulacji bardziej dobitnie niż Elon Musk ,
który wlał setki milionów dolarów w wybór Trumpa, zarządzał „departamentem
efektywności rządu” (Doge) i uczynił z X broń: „Spójrzcie na Elona Muska. Teraz
ma architekturę ekosystemu informacyjnego. Przepuszcza informacje publiczne
przez X i ma władzę polityczną, a mimo to nie odpowiada przed nikim. Po prostu
postanawia zatrzymać Starlink dla Ukrainy. Co się stanie z Ukrainą?”
Dla Ressy centralnym problemem nie jest jedynie władza tych firm, ale brak
odpowiedzialności. Argumentuje, że choć instytucje takie jak Międzynarodowy
Trybunał Karny istnieją po to, by pociągać przywódców politycznych do
odpowiedzialności za zbrodnie przeciwko ludzkości, nie ma równoważnego systemu
odpowiedzialności dla dyrektorów firm technologicznych, którzy kształtują
informacje konsumowane przez miliardy ludzi.
Rodrigo Duterte został aresztowany w marcu 2025 roku, a jego proces w Hadze za
zbrodnie przeciwko ludzkości rozpocznie się 30 listopada. Zatem w pewnym
momencie nadal mamy system, który wymaga odpowiedzialności państw.
„Dla technologii? Mark Zuckerberg właśnie zyskał większą władzę, przejął tę
samą kulturę szybkiego działania i wprowadzania innowacji, wprowadzając ją do
pionierskich modeli, i został powołany do rady doradców prezydenta Trumpa ds.
nauki i technologii. Zdobył większą władzę, a bezkarność trwa”.
W styczniu 2025 roku Meta zakończyła weryfikację faktów przez niezależne
podmioty w USA. Ressa nazywa to odcięciem „żywotnej liny ratunkowej” po
powrocie Trumpa. Mówi: „Zaprzestał weryfikacji faktów w Ameryce. Pomyślcie
tylko. Nadal mamy weryfikatorów faktów na Filipinach. Wyobraźcie sobie,
dlaczego zrobił to w Ameryce? Czy to po to, żeby zaskarbić sobie przychylność
Trumpa?”

Ressa początkowo była zdumiona tym, co postrzegała jako bierność amerykańskiego
społeczeństwa w obliczu ataku Trumpa na normy demokratyczne. Mówi: „Amerykanie
stali jak jelenie w świetle reflektorów dłużej niż Filipińczycy. Pomyślałam, że
może to dlatego, że faktycznie pozbyliśmy się dyktatora: w 1986 roku mieliśmy
bunt Władzy Ludu”.
„Ale [tutaj] mamy do czynienia z amerykańską wyjątkowością, amerykańską ideą,
że »nie jesteśmy manipulowani«. Martwiłem się aż do Minneapolis. Kiedy
przychodzi co do czego, to właśnie definiuje, kim jesteś”.
To nawiązanie do nalotów imigracyjnych z początku 2026 roku, które doprowadziły
do zabójstw Renée Good i Alexa Prettiego. Obywatele zareagowali, tworząc sieci
pomocy wzajemnej, używając klaksonów i angażując się w działalność
wolontariuszy – „obserwatorów konstytucyjnych”. Ressa porównuje Stellę Carlson,
która sfilmowała śmierć Prettiego , do Aiki Rey, 24-letniej reporterki, która
transmitowała na żywo aresztowanie Ressy w Manili w 2019 roku. W prologu „The
Fight Back” Ressa pisze: „Odwaga to nie brak strachu; to decyzja, że coś jest
ważniejsze”.
„The Fight Back” przedstawia czytelnikom praktyczne kroki, zaczynając od
prostych nawyków: śledź czas spędzony przed ekranem telefonu przez siedem dni,
aby zrozumieć, jak bardzo jesteś narażony na manipulację algorytmiczną, a
następnie usuń aplikację mediów społecznościowych, która najbardziej Cię
wkurza. Kilka dni po tym wywiadzie wyborcy w wyborach uzupełniających wyrazili
Trumpowi zdecydowany brak wotum nieufności, pomimo kolejnego napływu gotówki od
Muska.
Ale pełna energii Ressa gada, jakby czas jej się kończył. „Czuję, że mamy
miesiące” – mówi. „Będę biec sprintem, a to już dekada sprintu. Jeśli nie uda
nam się tego zrobić w ciągu najbliższych kilku miesięcy, wybory we Francji będą
w kwietniu; już widzieliśmy, co się dzieje w Niemczech”.
„Jeśli tego nie zrobimy dobrze, świat zmieni się diametralnie i odzyskanie praw
będzie o wiele trudniejsze. W takim przypadku pójdę gdzieś zostać
pustelnikiem”.
2.

Podróż Trumpa do Azji sprawi, że spotka się on z Xi i Putinem
Prezydent Trump spotka się również z liderami regionalnymi, w tym z
premierem Australii, który powiedział, że „chcemy deeskalacji konfliktów”.
https://www.nytimes.com/2026/11/16/world/asia/trump-asia-china-xi-putin.html
Prezydent Trump wyrusza w tym tygodniu na spotkania w Azji, które zakończą się
szczytem z dwoma wpływowymi przywódcami, których często chwalił: prezydentem
Chin Xi Jinpingiem i prezydentem Rosji Władimirem W. Putinem.
Będzie to pierwsze spotkanie trzech mężczyzn, którzy dowodzą największymi
arsenałami nuklearnymi na świecie. Według rzeczniczki Białego Domu, Trump
planuje omówić redukcję broni jądrowej na świecie i wojnę z Iranem. Nie
oczekuje się, że poruszy kwestię wojny Rosji z Ukrainą.
Trump uda się najpierw do Manili, a następnie do południowych Chin, gdzie
spotka się z regionalnymi przywódcami, którzy stoją w obliczu szeregu
niewiadomych. Należą do nich m.in. przebieg wojny między Stanami Zjednoczonymi
a Iranem, wysokie ceny energii i rosnące obawy dotyczące zagrożeń związanych ze
sztuczną inteligencją.
Dla Trumpa podróż ta będzie punktem zwrotnym w polityce zagranicznej i
relacjach międzypaństwowych po tym, jak amerykańscy wyborcy ostro skrytykowali
jego partię w wyborach uzupełniających. Podróż ta odbywa się również w czasie,
gdy jego administracja jest pod lupą w związku ze skandalem z udziałem byłego
prezesa Nvidii, giganta technologicznego, który podniósł kwestię chińskiego
szpiegostwa i amerykańskiego eksportu technologii.
Echa Jałty
Oczekuje się, że najważniejszym punktem podróży Trumpa będzie jego
spotkanie z panem Xi i panem Putinem w czwartek w Chinach.
Perspektywa zorganizowania szczytu przywodzi na myśl konferencję z 1945 r. w
Jałcie na Krymie, gdzie przywódcy Stanów Zjednoczonych, Związku Radzieckiego i
Wielkiej Brytanii spotkali się, by podjąć decyzję o kształcie powojennej
Europy.
Biały Dom poinformował, że pan Trump chce omówić zagrożenie związane z
proliferacją broni jądrowej. Urzędnicy amerykańscy wyrazili zaniepokojenie
przyspieszeniem chińskiego programu nuklearnego, który ma osiągnąć 1000 głowic
jądrowych do 2030 roku.
Ostatni traktat o kontroli zbrojeń nuklearnych między Stanami Zjednoczonymi a
Rosją wygasł w lutym. Przedstawiciele administracji Trumpa stwierdzili, że
każde nowe porozumienie w sprawie kontroli zbrojeń nuklearnych musi obejmować
Chiny, ale Pekin nie wykazał zainteresowania tą kwestią. Według Sztokholmskiego
Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (STI) Chiny posiadają około 620 głowic
jądrowych, w porównaniu z ponad 5000 głowicami, którymi dysponują Rosja i Stany
Zjednoczone.
Przedstawiciele administracji USA stwierdzili, że nie spodziewają się zawarcia
porozumienia w wyniku spotkania, które uznali za punkt wyjścia do dyskusji.
Spotkanie wywołało obawy na Ukrainie, że Putin może naciskać na zawarcie umowy,
decydując o losie Ukrainy bez udziału Kijowa. Przedstawiciel administracji USA
stwierdził, że Ukraina nie powinna brać udziału w rozmowach między trzema
przywódcami.
Partnerzy z USA chcą zapewnień
Pan Trump rozpocznie swoją podróż od Filipin, najstarszego sojusznika USA w
regionie Azji i Pacyfiku, ponieważ Stany Zjednoczone muszą zmierzyć się z
pytaniami dotyczącymi wsparcia udzielanego partnerom w regionie, w którym Chiny
stale zwiększają swoją potęgę militarną i gospodarczą.
W Manili prezydent Ferdinand R. Marcos Jr. planuje omówić z Trumpem kwestię
Morza Południowochińskiego, do którego Filipiny i Chiny zgłaszają roszczenia.
Filipińscy urzędnicy wyrazili nadzieję, że wizyta Trumpa może zaowocować
większą amerykańską pomocą wojskową.
Oczekuje się również, że pan Trump spotka się z przywódcami ASEAN, grupy 11
państw Azji Południowo-Wschodniej, a także ze zgromadzeniem tzw. grupy Quad,
czyli Stanów Zjednoczonych, Indii, Australii i Japonii.
Premier Australii Anthony Albanese powiedział w niedzielę, że spodziewa się
„dużego zaangażowania” w rozmowy z panem Trumpem podczas spotkań.
„Oczywiście, to nasz najważniejszy sojusznik” – powiedział. „Ale chcemy, żeby z
tego wynikło coś konstruktywnego, w tym deeskalacja konfliktów na całym
świecie”.
Chińscy analitycy opisali spotkanie grupy Quad, utworzonej częściowo w celu
przeciwdziałania Chinom jako próbę Trumpa, by pokazać swoją władzę po porażce
swojej partii w wyborach uzupełniających. „Jego wartość symboliczna przeważa
nad wartością praktyczną” – powiedział Xu Liping, starszy naukowiec z
Uniwersytetu Studiów Zagranicznych w Guangdong, państwowemu dziennikowi
„Shanghai Observer”.
Skandal szpiegowski
Po Manili Trump uda się do chińskiego centrum technologicznego Shenzhen,
gdzie spotka się z Xi Jinpingiem na marginesie spotkania w sprawie współpracy
gospodarczej Azji i Pacyfiku.
Jensen Huang, kluczowy doradca, który towarzyszył Trumpowi podczas jego
ostatniej podróży do Chin, nie będzie u jego boku. Huang pomógł ukształtować
poglądy prezydenta na temat konkurencji technologicznej z Chinami i przekonał
go do złagodzenia ograniczeń dotyczących sprzedaży zaawansowanych układów
scalonych Chinom.
Pan Huang zrezygnował ze stanowiska w firmie Nvidia po ujawnieniu jego romansu
z chińską bizneswoman, Alice Huang, która według amerykańskich funkcjonariuszy
wywiadu zbierała informacje wywiadowcze na temat pana Huanga dla Pekinu. Chiny
odrzuciły te oskarżenia, nazywając je „oszczerstwami”. Pani Huang nie
odpowiedziała na prośby o komentarz.
Jak dotąd prezydent nie poruszył tej kwestii z Xi i nie oczekuje się, że zrobi
to podczas ich czwartkowego spotkania. Jednak ta saga prawdopodobnie wywoła
niepokój w Chinach, czy Waszyngton nałoży surowszą kontrolę na eksport
technologii do tego kraju.
W rezultacie analitycy z USA spekulują, że Xi może próbować wykorzystać swoje
osobiste relacje z Trumpem, aby zapobiec takim ograniczeniom.
Yun Sun, dyrektor programu chińskiego w Centrum Stimsona w Waszyngtonie,
powiedziała, że upadek Huanga prawdopodobnie oznaczałby „wzrost niepokoju po
stronie chińskiej o dostęp do amerykańskich chipów”. Oczekuje, że Xi Jinping
podkreśli podczas spotkania znaczenie złagodzenia kontroli USA nad eksportem
chipów do Chin.
Współpraca Chin i Stanów Zjednoczonych w dziedzinie sztucznej inteligencji może
być trudniejsza po skandalu z Nvidią.
Mimo to możliwe jest osiągnięcie postępu w pracach nad stworzeniem systemu
powiadamiania, który umożliwiłby krajom wzajemne ostrzeganie się o problemach
bezpieczeństwa narodowego związanych ze sztuczną inteligencją. Obie strony
zgodziły się na to we wrześniu.
„Obie strony podzielają obawy, że modele amerykańskie i chińskie mogą zostać
wykorzystane przez osoby o złych zamiarach i przynieść szkody Stanom
Zjednoczonym, Chinom lub innym krajom” – powiedział Kyle Chan, pracownik
naukowy Brookings Institution, zajmujący się rozwojem technologii w Chinach.
Xi może mieć nowy rachunek różniczkowy
Kiedy pan Xi Jinping spotka się z panem Trumpem w Shenzhen, będzie
rozmawiał z prezydentem, który wkrótce będzie musiał stawić czoło nowemu
ograniczeniu w kraju: Kongresowi kontrolowanemu przez Demokratów.
Według Aliego Wyne'a, starszego doradcy ds. badań i rzecznictwa w International
Crisis Group, ustawodawcy mogą naciskać na Trumpa, aby zaostrzył kontrolę
eksportu przeciwko Chinom lub przyspieszył sprzedaż broni na Tajwan. Oznacza
to, że „Xi będzie musiał znacznie bardziej się starać, aby utrzymać Trumpa po
swojej stronie” – powiedział Wyne.
Pan Trump będzie pierwszym prezydentem Stanów Zjednoczonych, który odwiedzi
Chiny dwa razy w ciągu jednego roku kalendarzowego.
Analitycy twierdzą, że szczyty przywódców, w tym wizyty państwowe w Pekinie, a
następnie w Waszyngtonie, były jedynym czynnikiem utrzymującym kruche
odprężenie między dwoma krajami, które spierają się o sztuczną inteligencję,
kontrolę eksportu, Tajwan i inne kwestie.
Obie strony ogłosiły zawieszenie broni w handlu w zeszłym roku podczas
spotkania w Busan w Korei Południowej. Umowa, która miała wygasnąć w tym
miesiącu, została przedłużona do stycznia.
Chińskie ograniczenia dotyczące eksportu metali ziem rzadkich i magnesów ziem
rzadkich, niezbędnych do produkcji najnowocześniejszych technologii, pozostają
jedną z najtrudniejszych i nierozwiązanych kwestii.
Według starszego urzędnika administracji USA, pan Trump prawdopodobnie poruszy
tę kwestię z panem Xi, a jednocześnie stwierdził, że utrzymujące się
ograniczenia ze strony Chin to jeden z powodów, dla których Waszyngton zgodził
się jedynie na dwumiesięczne przedłużenie rozejmu handlowego.
3.

Trump zapowiada, że może spotkać się z przywódcą Korei Północnej Kim Dzong
Unem w Chinach
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-11-16/trump-says-he-may-meet-north-korea-s-kim-jong-un-in-china
W Shenzhen, w chińskiej Dolinie Krzemowej, wszystko jest gotowe na spotkanie
liderów gospodarczych APEC w środę i czwartek oraz długo oczekiwany szczyt
Donalda Trumpa, Xi Jinpinga i Władimira Putina . Tymczasem przed wejściem na
pokład samolotu, który zabierze go do Azji, prezydent USA rozmawiał z
dziennikarzami, pozostawiając otwartą kwestię dalszych niespodzianek. „To
będzie ważna podróż” – powiedział. „Spotkam się z Xi i Putinem, a może nawet
spotkam się z Kim Dzong Unem . W ten sposób wszystko ułoży się pozytywnie i
będziemy mieli okazję wiele osiągnąć” – powiedział Trump.
W zeszły piątek źródło w Białym Domu poinformowało, że „nie ma absolutnie
żadnych planów rozmów z Koreą Północną”, donosi NBC News. Potentat uważa, że
decyzję podejmie Xi: „Może przyjechać, nie wiem, to zależy od niego”. Spotkanie
z północnokoreańskim dyktatorem, oprócz już zaplanowanego spotkania
trójstronnego, gdyby doszło do skutku, całkowicie przyćmiłoby prace szczytu
Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku. Forum, koncentrujące się na handlu i
gospodarce, liczy 21 członków. Jego deklarowanym celem jest „wspieranie
zrównoważonego wzrostu gospodarczego i dobrobytu w regionie Azji i Pacyfiku”.
Donald Trump po raz kolejny ujawnia szczegóły dotyczące stanowiska USA wobec
tego szczytu. „Putin mógłby być bardziej stanowczy, szczerze mówiąc, znacznie
bardziej stanowczy. On łagodnieje” – powiedział prasie, pytany, co trzeba
zrobić, aby przekonać Władimira Putina do wycofania się z wojny na Ukrainie.
„Myślę, że ustępuje, trochę ustępuje”. Odnosząc się do możliwości zawieszenia
broni, Trump dodał: „Myślę, że chciałby, żeby to się skończyło”.
========
Co za debil z tego pomarańczowego idioty!
4.

Andy Burnham powie, że Brexit „nie zadziałał” i podpisze nową umowę z UE
Premier spotka się z europejskimi przywódcami na szczycie w tym tygodniu, aby
zapewnić sobie porozumienia, które „mogłyby zwiększyć PKB o 0,4%”
https://www.theguardian.com/politics/2026/nov/16/andy-burnham-brexit-has-not-worked-sign-new-deal-with-eu
To najnowszy z serii komentarzy premiera krytykujących Brexit. W sobotę
powiedział na konferencji walijskiej Partii Pracy, że Wielka Brytania „straciła
więcej, niż zyskała” na opuszczeniu UE.
Burnham ma spotkać się w tym tygodniu z europejskimi przywódcami na szczycie i
zagwarantować porozumienia, które jego zdaniem mogłyby zwiększyć PKB o 0,4% –
około 17 mld funtów – obejmujące m.in. żywność i rolnictwo, handel emisjami i
program mobilności młodzieży.
Przemawiając na bankiecie lorda burmistrza w City of London, Burnham
prawdopodobnie będzie argumentował, że obietnica Borisa Johnsona o odzyskaniu
kontroli nad krajem nie została spełniona, a kraj został zmuszony do
niepotrzebnego, twardego Brexitu, który stworzył bariery dla przedsiębiorstw i
zaszkodził jego potencjałowi gospodarczemu.
„To jak w filmie „Nowe szaty cesarza” – gdzie nikt nie jest gotów powiedzieć
oczywistej prawdy. Cóż, mówię to, co widzę. I szczerze mówiąc, cesarz jest
nagi” – powie Burnham. „Brexit, który nam dano, nie zadziałał. Straciliśmy
więcej niż zyskaliśmy”.
Burnham ma powiedzieć, że podpisze umowę z UE, pod warunkiem, że:
Jest zgodne z manifestem Partii Pracy i czerwonymi liniami rządu.
Udoskonala umowę o brexicie i zbliża ją do tego, za czym ludzie myśleli, że
głosowali w 2016 r.
Urządzenie przechodzi tzw. „test Makerfielda”, przynosząc rzeczywiste i
namacalne ulepszenia w codziennym życiu ludzi.
„To sytuacja korzystna dla obu stron” – ma powiedzieć Burnham. „To ilustruje
nasze nowe podejście. Nie antagonistyczne. Nie palimy już mostów – ale działamy
konstruktywnie i pozytywnie, pokazując, że potrafimy się zjednoczyć, by stawić
czoła wspólnym wyzwaniom”.
5.

Kontrowersyjne wysiłki mające na celu wyssanie dwutlenku węgla z atmosfery
były promowane na rozmowach klimatycznych ONZ
Zwolennicy i lobbyści ponownie naciskają na uwzględnienie usuwania dwutlenku
węgla (CDR) w ostatecznym tekście konferencji COP31
https://www.theguardian.com/environment/2026/nov/16/cop31-carbon-un-climate-talks
Co się stanie, gdy świat, zgodnie z przewidywaniami, niebezpiecznie przekroczy
ustalone progi temperaturowe? Podczas rozmów klimatycznych ONZ wzywa się kraje
do sięgnięcia po technologię, aby odwrócić ten los poprzez bezpośrednie
usuwanie dwutlenku węgla z atmosfery.
Odnowione wysiłki zwolenników technologii usuwania dwutlenku węgla (CDR), w
ramach której pochłaniający ciepło dwutlenek węgla jest pobierany z atmosfery i
składowany głęboko pod ziemią, w oceanach lub w produktach takich jak napoje
gazowane, mają na celu uwzględnienie jej w tekście końcowym Cop31, szczytu
klimatycznego odbywającego się obecnie w Antalyi w Turcji.
Istnieje mniejsza, ale znacząca grupa promotorów CDR, która ma pawilon o nazwie
Think Negative w rozległym miejscu szczytu, w którym omawiane są plany
drastycznego zwiększenia usuwania dwutlenku węgla jako sposobu na pomoc w
uchronieniu świata przed nieuchronnym „przekroczeniem” międzynarodowo
uzgodnionych progów temperaturowych.
Tymczasem rekordowa liczba 700 lobbystów w tej organizacji Cop opowiada się za
odrębnym, ale powiązanym procesem zwanym wychwytywaniem i składowaniem
dwutlenku węgla (CCS), w którym dwutlenek węgla jest wychwytywany u źródła
zanieczyszczającego obiektu i składowany pod ziemią, według Centrum
Międzynarodowego Prawa Środowiskowego (CIEL). To więcej delegatów niż łącznie
50 delegacji krajowych.
CCS cieszy się mniejszym poparciem ekologów ze względu na koszty,
niejednoznaczne wyniki i potencjał przedłużenia uzależnienia od paliw
kopalnych. Jednak w piątek, po raz pierwszy, zarówno CCS, jak i CDR zostały
uwzględnione w dokumencie, który będzie podstawą ostatecznego porozumienia na
rozmowach klimatycznych.
ONZ przyznała, że wkrótce globalna temperatura wzrośnie o ponad 1,5°C w
porównaniu z epoką przedindustrialną, co doprowadzi do jeszcze gorszych fal
upałów, powodzi, susz i innych śmiertelnych skutków, ponieważ kraje nadal będą
emitować gazy cieplarniane w wyniku spalania paliw kopalnych.
Istnieją różne formy usuwania węgla, np. bezpośrednie zasysanie go z powietrza,
kruszenie skał, które mogą magazynować węgiel, lub, co bardziej naturalne,
ochrona i zasiewanie lasów i namorzynów.
Skala CDR pozostaje stosunkowo niewielka, z około 2 miliardami ton dwutlenku
węgla usuwanym rocznie, prawie w całości poprzez ponowne zalesianie. Wysiłki
technologiczne mające na celu usunięcie CO2 z powietrza usunęły zaledwie 2
miliony ton, a wiodące firmy w tej dziedzinie osiągają bardzo słabe wyniki i
borykają się z problemami finansowymi. Z powodu braku gotówki od inwestorów,
która zamiast tego trafia do obszarów takich jak sztuczna inteligencja, CDR
pozostaje w powijakach i jest niedofinansowany.
Mimo to kraje od dawna opierają swoje plany klimatyczne na teoretycznej
obietnicy redukcji dwutlenku węgla. Ta obietnica będzie musiała szybko stać się
rzeczywistością, jeśli świat ma wygiąć krzywą temperatur do bezpiecznych
poziomów, a nie tylko ją spłaszczyć – ONZ niedawno oszacowała, że aby zejść
poniżej 1,5°C, konieczne będzie usunięcie ogromnej ilości 320 mld ton CO2 w tym
stuleciu.
6.

7.

https://tvn24.pl/swiat/rosja-dwa-zamachy-w-dwa-dni-komentarze-po-wydarzeniach-w-moskwie-i-petersburgu-st9339729
13 listopada, piątek rano. W moskiewskiej dzielnicy Czertanowo, na jezdni
wzdłuż ulicy Kirowogradzkiej, wybucha samochód osobowy. Siła eksplozji
wyrzuca kierowcę na drogę. Zanim przyjedzie karetka pogotowia, pomocy
poszkodowanemu udzielają przechodnie. Kilka godzin po zamachu rosyjskie media i
kanały na Telegramie ustalają nazwisko rannego: Siergiej Zaworotny.
Na miejscu pojawiają się funkcjonariusze rosyjskiej Federalnej Służby
Bezpieczeństwa i Komitetu Śledczego. Badają samochód. Ustalają, że podłożona w
samochodzie bomba została uruchomiona zdalnie. "Eksplozja była potężna,
urządzenie wybuchowe miało też elementy rażące" - napisał propagandowy
portal RBK. Zanim pojawi się jakikolwiek oficjalny komunikat w tej sprawie,
dziennikarze portalu stwierdzają, że trop prowadzi do Służby Bezpieczeństwa
Ukrainy.
Kim jest Siergiej Zaworotny
Portal niezależnego radia Echo Moskwy, które przestało nadawać po inwazji
zbrojnej Rosji na Ukrainę w 2022 roku, napisał, że w biografii 72-letniego
Siergieja Zaworotnego, urodzonego w Chabarowsku na rosyjskim Dalekim Wschodzie,
nie ma informacji o jego dzieciństwie. Nie wiadomo, kim są jego rodzice i gdzie
chodził do szkoły.
"Luka trwa do lat młodzieńczych, kiedy rozpoczął studia na wydziale
historycznym uniwersytetu w Kijowie. W 1978 roku Zaworotny ukończył uczelnię, a
pięć lat później w Moskiewskim Instytucie Ameryki Łacińskiej obronił doktorat
na temat Kuby" - podał portal rozgłośni.
W latach 80. i 90. XX wieku Zaworotny pracował jako korespondent propagandowego
dziennika "Komsomolskaja Prawda" w krajach Ameryki Łacińskiej.
W latach 2003-2004 Zaworotny był rzecznikiem frakcji narodowo-konserwatywnej
partii Rodina w Dumie, niższej izbie rosyjskiego parlamentu. Pięć lat później
został współpracownikiem, a następnie doradcą i rzecznikiem Mykoły Azarowa,
prorosyjskiego premiera Ukrainy w latach 2010-2014.
"Drugie dno" w biografii
Azarow uciekł do Rosji po obaleniu prorosyjskiego prezydenta Ukrainy
Wiktora Janukowycza w 2014 roku. Zaworotny również wrócił do Moskwy. Nadal
współpracował z Azarowem. Był twarzą jego organizacji Komitet Ratowania
Ukrainy, której celem była zmiana rządu w Kijowie. Zaworotny regularnie
pojawiał się w propagandowych rosyjskich mediach, gdzie krytykował prozachodnie
władze ukraińskie - przypomniało w publikacji na swoim portalu radio Echo
Moskwy.
Timur Olewski, dziennikarz rosyjskiego niezależnego portalu The Insider,
sugeruje, że biografia Zaworotnego ma "drugie dno". - Pisaliśmy jakiś
czas temu o jego powiązaniach z rosyjskim wywiadem wojskowym, GRU - mówi
tvn24.pl Olewski.
Śledczy portal The Insider napisał również, że Zaworotny w przeszłości był
pracownikiem radzieckiego KGB i rezydentem wywiadu w Argentynie, gdzie pracował
pod przykrywką dziennikarza "Komsomolskiej Prawdy".
W 2020 roku nazwisko Zaworotnego pojawiło się w raporcie Komisji ds. Wywiadu
Senatu USA, który był poświęcony rosyjskiej ingerencji w amerykańskie wybory w
2016 roku. Dziennikarz został tam nazwany oficerem Służby Wywiadu Zagranicznego
Rosji.
Komisja podała również, że był on powiązany z jednostką wojskową nr 33949.
"Jednostka ta, należąca do rosyjskiego wywiadu zagranicznego, odpowiada za
nielegalną działalność wywiadowczą, która nie odbywa się pod osłoną korpusu
dyplomatycznego. Są tam ludzie z tworzoną przez lata biografią i tożsamością,
którzy pracują w różnych krajach i na różnych cywilnych stanowiskach" -
napisał w mediach społecznościowych były funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa
Ukrainy Iwan Stupak.
Zaworotny leży w szpitalu. Jest w śpiączce. Lekarze twierdzą, że jego stan jest
ciężki.
Jak podał Reuters, w poniedziałek Komitet Śledczy Federacji Rosyjskiej
poinformował o zatrzymaniu kobiety, która miała brać udział w zamachu "na
zlecenie ukraińskich służb wywiadowczych". To 21-letnia Rosjanka.
Zamach w Petersburgu
Dzień wcześniej, w czwartek rano, w Petersburgu, w wyniku eksplozji
samochodu zginął oficer rosyjskich sił zbrojnych. Niezależne rosyjskie media
podały, że ofiarą jest pułkownik Dmitrij Łobodin, pełniący funkcję głównego
nawigatora 6. Armii Sił Powietrznych i Obrony Powietrznej. Propagandowe kanały
na Telegramie żegnały go wpisami "bohater", życzyły mu
"wiecznego lotu".
"Znów wybuch samochodu w Petersburgu. I znów zginął pułkownik" -
napisał o tym zdarzeniu propagandowy rosyjski portal Swobodnaja Priessa.
Przypomniał, że do zamachu doszło w dzielnicy Szuszary i że prawie w tym samym
miejscu, trzy miesiące wcześniej, w wyniku eksplozji auta zginął inny oficer.
"Nieopodal znajdują się jednostki wojskowe. W blokach w Szuszarach mieszka
wielu żołnierzy. Dlaczego jak dotąd nie zostały podjęte niezbędne środki
ostrożności? A może zostały podjęte, ale były one niewystarczające?" -
stawiała krytyczne pytania Swobodnaja Priessa.
Prokremlowski politolog i publicysta Armen Gasparian mówił antyukraińskiemu
portalowi Ukraina.ru, że "ukraińskie służby dokonały zamachów w Moskwie i
Petersburgu tuż przed rozmowami pokojowymi w sprawie Ukrainy w Abu Zabi",
które odbyły się 10 i 11 listopada. Twierdził, że służby dokonały po latach
"zemsty" na Zaworotnym jako rzeczniku Azarowa. "Czy to ma być
dążenie do pokoju? Oni [Ukraińcy - red.] szukali go [Zaworotnego] przez lata i
znaleźli. Czy to ma być w formacie inicjatyw pokojowych?" - irytował się
Gasparian.
Niezależny rosyjski kanał na YouTube OM TV skomentował, że zamachy w dwóch
najważniejszych miastach w Rosji, w ciągu zaledwie dwóch dni, to cios w
"potężną kremlowską machinę". "Wszystko to dzieje się w kraju,
gdzie służby specjalne mają ogromne budżety, a propaganda codziennie raportuje
o bezpieczeństwie. Zamachy były bardzo niewygodne dla Kremla" - padło
stwierdzenie w OM TV.
W Kijowie oficjalnie nie komentowano doniesień na temat ostatnich wydarzeń w
Rosji.
Historia zamachów od wybuchu wojny w Ukrainie
Propagandowa rosyjska prasa przypomniała, że od wybuchu wojny w Ukrainie na
terenie Rosji miały miejsce także inne głośne zamachy, w których ginęli zarówno
cywile, jak i wojskowi.
W sierpniu 2022 roku w wyniku eksplozji samochodu zginęła Daria Dugina, córka
Aleksandra Dugina, ideologa rosyjskiego imperializmu i zwolennika inwazji
zbrojnej Rosji na Ukrainę. Autem miał jechać Dugin, który przesiadł się do
innego pojazdu.
W kwietniu 2023 roku w wyniku wybuchu w kawiarni w Petersburgu zginął
prokremlowski bloger Władlen Tatarski.
W lipcu 2023 roku w Krasnodarze został zastrzelony były dowódca okrętu
podwodnego "Krasnodar" Stanisław Rżycki. Wywiad wojskowy w Kijowie
poinformował wówczas, że zginął wojskowy, który był zaangażowany w rakietowe
ostrzały Ukrainy.
W kwietniu 2025 roku w wyniku eksplozji samochodu w mieście Bałaszycha w
obwodzie moskiewskim zginął generał Jarosław Moskalik, wiceszef Głównego
Zarządu Operacyjnego sztabu generalnego rosyjskiej armii. Media w Kijowie
podały, że odpowiadał za monitorowanie sytuacji na froncie i przygotowanie
raportów dla Władimira Putina.
W grudniu 2025 roku w Moskwie w wyniku eksplozji samochodu zginął generał Fanił
Sarwarow. Był szefem Zarządu ds. Przygotowania Wojskowego, odpowiadającego
m.in. za szkolenia żołnierzy.
Również w grudniu ubiegłego roku doszło do zamachu na kolejnego rosyjskiego
generała, dowódcę wojsk ochrony radiochemicznej i biologicznej Igora Kiriłłowa.
Zginął w Moskwie w
8.

Okupanci ogłosili atak na Most Krymski: rozmieścili tam sztab operacyjny
Źródło: Gauleiter of Crimea Sergey Aksyonov , public "Crimean
Wind"
Bezpośrednie przemówienie Aksionowa: „Wróg zaatakował Most Krymski. W
związku z tym ruch będzie ograniczony do około południa”.
Szczegóły: Według niego, w celu wyeliminowania skutków zdarzenia
zaangażowano wszystkie niezbędne służby, a w Kerczu rozmieszczono sztab
operacyjny.
Aksionow opowiedział również, jak dowiedzieć się o połączeniu promowym między
Krymem a portem „Kaukaz”. Gauleiter twierdzi, że osobiście kontroluje sytuację.
„Krymski Wiatr” donosi, powołując się na swoich subskrybentów, że o godzinie
5:38 doszło do uderzenia w jeden z łuków przęsła żeglownego mostu. Obecnie jego
stan jest sprawdzany przez ekspertów.
Tło:
Rosja, która okupowała ukraiński półwysep Krym w 2014 roku, później
nielegalnie zbudowała most przez Cieśninę Kerczeńską. Most Krymski to
dwukierunkowe przejście (drogowe i kolejowe) łączące Krym z Rosją.
9.

https://wyborcza.pl/7,75398,33133564,dziecko-do-bialorusinki-k-a-w-moim-kraju-jestes-moja-sluzaca.html#s=S.TD-K.C-B.3-L.1.duzy
„W Polsce wystarczy mówić po ukraińsku lub nosić hidżab, by sprowokować atak
na tle narodowościowym” - zauważa Fundacja Ocalenie, która właśnie
opublikowała raport o przemocy wobec uchodźców i migrantów mieszkających w
Polsce. Przemoc przybiera wiele form.
Obywatelka Ukrainy: "Już zdjęłam wszystkie broszki i bransoletki z
flagą. Staram się nikogo nie prowokować, bo nie chcę dostać surowym jajkiem w
plecy".
Obywatelka Białorusi: "Bardzo często naprawdę boję się rozmawiać
przez telefon w miejscach publicznych, np. w autobusach, pociągach itp. Staram
się w ten sposób unikać problemów.
Obywatelka Białorusi: "Dziecko, którym się opiekowałam, powiedziało
do mnie: „K***a, jesteś w moim kraju i jesteś moją służącą".
Obywatelka Ukrainy: "Dano mi najniższą pensję, Polacy zarabiali
więcej. Nie podnoszono nam wynagrodzenia do tego poziomu, mimo że pracowałyśmy
więcej. Mojej przyjaciółce już od 3 lat nie zmieniają umowy zlecenia na umowę o
pracę, choć wszyscy inni nowi pracownicy otrzymują od razu umowę o pracę".
Obywatelka Ukrainy: "Jeśli jedziemy razem, staramy się kontaktować
ze sobą przez SMS-y, żeby nie rozmawiać przez telefon i żeby nikt nie mógł się
domyślić, że nie jesteśmy Polakami. Nie odbieram telefonu w miejscu publicznym.
Wielu moich znajomych nie nosi już haftowanych koszul ukraińskich".
Te świadectwa pochodzą z raportu "(Nie)widoczna przemoc. Zachowania
przemocowe wobec osób z doświadczeniem migracji, w tym uchodźstwa".
Autorem opracowania jest Fundacja Ocalenie, która od 25 lat zajmuje się w
Polsce udzielaniem pomocy cudzoziemcom. Raport opublikowano w poniedziałek 16
listopada.
Powstał na podstawie pogłębionych wywiadów z 25 wybranymi osobami -
podopiecznymi Fundacji Ocalenie - oraz ankiet wypełnionych w Internecie przez
988 cudzoziemców z 70 różnych krajów (najwięcej z Ukrainy, Białorusi,
Afganistanu i Iranu). Ich tożsamości zostały zweryfikowane i potwierdzone, a
następnie, ze względów bezpieczeństwa, zanonimizowane. Badanie trwało od maja
do sierpnia 2026 r. - Przemoc jest zjawiskiem powszechnym - stwierdzają
autorzy.
Raport Fundacji Ocalenie. "Wystarczy nosić hidżab"
Najwięcej przepytanych mieszka w Warszawie, więc - jak zaznaczają autorzy -
raport najwierniej oddaje perspektywę dużego miasta.
W 2026 r. w Warszawie, aby sprowokować atak na tle narodowościowym, etnicznym,
rasowym czy religijnym, wystarczy mówić w języku innym niż polski lub po polsku
z akcentem, patrzeć w telefon, na którym wyświetlają się obcojęzyczne treści,
bawić się na placu zabaw inaczej niż bezgłośnie, być niewłaściwie ubraną, np.
nosić hidżab albo mieć zbyt ciemną skórę i włosy - opowiada Marianna Wartecka z
zarządu Fundacji Ocalenie.
Podaje przykłady kilkunastu (z kilkuset zakwalifikowanych przez policję jako
motywowane uprzedzeniami tylko w 2025 r.) najgłośniejszych takich ataków.
Wśród nich m.in. ugodzenie nożem obywatela Zimbabwe przez 30-letniego Patryka
R., napad na egipską rodzinę podczas spaceru (32-letni obywatel Polski pobił
ich i znieważył) czy przemoc wobec Ukrainki w jej miejscu pracy (groźby,
wyzwiska) - czynu dopuściła się nietrzeźwa 32-letnia Polka.
Niektóre z tych zdarzeń zostały nagrane telefonami komórkowymi i szybko obiegły
Internet. Do takich należał m.in. atak 54-latka na dwie dziewczynki z Ukrainy w
autobusie w Bielsku-Białej. Mężczyzna zwrócił się do nich słowami:
"gówniary wyrosły na naszych pieniądzach", a następnie nakazał im
"wyp... na Ukrainę". Został zatrzymany. Przedstawiono mu zarzuty z
art. 257 Kodeksu karnego, dotyczące znieważania na tle religijnym,
narodowościowym i rasowym.
Z kolei w kwietniu pijana i agresywna 35-letnia Monika B. napadła w centrum
Poznania na dwie nastolatki z Ukrainy. Próbowała wyrwać im włosy i rzuciła się
z pięściami, wykrzykując: "Ukraińcy rządzą Polską". Dziewczęta
nagrały zdarzenie, a filmik zamieściły w sieci.
W "Wyborczej" wielokrotnie opisywaliśmy te i inne przypadki podobnych
napaści.
71 proc. atakowanych nie zgłasza przestępstw
Ale nie zawsze takie sytuacje są nagrywane, nie wszyscy reagują, nie
zgłaszają podobnych zdarzeń do organów ścigania. Fundacja Ocalenie powołuje się
na dane Prokuratury Krajowej z 2025 roku: spośród 348 spraw dotyczących
przestępstw motywowanych uprzedzeniami, w których wniesiono akt oskarżenia, aż
192 wiązały się z uprzedzeniem wobec osób narodowości ukraińskiej.
Raport informuje, że zaledwie 13 proc. zaatakowanych osób zgłasza te
przestępstwa. Natomiast aż 71 proc. nie ma nawet świadomości, kogo mogłoby o
tym zawiadomić, a 20 proc. nie wie, że w ogóle może to zrobić. - Przestępstwa
stanowią szczyt piramidy przemocy - komentuje Wartecka.
Świadkowie najczęściej na takie sytuacje nie reagują: nie pomagają osobie
pokrzywdzonej, nie zawiadamiają policji. Ponad 67 proc. zapytanych
zadeklarowało, że nie otrzymało żadnego wsparcia po doświadczeniu zachowania
przemocowego, do którego doszło w Polsce.

Przemoc niejedno ma imię. "Polacy mają szeroki repertuar"
Raport pokazuje także, jak różne mogą być formy przemocy. Zaczyna się od
agresji słownej. "Wyp... na Ukrainę", "ty szczurze",
"śmieciu", "k..o", "idioto", "asfalty i
karaluchy, które opanowały Polskę" - to najczęstsze zwroty, jakie wobec
cudzoziemców stosują Polki i Polacy. Jednak badacze zwracają uwagę, że mają oni
bardziej "szeroki repertuar obraźliwych i wykluczających określeń
kierowanych do cudzoziemców".
- Tego rodzaju zwroty nie odnoszą się do zachowania osób, do których są
kierowane, a obejmują całą grupę etniczną lub narodowościową - podkreślają
autorzy opracowania.
Zauważają, że podstawę obraźliwych ataków najczęściej stanowi kwestionowanie
prawa cudzoziemców do pobytu w naszym kraju. Ale to także dezinformacja, np.:
"wojna się skończyła, wracaj do Ukrainy
Zwracają uwagę również na wykluczenie językowe z kategorii: "jesteś w
Polsce, to mów po polsku".
Osoby doświadczające takiego wykluczenia językowego mogły być tolerowane w
Polsce tak długo, jak długo w przestrzeni publicznej używały języka polskiego,
nawet do komunikacji wewnątrz swojej grupy etnicznej czy narodowościowej
- podkreślają.
Osoby, które wzięły udział w badaniu opowiadały, że coraz bardziej obawiają się
mówić w swoim ojczystym języku w przestrzeni publicznej. Chowają telefony
komórkowe, odchodzą na bok, bo jak tłumaczą "nie chcą tworzyć
problemów".
Pracują za darmo
Uchodźcy i migranci doświadczają w Polsce również przemocy fizycznej.
Fundacja Ocalenie wskazuje głównie na pobicia, ale także siłowe próby
zdejmowania hidżabu.
Wobec migrantów i uchodźców stosowana jest także przemoc ekonomiczna. Są
zatrudniani na gorszych niż Polacy warunkach, pracują na umowach śmieciowych,
nie otrzymują wynagrodzeń za pracę, nadgodziny. W raporcie skarżą się, że
pracodawcy potrafią wykorzystywać ich problemy formalne, które związane są z
legalizacją pobytu w Polsce.
Często słyszą groźby śmierci, doświadczają hejtu w internecie, są poddawani
szantażom emocjonalnym. Dochodzi do tego zwłaszcza w sytuacjach, w których
występuje zależność między nimi a pracodawcami czy wynajmującymi im mieszkania.
Różnych form przemocy doświadczyła ponad połowa biorących badanych, 46 proc.
więcej niż jednej, a 25 proc. częściej niż kilka razy w roku.
Od wielkiego zrywu do wielkiej niechęci
Marianna Wartecka zauważa, że od "wielkiego zrywu i pomocy uchodźcom z
Ukrainy", kiedy wykazaliśmy się olbrzymią solidarnością i empatią,
przeszliśmy dość krótką drogę do ksenofobii i przyzwolenia na jej
manifestowanie. Jednocześnie podkreśla, że fundacja prawami migrantów zajmuje
się od przeszło 25 lat, a zjawisko to było przewidywalne, więc nie jest nim
szczególnie zaskoczona.
Według badania CBOS "Stosunek Polaków do innych narodów", jeszcze
przed 24 lutego 2022 r. (agresja Rosji na Ukrainę) sympatią darzyliśmy
cudzoziemców w 41 proc. Teraz - dane z 2026 r. - więcej osób czuje już do
migrantów i uchodźców niechęć: 43 proc.

Największy wpływ na opinię publiczną - według raportu - miały dwa wydarzenia:
kryzys humanitarny na granicy polsko-białoruskiej oraz wybuch pełnoskalowej
wojny w Ukrainie. W ciągu trzech lat nasza aprobata dla składania wniosków o
azyl spadła z 33 proc. do 20 proc. (dane CBOS obejmują przedział do grudnia
2021 do czerwca 2024 r.).
Koniec merytorycznej debaty w Polsce
Wartecka zastanawia się, co mogło przyczynić się do tak wyraźnej zmiany
nastrojów. Wskazuje m.in. na odmawiające respektowania praw człowieka narracje
rządów - najpierw Zjednoczonej Prawicy, następnie Koalicji 15 października -
oraz dehumanizujący język mediów i wszechobecną dezinformację, zorganizowaną
przez agresora. Wspomina kampanię prezydencką w 2025 r., która - jak to określa
- "położyła kres merytorycznej debacie o polityce integracyjnej w
Polsce".
Fundacja Ocalenie przyjrzała się także skutkom tej przemocy. Do największych
należą m.in. przewlekły stres i poczucie zagrożenia, lęk przed przebywaniem w
przestrzeni publicznej, obniżenie poczucia własnej wartości, depresja i
pogorszenie zdrowia psychicznego, wycofywanie się z życia społecznego. To także
próby ukrywania własnej tożsamości, pochodzenia czy języka w miejscach, w
których do ataków dochodzi najczęściej: autobusach, pociągach, szkołach czy
przychodniach.
Co ciekawe, jednocześnie ponad 72. proc. zapytanych twierdzi, że czuje się w
Polsce bezpiecznie, bo "doświadczenie przemocy nie idzie w parze z
zagrożeniem poczucia bezpieczeństwa".
Czy tę niechęć i agresję można jeszcze zatrzymać? Autorzy raportu wskazują
najlepsze rozwiązania:
- regulacja platform internetowych,
- odpowiedzialny przekaz państwa,
- wzmocnienie standardów w mediach,
- zwiększenie bezpieczeństwa w szkole,
- nacisk na politykę antyalkoholową,
- większa rola instytucjonalnego systemu integracji,
- rozszerzenie przepisów kodeksu karnego i skuteczny nadzór prokuratorski nad
postępowaniami.
10.

Stowarzyszenia antyfaszystowskie, rząd tnie fundusze: „Nie przetrwamy w ten
sposób”.
Dekret pozbawia organizacje wspierające byłych deportowanych i osoby
prześladowane 258.000 euro. Zażądano zorganizowania spotkania w Ministerstwie
Spraw Wewnętrznych. Opozycja: „Będziemy walczyć”.
https://www.repubblica.it/politica/2026/11/16/news/associazioni_antifasciste_governo_taglia_fondi-425726090/?ref=RHLM-BG-P10-S1-T1-fdg13
========
Faszystowski rząd włoski, tak chętnie podziwiany i wychwalany przez polskich
demokratów (?) obciął dotację dla stowarzyszeń antyfaszystowskich. Jednocześnie
włoskie czarne koszule, przyobleczone w krawaty, są traktowane przez
„Telemeloni” (dawniej Radiotelevisione Italiana) oraz inne media prorządowe (a
tych jest większość) jako prawdziwe autorytety. Telewizji lepiej nie włączać,
strach otwierać lodówkę, żeby nie wyskoczył jakiś perorujący faszysta. Zupełnie
jak w tvn24…
11.

Ale żeby z kobietą? To jakiś raróg w swoim zawodzie!
https://bialystok.wyborcza.pl/bialystok/7,35241,33129329,ksiadz-ukarany-za-intymne-zwiazki-z-gosposia-ponownie-proboszczem.html
Dzień dobry...
OdpowiedzUsuńDzień dobry
OdpowiedzUsuń