DRUGI OBIEG
Wtorek, 17 listopada 2026


1.

„Dwóch dyktatorów w mojej historii – Duterte i Zuckerberg”: ostrzeżenie laureatki Pokojowej Nagrody Nobla dotyczące demokracji
Nowa książka filipińsko-amerykańskiej dziennikarki Marii Ressy to krzyk serca przeciwko podwójnym zagrożeniom ze strony autorytaryzmu i oligarchii technologicznej – i temu, jak możemy się im przeciwstawić
https://www.theguardian.com/us-news/2026/nov/16/duterte-zuckerberg-maria-ressa-book
Maria Ressa ciągle przeprasza. „Przepraszam, jestem nadpobudliwa, za dużo kawy!” mówi w pewnym momencie. „Przepraszam, potrafię długo narzekać, więc musisz mnie powstrzymać!” mówi w innym momencie.
Ressie można wybaczyć, że działa na najwyższych obrotach. Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla właśnie obejrzała w Wielkiej Brytanii pokaz filmu „The Social Reckoning”, który przedstawia niepochlebny portret giganta technologii, Marka Zuckerberga, człowieka, którego uważa za „dyktatora”. Teraz rozmawia z „Guardianem” w hotelu w waszyngtońskim Dupont Circle, na kilka dni przed wyborami w kluczowych wyborach uupełniających.
Ressa, 63-latka o wzroście 157 cm, niczym siła natury, mówi: „Mam wrażenie, że pociąg jedzie w naszym kierunku w zwolnionym tempie, a my stoimy na torach”.
Filipińsko-amerykańska dziennikarka biła na alarm od dekady. W 2016 roku ostrzegła Zuckerberga i innych dyrektorów z Doliny Krzemowej, że autorytarny model dezinformacji testowany na Filipinach wkrótce zostanie wyeksportowany na Zachód. Podobnie jak Cassandra, nikt jej nie uwierzył. Teraz, gdy Donald Trump zasiada w Białym Domu, a miliarderzy z branży technologicznej aktywnie przekształcają ustrój USA, Ressa ma nowy głos.
„The Fight Back : A Citizen's Guide to Standing Up to Dictators” to podręcznik przetrwania w konfrontacji z narastaniem autorytarnych rządów i technologicznej oligarchii. Ukazuje on demokracje stojące w obliczu kryzysu prawdy (rozpadu faktów i wspólnej rzeczywistości), kryzysu porządku (rozpadu prawa i zasad międzynarodowych) oraz kryzysu odpowiedzialności (instytucje są przejęte, prawo staje się bronią, a najpotężniejsi gracze gospodarczo-technologiczni działają bez demokratycznego nadzoru).
Przestrogi Ressy wynikają z doświadczenia. Przez prawie dwie dekady pracowała jako dziennikarka śledcza i szefowa biura CNN w Manili i Dżakarcie, relacjonując terroryzm, konflikty etniczne i niepewne przemiany społeczeństw postautorytarnych w Azji Południowo-Wschodniej.
W 2012 roku, przekonana, że technologia cyfrowa oferuje narzędzie do wzmocnienia pozycji obywateli i żądania transparentności, współzałożyła Rappler, niezależną, cyfrową organizację informacyjną na Filipinach. Łącząc bezkompromisowe dziennikarstwo śledcze z nauką o danych i zaangażowaniem społecznym, Rappler szybko stał się ważnym organem nadzorującym kruchą demokrację.
Kiedy Rodrigo Duterte został wybrany na prezydenta w 2016 roku, Ressa znalazła się na pierwszej linii frontu przerażającego globalnego eksperymentu. Podczas gdy Duterte rozpętał krwawą, pozasądową wojnę narkotykową, która pochłonęła tysiące ofiar, jego reżim wykorzystał media społecznościowe jako broń, aby uciszyć krytyków, wysyłając wspierane przez państwo armie trolli do zatruwania dyskursu publicznego i prowadzenia wojny psychologicznej.
Reportaż Rapplera obnażył mechanizmy sztucznego oburzenia, czyniąc Ressę wrogiem publicznym numer jeden autorytarnego rządu. Spotkała się z falą nękania w internecie, w tym groźbami gwałtu i śmierci, a także z agresywną ofensywą prawną ze strony państwa, w wyniku której wniesiono przeciwko niej 11 spraw, w tym zarzuty o cyberzniesławienie i unikanie płacenia podatków.
Zamiast uciekać lub skapitulować, dziesięciokrotnie wpłaciła kaucję i przekształciła swoje batalie sądowe w międzynarodową kampanię na rzecz wolności prasy. W 2021 roku otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla , wraz z rosyjskim dziennikarzem Dmitrijem Muratowem, za ochronę wolności słowa, która jest podstawą demokracji.
Koszt osobisty był ogromny. „Chciałabym więcej spać” – mówi rzeczowo. „Pracowałam w strefach wojennych i jedyna różnica polega na tym, że wchodzisz w konflikt i zostajesz tam od dwóch tygodni do miesiąca, a potem możesz wyjść i odprężyć się na miesiąc. To dekada bez odprężenia”.
Doświadczenia Ressy na Filipinach stanowią podstawę dla The Fight Back, ale twierdzi ona, że zagrożenie jest teraz znacznie większe. Raport opublikowany na początku tego roku przez V-Dem Institute, szwedzki ośrodek badawczy mierzący kondycję demokracji na całym świecie, wykazał, że demokracja spadła do poziomu z 1978 roku dla przeciętnego obywatela świata, a trzy czwarte światowej populacji żyje pod rządami autokratycznymi.
W Stanach Zjednoczonych poziom demokracji spadł do najniższego poziomu od 1965 roku. Raport zawierał zdanie, które Ressa musiała przeczytać trzy razy i które wciąż ją prześladuje: „Szybkość, z jaką amerykańska demokracja jest obecnie demontowana, jest bezprecedensowa w historii nowożytnej”.
Na początku drugiej kadencji Trumpa porównania do autorytarnych przywódców, takich jak Duterte na Filipinach i Viktor Orbán na Węgrzech, były powszechne. Szybko jednak stało się jasne, że prezydent USA działał z rozmachem i szybkością, które wzbudziłyby zazdrość nawet autokratów.
Ressa pisze: „To, co zajęło Orbánowi na Węgrzech cztery lata, Vučićowi w Serbii osiem lat, Modiemu w Indiach i Erdoğanowi w Turcji dekadę, Trump osiągnął w ciągu jednego roku. Ograniczenia legislacyjne straciły jedną trzecią swojej wartości w 2025 roku, najniższy poziom od ponad stu lat. Podobnie jak na Filipinach, Kongres skutecznie zrzekł się swojej roli nadzorczej. Co najmniej 55% z 320 celów wyznaczonych przez skrajnie prawicowy Projekt 2025 Fundacji Dziedzictwa zostało już osiągniętych”.
Rozwój technologii stał się siłą napędową rozkładu demokracji. Ressa pisze: „W mojej historii są dwaj dyktatorzy: Duterte i Zuckerberg. To nie jest przesada. To stwierdzenie dotyczące władzy, odpowiedzialności – i bezkarności – w XXI wieku”.
Symbolem połączenia władzy państwowej i oligarchii stał się dzień inauguracji 20 stycznia 2025 r. , kiedy to liderzy technologiczni, w tym Zuckerberg, Elon Musk, Jeff Bezos, Sundar Pichai, Sergey Brin, Tim Cook i Sam Altman, zajęli eksponowane miejsca przed kandydatami Trumpa na członków jego gabinetu, gdy ten składał przysięgę.
Ta symbiotyczna relacja opiera się na obopólnych interesach: autokraci potrzebują platform technologicznych do rozpowszechniania propagandy i paraliżowania opozycji społecznej, podczas gdy oligarchowie technologiczni potrzebują deregulacji państwowej, ulg podatkowych, kontraktów wojskowych i ochrony przed międzynarodowymi sankcjami antymonopolowymi.
Co stanowi większe zagrożenie, Trump czy wielkie firmy technologiczne? Ressa bez wahania odpowiada: „Wielkie firmy technologiczne, bo oni sami, prezesi, mówią teraz: powstrzymajcie nas. To trochę performatywne. Możecie sami się powstrzymać! To wy to budujecie”.
Nawet Rappler został stworzony jako redakcja cyfrowa, która nawiązała współpracę z platformami i opracowała technologię. Wyciągając telefon, Ressa przyznaje: „Jesteśmy wrogami. Lubię technologię. Rappler jest partnerem każdej firmy technologicznej. Tworzymy technologię”.
Ale kiedy błagała firmy technologiczne o „priorytetowe traktowanie faktów”, zdała sobie sprawę, że fakty nigdy nie były częścią równania sztucznej inteligencji. „To maszyna probabilistyczna, która w rzeczywistości pomija fakty. Kiedy traktuje się ją jako system operacyjny informacji publicznej, tworzy się to, czego teraz doświadczamy. Potem pogorszyli sytuację, dodając algorytmy, które każą przewijać dłużej, a to oznacza strach, gniew i nienawiść. To najgorsze, kim jesteśmy”.
Uważa wielkie firmy technologiczne za drapieżne i żądne zysku. Ich monopole budują wyceny, wchłaniając dziennikarstwo bez wynagrodzenia. „Surowcem jest wiedza całego świata. To, co piszemy, jest drogie. Oni po prostu to kradną”.
A poprzez projektowanie algorytmów dla sensacji i „maszyny oburzenia”, platformy zmieniły ludzką psychologię, argumentuje Ressa. „Struktura motywacyjna naszego świata zmieniła się wraz z rozwojem wielkich technologii. Zawsze powtarzam moim znajomym, którzy mają dzieci: wyobraź sobie, że ciągle powtarzasz swojemu dziecku: »Kłam. Będę cię nagradzać«, a potem kłam dalej i będę cię nagradzać. Jakim dorosłym stanie się twoje dziecko? Taki świat tworzymy”.
Nowe pokolenie technologicznych władców to, jej zdaniem, dyktatorzy. „Podejmują decyzje za nas bez naszego udziału, bez żadnej odpowiedzialności, a to wpływa na nas wszystkich. To kwestia bezpieczeństwa publicznego. To tak, jakby usunąć ołów z wody. Z każdym dniem, w którym rządy nie regulują swoich działań, tracą coraz więcej władzy”.
Żadna liczba nie ilustruje tej kapitulacji bardziej dobitnie niż Elon Musk , który wlał setki milionów dolarów w wybór Trumpa, zarządzał „departamentem efektywności rządu” (Doge) i uczynił z X broń: „Spójrzcie na Elona Muska. Teraz ma architekturę ekosystemu informacyjnego. Przepuszcza informacje publiczne przez X i ma władzę polityczną, a mimo to nie odpowiada przed nikim. Po prostu postanawia zatrzymać Starlink dla Ukrainy. Co się stanie z Ukrainą?”
Dla Ressy centralnym problemem nie jest jedynie władza tych firm, ale brak odpowiedzialności. Argumentuje, że choć instytucje takie jak Międzynarodowy Trybunał Karny istnieją po to, by pociągać przywódców politycznych do odpowiedzialności za zbrodnie przeciwko ludzkości, nie ma równoważnego systemu odpowiedzialności dla dyrektorów firm technologicznych, którzy kształtują informacje konsumowane przez miliardy ludzi.
Rodrigo Duterte został aresztowany w marcu 2025 roku, a jego proces w Hadze za zbrodnie przeciwko ludzkości rozpocznie się 30 listopada. Zatem w pewnym momencie nadal mamy system, który wymaga odpowiedzialności państw.
„Dla technologii? Mark Zuckerberg właśnie zyskał większą władzę, przejął tę samą kulturę szybkiego działania i wprowadzania innowacji, wprowadzając ją do pionierskich modeli, i został powołany do rady doradców prezydenta Trumpa ds. nauki i technologii. Zdobył większą władzę, a bezkarność trwa”.
W styczniu 2025 roku Meta zakończyła weryfikację faktów przez niezależne podmioty w USA. Ressa nazywa to odcięciem „żywotnej liny ratunkowej” po powrocie Trumpa. Mówi: „Zaprzestał weryfikacji faktów w Ameryce. Pomyślcie tylko. Nadal mamy weryfikatorów faktów na Filipinach. Wyobraźcie sobie, dlaczego zrobił to w Ameryce? Czy to po to, żeby zaskarbić sobie przychylność Trumpa?”

Ressa początkowo była zdumiona tym, co postrzegała jako bierność amerykańskiego społeczeństwa w obliczu ataku Trumpa na normy demokratyczne. Mówi: „Amerykanie stali jak jelenie w świetle reflektorów dłużej niż Filipińczycy. Pomyślałam, że może to dlatego, że faktycznie pozbyliśmy się dyktatora: w 1986 roku mieliśmy bunt Władzy Ludu”.
„Ale [tutaj] mamy do czynienia z amerykańską wyjątkowością, amerykańską ideą, że »nie jesteśmy manipulowani«. Martwiłem się aż do Minneapolis. Kiedy przychodzi co do czego, to właśnie definiuje, kim jesteś”.
To nawiązanie do nalotów imigracyjnych z początku 2026 roku, które doprowadziły do zabójstw Renée Good i Alexa Prettiego. Obywatele zareagowali, tworząc sieci pomocy wzajemnej, używając klaksonów i angażując się w działalność wolontariuszy – „obserwatorów konstytucyjnych”. Ressa porównuje Stellę Carlson, która sfilmowała śmierć Prettiego , do Aiki Rey, 24-letniej reporterki, która transmitowała na żywo aresztowanie Ressy w Manili w 2019 roku. W prologu „The Fight Back” Ressa pisze: „Odwaga to nie brak strachu; to decyzja, że ​​coś jest ważniejsze”.
„The Fight Back” przedstawia czytelnikom praktyczne kroki, zaczynając od prostych nawyków: śledź czas spędzony przed ekranem telefonu przez siedem dni, aby zrozumieć, jak bardzo jesteś narażony na manipulację algorytmiczną, a następnie usuń aplikację mediów społecznościowych, która najbardziej Cię wkurza. Kilka dni po tym wywiadzie wyborcy w wyborach uzupełniających wyrazili Trumpowi zdecydowany brak wotum nieufności, pomimo kolejnego napływu gotówki od Muska.
Ale pełna energii Ressa gada, jakby czas jej się kończył. „Czuję, że mamy miesiące” – mówi. „Będę biec sprintem, a to już dekada sprintu. Jeśli nie uda nam się tego zrobić w ciągu najbliższych kilku miesięcy, wybory we Francji będą w kwietniu; już widzieliśmy, co się dzieje w Niemczech”.
„Jeśli tego nie zrobimy dobrze, świat zmieni się diametralnie i odzyskanie praw będzie o wiele trudniejsze. W takim przypadku pójdę gdzieś zostać pustelnikiem”.


2.

Podróż Trumpa do Azji sprawi, że spotka się on z Xi i Putinem
Prezydent Trump spotka się również z liderami regionalnymi, w tym z premierem Australii, który powiedział, że „chcemy deeskalacji konfliktów”.
https://www.nytimes.com/2026/11/16/world/asia/trump-asia-china-xi-putin.html
Prezydent Trump wyrusza w tym tygodniu na spotkania w Azji, które zakończą się szczytem z dwoma wpływowymi przywódcami, których często chwalił: prezydentem Chin Xi Jinpingiem i prezydentem Rosji Władimirem W. Putinem.
Będzie to pierwsze spotkanie trzech mężczyzn, którzy dowodzą największymi arsenałami nuklearnymi na świecie. Według rzeczniczki Białego Domu, Trump planuje omówić redukcję broni jądrowej na świecie i wojnę z Iranem. Nie oczekuje się, że poruszy kwestię wojny Rosji z Ukrainą.
Trump uda się najpierw do Manili, a następnie do południowych Chin, gdzie spotka się z regionalnymi przywódcami, którzy stoją w obliczu szeregu niewiadomych. Należą do nich m.in. przebieg wojny między Stanami Zjednoczonymi a Iranem, wysokie ceny energii i rosnące obawy dotyczące zagrożeń związanych ze sztuczną inteligencją.
Dla Trumpa podróż ta będzie punktem zwrotnym w polityce zagranicznej i relacjach międzypaństwowych po tym, jak amerykańscy wyborcy ostro skrytykowali jego partię w wyborach uzupełniających. Podróż ta odbywa się również w czasie, gdy jego administracja jest pod lupą w związku ze skandalem z udziałem byłego prezesa Nvidii, giganta technologicznego, który podniósł kwestię chińskiego szpiegostwa i amerykańskiego eksportu technologii.

Echa Jałty
Oczekuje się, że najważniejszym punktem podróży Trumpa będzie jego spotkanie z panem Xi i panem Putinem w czwartek w Chinach.
Perspektywa zorganizowania szczytu przywodzi na myśl konferencję z 1945 r. w Jałcie na Krymie, gdzie przywódcy Stanów Zjednoczonych, Związku Radzieckiego i Wielkiej Brytanii spotkali się, by podjąć decyzję o kształcie powojennej Europy.
Biały Dom poinformował, że pan Trump chce omówić zagrożenie związane z proliferacją broni jądrowej. Urzędnicy amerykańscy wyrazili zaniepokojenie przyspieszeniem chińskiego programu nuklearnego, który ma osiągnąć 1000 głowic jądrowych do 2030 roku.
Ostatni traktat o kontroli zbrojeń nuklearnych między Stanami Zjednoczonymi a Rosją wygasł w lutym. Przedstawiciele administracji Trumpa stwierdzili, że każde nowe porozumienie w sprawie kontroli zbrojeń nuklearnych musi obejmować Chiny, ale Pekin nie wykazał zainteresowania tą kwestią. Według Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (STI) Chiny posiadają około 620 głowic jądrowych, w porównaniu z ponad 5000 głowicami, którymi dysponują Rosja i Stany Zjednoczone.
Przedstawiciele administracji USA stwierdzili, że nie spodziewają się zawarcia porozumienia w wyniku spotkania, które uznali za punkt wyjścia do dyskusji.
Spotkanie wywołało obawy na Ukrainie, że Putin może naciskać na zawarcie umowy, decydując o losie Ukrainy bez udziału Kijowa. Przedstawiciel administracji USA stwierdził, że Ukraina nie powinna brać udziału w rozmowach między trzema przywódcami.

Partnerzy z USA chcą zapewnień
Pan Trump rozpocznie swoją podróż od Filipin, najstarszego sojusznika USA w regionie Azji i Pacyfiku, ponieważ Stany Zjednoczone muszą zmierzyć się z pytaniami dotyczącymi wsparcia udzielanego partnerom w regionie, w którym Chiny stale zwiększają swoją potęgę militarną i gospodarczą.
W Manili prezydent Ferdinand R. Marcos Jr. planuje omówić z Trumpem kwestię Morza Południowochińskiego, do którego Filipiny i Chiny zgłaszają roszczenia. Filipińscy urzędnicy wyrazili nadzieję, że wizyta Trumpa może zaowocować większą amerykańską pomocą wojskową.
Oczekuje się również, że pan Trump spotka się z przywódcami ASEAN, grupy 11 państw Azji Południowo-Wschodniej, a także ze zgromadzeniem tzw. grupy Quad, czyli Stanów Zjednoczonych, Indii, Australii i Japonii.
Premier Australii Anthony Albanese powiedział w niedzielę, że spodziewa się „dużego zaangażowania” w rozmowy z panem Trumpem podczas spotkań.
„Oczywiście, to nasz najważniejszy sojusznik” – powiedział. „Ale chcemy, żeby z tego wynikło coś konstruktywnego, w tym deeskalacja konfliktów na całym świecie”.
Chińscy analitycy opisali spotkanie grupy Quad, utworzonej częściowo w celu przeciwdziałania Chinom jako próbę Trumpa, by pokazać swoją władzę po porażce swojej partii w wyborach uzupełniających. „Jego wartość symboliczna przeważa nad wartością praktyczną” – powiedział Xu Liping, starszy naukowiec z Uniwersytetu Studiów Zagranicznych w Guangdong, państwowemu dziennikowi „Shanghai Observer”.

Skandal szpiegowski
Po Manili Trump uda się do chińskiego centrum technologicznego Shenzhen, gdzie spotka się z Xi Jinpingiem na marginesie spotkania w sprawie współpracy gospodarczej Azji i Pacyfiku.
Jensen Huang, kluczowy doradca, który towarzyszył Trumpowi podczas jego ostatniej podróży do Chin, nie będzie u jego boku. Huang pomógł ukształtować poglądy prezydenta na temat konkurencji technologicznej z Chinami i przekonał go do złagodzenia ograniczeń dotyczących sprzedaży zaawansowanych układów scalonych Chinom.
Pan Huang zrezygnował ze stanowiska w firmie Nvidia po ujawnieniu jego romansu z chińską bizneswoman, Alice Huang, która według amerykańskich funkcjonariuszy wywiadu zbierała informacje wywiadowcze na temat pana Huanga dla Pekinu. Chiny odrzuciły te oskarżenia, nazywając je „oszczerstwami”. Pani Huang nie odpowiedziała na prośby o komentarz.
Jak dotąd prezydent nie poruszył tej kwestii z Xi i nie oczekuje się, że zrobi to podczas ich czwartkowego spotkania. Jednak ta saga prawdopodobnie wywoła niepokój w Chinach, czy Waszyngton nałoży surowszą kontrolę na eksport technologii do tego kraju.
W rezultacie analitycy z USA spekulują, że Xi może próbować wykorzystać swoje osobiste relacje z Trumpem, aby zapobiec takim ograniczeniom.
Yun Sun, dyrektor programu chińskiego w Centrum Stimsona w Waszyngtonie, powiedziała, że upadek Huanga prawdopodobnie oznaczałby „wzrost niepokoju po stronie chińskiej o dostęp do amerykańskich chipów”. Oczekuje, że Xi Jinping podkreśli podczas spotkania znaczenie złagodzenia kontroli USA nad eksportem chipów do Chin.
Współpraca Chin i Stanów Zjednoczonych w dziedzinie sztucznej inteligencji może być trudniejsza po skandalu z Nvidią.
Mimo to możliwe jest osiągnięcie postępu w pracach nad stworzeniem systemu powiadamiania, który umożliwiłby krajom wzajemne ostrzeganie się o problemach bezpieczeństwa narodowego związanych ze sztuczną inteligencją. Obie strony zgodziły się na to we wrześniu.
„Obie strony podzielają obawy, że modele amerykańskie i chińskie mogą zostać wykorzystane przez osoby o złych zamiarach i przynieść szkody Stanom Zjednoczonym, Chinom lub innym krajom” – powiedział Kyle Chan, pracownik naukowy Brookings Institution, zajmujący się rozwojem technologii w Chinach.

Xi może mieć nowy rachunek różniczkowy
Kiedy pan Xi Jinping spotka się z panem Trumpem w Shenzhen, będzie rozmawiał z prezydentem, który wkrótce będzie musiał stawić czoło nowemu ograniczeniu w kraju: Kongresowi kontrolowanemu przez Demokratów.
Według Aliego Wyne'a, starszego doradcy ds. badań i rzecznictwa w International Crisis Group, ustawodawcy mogą naciskać na Trumpa, aby zaostrzył kontrolę eksportu przeciwko Chinom lub przyspieszył sprzedaż broni na Tajwan. Oznacza to, że „Xi będzie musiał znacznie bardziej się starać, aby utrzymać Trumpa po swojej stronie” – powiedział Wyne.
Pan Trump będzie pierwszym prezydentem Stanów Zjednoczonych, który odwiedzi Chiny dwa razy w ciągu jednego roku kalendarzowego.
Analitycy twierdzą, że szczyty przywódców, w tym wizyty państwowe w Pekinie, a następnie w Waszyngtonie, były jedynym czynnikiem utrzymującym kruche odprężenie między dwoma krajami, które spierają się o sztuczną inteligencję, kontrolę eksportu, Tajwan i inne kwestie.
Obie strony ogłosiły zawieszenie broni w handlu w zeszłym roku podczas spotkania w Busan w Korei Południowej. Umowa, która miała wygasnąć w tym miesiącu, została przedłużona do stycznia.
Chińskie ograniczenia dotyczące eksportu metali ziem rzadkich i magnesów ziem rzadkich, niezbędnych do produkcji najnowocześniejszych technologii, pozostają jedną z najtrudniejszych i nierozwiązanych kwestii.
Według starszego urzędnika administracji USA, pan Trump prawdopodobnie poruszy tę kwestię z panem Xi, a jednocześnie stwierdził, że utrzymujące się ograniczenia ze strony Chin to jeden z powodów, dla których Waszyngton zgodził się jedynie na dwumiesięczne przedłużenie rozejmu handlowego.


3.

Trump zapowiada, że może spotkać się z przywódcą Korei Północnej Kim Dzong Unem w Chinach
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-11-16/trump-says-he-may-meet-north-korea-s-kim-jong-un-in-china
W Shenzhen, w chińskiej Dolinie Krzemowej, wszystko jest gotowe na spotkanie liderów gospodarczych APEC w środę i czwartek oraz długo oczekiwany szczyt Donalda Trumpa, Xi Jinpinga i Władimira Putina . Tymczasem przed wejściem na pokład samolotu, który zabierze go do Azji, prezydent USA rozmawiał z dziennikarzami, pozostawiając otwartą kwestię dalszych niespodzianek. „To będzie ważna podróż” – powiedział. „Spotkam się z Xi i Putinem, a może nawet spotkam się z Kim Dzong Unem . W ten sposób wszystko ułoży się pozytywnie i będziemy mieli okazję wiele osiągnąć” – powiedział Trump.
W zeszły piątek źródło w Białym Domu poinformowało, że „nie ma absolutnie żadnych planów rozmów z Koreą Północną”, donosi NBC News. Potentat uważa, że decyzję podejmie Xi: „Może przyjechać, nie wiem, to zależy od niego”. Spotkanie z północnokoreańskim dyktatorem, oprócz już zaplanowanego spotkania trójstronnego, gdyby doszło do skutku, całkowicie przyćmiłoby prace szczytu Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku. Forum, koncentrujące się na handlu i gospodarce, liczy 21 członków. Jego deklarowanym celem jest „wspieranie zrównoważonego wzrostu gospodarczego i dobrobytu w regionie Azji i Pacyfiku”.
Donald Trump po raz kolejny ujawnia szczegóły dotyczące stanowiska USA wobec tego szczytu. „Putin mógłby być bardziej stanowczy, szczerze mówiąc, znacznie bardziej stanowczy. On łagodnieje” – powiedział prasie, pytany, co trzeba zrobić, aby przekonać Władimira Putina do wycofania się z wojny na Ukrainie. „Myślę, że ustępuje, trochę ustępuje”. Odnosząc się do możliwości zawieszenia broni, Trump dodał: „Myślę, że chciałby, żeby to się skończyło”.
========
Co za debil z tego pomarańczowego idioty!


4.

Andy Burnham powie, że Brexit „nie zadziałał” i podpisze nową umowę z UE
Premier spotka się z europejskimi przywódcami na szczycie w tym tygodniu, aby zapewnić sobie porozumienia, które „mogłyby zwiększyć PKB o 0,4%”
https://www.theguardian.com/politics/2026/nov/16/andy-burnham-brexit-has-not-worked-sign-new-deal-with-eu
To najnowszy z serii komentarzy premiera krytykujących Brexit. W sobotę powiedział na konferencji walijskiej Partii Pracy, że Wielka Brytania „straciła więcej, niż zyskała” na opuszczeniu UE.
Burnham ma spotkać się w tym tygodniu z europejskimi przywódcami na szczycie i zagwarantować porozumienia, które jego zdaniem mogłyby zwiększyć PKB o 0,4% – około 17 mld funtów – obejmujące m.in. żywność i rolnictwo, handel emisjami i program mobilności młodzieży.
Przemawiając na bankiecie lorda burmistrza w City of London, Burnham prawdopodobnie będzie argumentował, że obietnica Borisa Johnsona o odzyskaniu kontroli nad krajem nie została spełniona, a kraj został zmuszony do niepotrzebnego, twardego Brexitu, który stworzył bariery dla przedsiębiorstw i zaszkodził jego potencjałowi gospodarczemu.
„To jak w filmie „Nowe szaty cesarza” – gdzie nikt nie jest gotów powiedzieć oczywistej prawdy. Cóż, mówię to, co widzę. I szczerze mówiąc, cesarz jest nagi” – powie Burnham. „Brexit, który nam dano, nie zadziałał. Straciliśmy więcej niż zyskaliśmy”.
Burnham ma powiedzieć, że podpisze umowę z UE, pod warunkiem, że:
Jest zgodne z manifestem Partii Pracy i czerwonymi liniami rządu.
Udoskonala umowę o brexicie i zbliża ją do tego, za czym ludzie myśleli, że głosowali w 2016 r.
Urządzenie przechodzi tzw. „test Makerfielda”, przynosząc rzeczywiste i namacalne ulepszenia w codziennym życiu ludzi.
„To sytuacja korzystna dla obu stron” – ma powiedzieć Burnham. „To ilustruje nasze nowe podejście. Nie antagonistyczne. Nie palimy już mostów – ale działamy konstruktywnie i pozytywnie, pokazując, że potrafimy się zjednoczyć, by stawić czoła wspólnym wyzwaniom”.


5.

Kontrowersyjne wysiłki mające na celu wyssanie dwutlenku węgla z atmosfery były promowane na rozmowach klimatycznych ONZ
Zwolennicy i lobbyści ponownie naciskają na uwzględnienie usuwania dwutlenku węgla (CDR) w ostatecznym tekście konferencji COP31
https://www.theguardian.com/environment/2026/nov/16/cop31-carbon-un-climate-talks
Co się stanie, gdy świat, zgodnie z przewidywaniami, niebezpiecznie przekroczy ustalone progi temperaturowe? Podczas rozmów klimatycznych ONZ wzywa się kraje do sięgnięcia po technologię, aby odwrócić ten los poprzez bezpośrednie usuwanie dwutlenku węgla z atmosfery.
Odnowione wysiłki zwolenników technologii usuwania dwutlenku węgla (CDR), w ramach której pochłaniający ciepło dwutlenek węgla jest pobierany z atmosfery i składowany głęboko pod ziemią, w oceanach lub w produktach takich jak napoje gazowane, mają na celu uwzględnienie jej w tekście końcowym Cop31, szczytu klimatycznego odbywającego się obecnie w Antalyi w Turcji.
Istnieje mniejsza, ale znacząca grupa promotorów CDR, która ma pawilon o nazwie Think Negative w rozległym miejscu szczytu, w którym omawiane są plany drastycznego zwiększenia usuwania dwutlenku węgla jako sposobu na pomoc w uchronieniu świata przed nieuchronnym „przekroczeniem” międzynarodowo uzgodnionych progów temperaturowych.
Tymczasem rekordowa liczba 700 lobbystów w tej organizacji Cop opowiada się za odrębnym, ale powiązanym procesem zwanym wychwytywaniem i składowaniem dwutlenku węgla (CCS), w którym dwutlenek węgla jest wychwytywany u źródła zanieczyszczającego obiektu i składowany pod ziemią, według Centrum Międzynarodowego Prawa Środowiskowego (CIEL). To więcej delegatów niż łącznie 50 delegacji krajowych.
CCS cieszy się mniejszym poparciem ekologów ze względu na koszty, niejednoznaczne wyniki i potencjał przedłużenia uzależnienia od paliw kopalnych. Jednak w piątek, po raz pierwszy, zarówno CCS, jak i CDR zostały uwzględnione w dokumencie, który będzie podstawą ostatecznego porozumienia na rozmowach klimatycznych.
ONZ przyznała, że wkrótce globalna temperatura wzrośnie o ponad 1,5°C w porównaniu z epoką przedindustrialną, co doprowadzi do jeszcze gorszych fal upałów, powodzi, susz i innych śmiertelnych skutków, ponieważ kraje nadal będą emitować gazy cieplarniane w wyniku spalania paliw kopalnych.
Istnieją różne formy usuwania węgla, np. bezpośrednie zasysanie go z powietrza, kruszenie skał, które mogą magazynować węgiel, lub, co bardziej naturalne, ochrona i zasiewanie lasów i namorzynów.
Skala CDR pozostaje stosunkowo niewielka, z około 2 miliardami ton dwutlenku węgla usuwanym rocznie, prawie w całości poprzez ponowne zalesianie. Wysiłki technologiczne mające na celu usunięcie CO2 z powietrza usunęły zaledwie 2 miliony ton, a wiodące firmy w tej dziedzinie osiągają bardzo słabe wyniki i borykają się z problemami finansowymi. Z powodu braku gotówki od inwestorów, która zamiast tego trafia do obszarów takich jak sztuczna inteligencja, CDR pozostaje w powijakach i jest niedofinansowany.
Mimo to kraje od dawna opierają swoje plany klimatyczne na teoretycznej obietnicy redukcji dwutlenku węgla. Ta obietnica będzie musiała szybko stać się rzeczywistością, jeśli świat ma wygiąć krzywą temperatur do bezpiecznych poziomów, a nie tylko ją spłaszczyć – ONZ niedawno oszacowała, że aby zejść poniżej 1,5°C, konieczne będzie usunięcie ogromnej ilości 320 mld ton CO2 w tym stuleciu.


6.



7.

https://tvn24.pl/swiat/rosja-dwa-zamachy-w-dwa-dni-komentarze-po-wydarzeniach-w-moskwie-i-petersburgu-st9339729

13 listopada, piątek rano. W moskiewskiej dzielnicy Czertanowo, na jezdni wzdłuż ulicy Kirowogradzkiej, wybucha samochód osobowy. Siła eksplozji wyrzuca kierowcę na drogę. Zanim przyjedzie karetka pogotowia, pomocy poszkodowanemu udzielają przechodnie. Kilka godzin po zamachu rosyjskie media i kanały na Telegramie ustalają nazwisko rannego: Siergiej Zaworotny.
Na miejscu pojawiają się funkcjonariusze rosyjskiej Federalnej Służby Bezpieczeństwa i Komitetu Śledczego. Badają samochód. Ustalają, że podłożona w samochodzie bomba została uruchomiona zdalnie. "Eksplozja była potężna, urządzenie wybuchowe miało też elementy rażące" - napisał propagandowy portal RBK. Zanim pojawi się jakikolwiek oficjalny komunikat w tej sprawie, dziennikarze portalu stwierdzają, że trop prowadzi do Służby Bezpieczeństwa Ukrainy.

Kim jest Siergiej Zaworotny
Portal niezależnego radia Echo Moskwy, które przestało nadawać po inwazji zbrojnej Rosji na Ukrainę w 2022 roku, napisał, że w biografii 72-letniego Siergieja Zaworotnego, urodzonego w Chabarowsku na rosyjskim Dalekim Wschodzie, nie ma informacji o jego dzieciństwie. Nie wiadomo, kim są jego rodzice i gdzie chodził do szkoły.
"Luka trwa do lat młodzieńczych, kiedy rozpoczął studia na wydziale historycznym uniwersytetu w Kijowie. W 1978 roku Zaworotny ukończył uczelnię, a pięć lat później w Moskiewskim Instytucie Ameryki Łacińskiej obronił doktorat na temat Kuby" - podał portal rozgłośni.
W latach 80. i 90. XX wieku Zaworotny pracował jako korespondent propagandowego dziennika "Komsomolskaja Prawda" w krajach Ameryki Łacińskiej.
W latach 2003-2004 Zaworotny był rzecznikiem frakcji narodowo-konserwatywnej partii Rodina w Dumie, niższej izbie rosyjskiego parlamentu. Pięć lat później został współpracownikiem, a następnie doradcą i rzecznikiem Mykoły Azarowa, prorosyjskiego premiera Ukrainy w latach 2010-2014.

"Drugie dno" w biografii
Azarow uciekł do Rosji po obaleniu prorosyjskiego prezydenta Ukrainy Wiktora Janukowycza w 2014 roku. Zaworotny również wrócił do Moskwy. Nadal współpracował z Azarowem. Był twarzą jego organizacji Komitet Ratowania Ukrainy, której celem była zmiana rządu w Kijowie. Zaworotny regularnie pojawiał się w propagandowych rosyjskich mediach, gdzie krytykował prozachodnie władze ukraińskie - przypomniało w publikacji na swoim portalu radio Echo Moskwy.
Timur Olewski, dziennikarz rosyjskiego niezależnego portalu The Insider, sugeruje, że biografia Zaworotnego ma "drugie dno". - Pisaliśmy jakiś czas temu o jego powiązaniach z rosyjskim wywiadem wojskowym, GRU - mówi tvn24.pl Olewski.
Śledczy portal The Insider napisał również, że Zaworotny w przeszłości był pracownikiem radzieckiego KGB i rezydentem wywiadu w Argentynie, gdzie pracował pod przykrywką dziennikarza "Komsomolskiej Prawdy".
W 2020 roku nazwisko Zaworotnego pojawiło się w raporcie Komisji ds. Wywiadu Senatu USA, który był poświęcony rosyjskiej ingerencji w amerykańskie wybory w 2016 roku. Dziennikarz został tam nazwany oficerem Służby Wywiadu Zagranicznego Rosji.
Komisja podała również, że był on powiązany z jednostką wojskową nr 33949. "Jednostka ta, należąca do rosyjskiego wywiadu zagranicznego, odpowiada za nielegalną działalność wywiadowczą, która nie odbywa się pod osłoną korpusu dyplomatycznego. Są tam ludzie z tworzoną przez lata biografią i tożsamością, którzy pracują w różnych krajach i na różnych cywilnych stanowiskach" - napisał w mediach społecznościowych były funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa Ukrainy Iwan Stupak.
Zaworotny leży w szpitalu. Jest w śpiączce. Lekarze twierdzą, że jego stan jest ciężki.
Jak podał Reuters, w poniedziałek Komitet Śledczy Federacji Rosyjskiej poinformował o zatrzymaniu kobiety, która miała brać udział w zamachu "na zlecenie ukraińskich służb wywiadowczych". To 21-letnia Rosjanka.

Zamach w Petersburgu
Dzień wcześniej, w czwartek rano, w Petersburgu, w wyniku eksplozji samochodu zginął oficer rosyjskich sił zbrojnych. Niezależne rosyjskie media podały, że ofiarą jest pułkownik Dmitrij Łobodin, pełniący funkcję głównego nawigatora 6. Armii Sił Powietrznych i Obrony Powietrznej. Propagandowe kanały na Telegramie żegnały go wpisami "bohater", życzyły mu "wiecznego lotu".
"Znów wybuch samochodu w Petersburgu. I znów zginął pułkownik" - napisał o tym zdarzeniu propagandowy rosyjski portal Swobodnaja Priessa. Przypomniał, że do zamachu doszło w dzielnicy Szuszary i że prawie w tym samym miejscu, trzy miesiące wcześniej, w wyniku eksplozji auta zginął inny oficer.
"Nieopodal znajdują się jednostki wojskowe. W blokach w Szuszarach mieszka wielu żołnierzy. Dlaczego jak dotąd nie zostały podjęte niezbędne środki ostrożności? A może zostały podjęte, ale były one niewystarczające?" - stawiała krytyczne pytania Swobodnaja Priessa.
Prokremlowski politolog i publicysta Armen Gasparian mówił antyukraińskiemu portalowi Ukraina.ru, że "ukraińskie służby dokonały zamachów w Moskwie i Petersburgu tuż przed rozmowami pokojowymi w sprawie Ukrainy w Abu Zabi", które odbyły się 10 i 11 listopada. Twierdził, że służby dokonały po latach "zemsty" na Zaworotnym jako rzeczniku Azarowa. "Czy to ma być dążenie do pokoju? Oni [Ukraińcy - red.] szukali go [Zaworotnego] przez lata i znaleźli. Czy to ma być w formacie inicjatyw pokojowych?" - irytował się Gasparian.
Niezależny rosyjski kanał na YouTube OM TV skomentował, że zamachy w dwóch najważniejszych miastach w Rosji, w ciągu zaledwie dwóch dni, to cios w "potężną kremlowską machinę". "Wszystko to dzieje się w kraju, gdzie służby specjalne mają ogromne budżety, a propaganda codziennie raportuje o bezpieczeństwie. Zamachy były bardzo niewygodne dla Kremla" - padło stwierdzenie w OM TV.
W Kijowie oficjalnie nie komentowano doniesień na temat ostatnich wydarzeń w Rosji.

Historia zamachów od wybuchu wojny w Ukrainie
Propagandowa rosyjska prasa przypomniała, że od wybuchu wojny w Ukrainie na terenie Rosji miały miejsce także inne głośne zamachy, w których ginęli zarówno cywile, jak i wojskowi.
W sierpniu 2022 roku w wyniku eksplozji samochodu zginęła Daria Dugina, córka Aleksandra Dugina, ideologa rosyjskiego imperializmu i zwolennika inwazji zbrojnej Rosji na Ukrainę. Autem miał jechać Dugin, który przesiadł się do innego pojazdu.
W kwietniu 2023 roku w wyniku wybuchu w kawiarni w Petersburgu zginął prokremlowski bloger Władlen Tatarski.
W lipcu 2023 roku w Krasnodarze został zastrzelony były dowódca okrętu podwodnego "Krasnodar" Stanisław Rżycki. Wywiad wojskowy w Kijowie poinformował wówczas, że zginął wojskowy, który był zaangażowany w rakietowe ostrzały Ukrainy.
W kwietniu 2025 roku w wyniku eksplozji samochodu w mieście Bałaszycha w obwodzie moskiewskim zginął generał Jarosław Moskalik, wiceszef Głównego Zarządu Operacyjnego sztabu generalnego rosyjskiej armii. Media w Kijowie podały, że odpowiadał za monitorowanie sytuacji na froncie i przygotowanie raportów dla Władimira Putina.
W grudniu 2025 roku w Moskwie w wyniku eksplozji samochodu zginął generał Fanił Sarwarow. Był szefem Zarządu ds. Przygotowania Wojskowego, odpowiadającego m.in. za szkolenia żołnierzy.
Również w grudniu ubiegłego roku doszło do zamachu na kolejnego rosyjskiego generała, dowódcę wojsk ochrony radiochemicznej i biologicznej Igora Kiriłłowa. Zginął w Moskwie w


8.

Okupanci ogłosili atak na Most Krymski: rozmieścili tam sztab operacyjny

Źródło: Gauleiter of Crimea Sergey Aksyonov , public "Crimean Wind"

Bezpośrednie przemówienie Aksionowa: „Wróg zaatakował Most Krymski. W związku z tym ruch będzie ograniczony do około południa”.

Szczegóły: Według niego, w celu wyeliminowania skutków zdarzenia zaangażowano wszystkie niezbędne służby, a w Kerczu rozmieszczono sztab operacyjny.
Aksionow opowiedział również, jak dowiedzieć się o połączeniu promowym między Krymem a portem „Kaukaz”. Gauleiter twierdzi, że osobiście kontroluje sytuację.
„Krymski Wiatr” donosi, powołując się na swoich subskrybentów, że o godzinie 5:38 doszło do uderzenia w jeden z łuków przęsła żeglownego mostu. Obecnie jego stan jest sprawdzany przez ekspertów.

Tło:
Rosja, która okupowała ukraiński półwysep Krym w 2014 roku, później nielegalnie zbudowała most przez Cieśninę Kerczeńską. Most Krymski to dwukierunkowe przejście (drogowe i kolejowe) łączące Krym z Rosją.


9.

https://wyborcza.pl/7,75398,33133564,dziecko-do-bialorusinki-k-a-w-moim-kraju-jestes-moja-sluzaca.html#s=S.TD-K.C-B.3-L.1.duzy
„W Polsce wystarczy mówić po ukraińsku lub nosić hidżab, by sprowokować atak na tle narodowościowym” - zauważa Fundacja Ocalenie, która właśnie opublikowała raport o przemocy wobec uchodźców i migrantów mieszkających w Polsce. Przemoc przybiera wiele form.
Obywatelka Ukrainy: "Już zdjęłam wszystkie broszki i bransoletki z flagą. Staram się nikogo nie prowokować, bo nie chcę dostać surowym jajkiem w plecy".
Obywatelka Białorusi: "Bardzo często naprawdę boję się rozmawiać przez telefon w miejscach publicznych, np. w autobusach, pociągach itp. Staram się w ten sposób unikać problemów.
Obywatelka Białorusi: "Dziecko, którym się opiekowałam, powiedziało do mnie: „K***a, jesteś w moim kraju i jesteś moją służącą".
Obywatelka Ukrainy: "Dano mi najniższą pensję, Polacy zarabiali więcej. Nie podnoszono nam wynagrodzenia do tego poziomu, mimo że pracowałyśmy więcej. Mojej przyjaciółce już od 3 lat nie zmieniają umowy zlecenia na umowę o pracę, choć wszyscy inni nowi pracownicy otrzymują od razu umowę o pracę".
Obywatelka Ukrainy: "Jeśli jedziemy razem, staramy się kontaktować ze sobą przez SMS-y, żeby nie rozmawiać przez telefon i żeby nikt nie mógł się domyślić, że nie jesteśmy Polakami. Nie odbieram telefonu w miejscu publicznym. Wielu moich znajomych nie nosi już haftowanych koszul ukraińskich".

Te świadectwa pochodzą z raportu "(Nie)widoczna przemoc. Zachowania przemocowe wobec osób z doświadczeniem migracji, w tym uchodźstwa". Autorem opracowania jest Fundacja Ocalenie, która od 25 lat zajmuje się w Polsce udzielaniem pomocy cudzoziemcom. Raport opublikowano w poniedziałek 16 listopada.
Powstał na podstawie pogłębionych wywiadów z 25 wybranymi osobami - podopiecznymi Fundacji Ocalenie - oraz ankiet wypełnionych w Internecie przez 988 cudzoziemców z 70 różnych krajów (najwięcej z Ukrainy, Białorusi, Afganistanu i Iranu). Ich tożsamości zostały zweryfikowane i potwierdzone, a następnie, ze względów bezpieczeństwa, zanonimizowane. Badanie trwało od maja do sierpnia 2026 r. - Przemoc jest zjawiskiem powszechnym - stwierdzają autorzy.

Raport Fundacji Ocalenie. "Wystarczy nosić hidżab"
Najwięcej przepytanych mieszka w Warszawie, więc - jak zaznaczają autorzy - raport najwierniej oddaje perspektywę dużego miasta.
W 2026 r. w Warszawie, aby sprowokować atak na tle narodowościowym, etnicznym, rasowym czy religijnym, wystarczy mówić w języku innym niż polski lub po polsku z akcentem, patrzeć w telefon, na którym wyświetlają się obcojęzyczne treści, bawić się na placu zabaw inaczej niż bezgłośnie, być niewłaściwie ubraną, np. nosić hidżab albo mieć zbyt ciemną skórę i włosy - opowiada Marianna Wartecka z zarządu Fundacji Ocalenie.
Podaje przykłady kilkunastu (z kilkuset zakwalifikowanych przez policję jako motywowane uprzedzeniami tylko w 2025 r.) najgłośniejszych takich ataków.
Wśród nich m.in. ugodzenie nożem obywatela Zimbabwe przez 30-letniego Patryka R., napad na egipską rodzinę podczas spaceru (32-letni obywatel Polski pobił ich i znieważył) czy przemoc wobec Ukrainki w jej miejscu pracy (groźby, wyzwiska) - czynu dopuściła się nietrzeźwa 32-letnia Polka.
Niektóre z tych zdarzeń zostały nagrane telefonami komórkowymi i szybko obiegły Internet. Do takich należał m.in. atak 54-latka na dwie dziewczynki z Ukrainy w autobusie w Bielsku-Białej. Mężczyzna zwrócił się do nich słowami: "gówniary wyrosły na naszych pieniądzach", a następnie nakazał im "wyp... na Ukrainę". Został zatrzymany. Przedstawiono mu zarzuty z art. 257 Kodeksu karnego, dotyczące znieważania na tle religijnym, narodowościowym i rasowym.
Z kolei w kwietniu pijana i agresywna 35-letnia Monika B. napadła w centrum Poznania na dwie nastolatki z Ukrainy. Próbowała wyrwać im włosy i rzuciła się z pięściami, wykrzykując: "Ukraińcy rządzą Polską". Dziewczęta nagrały zdarzenie, a filmik zamieściły w sieci.
W "Wyborczej" wielokrotnie opisywaliśmy te i inne przypadki podobnych napaści.

71 proc. atakowanych nie zgłasza przestępstw
Ale nie zawsze takie sytuacje są nagrywane, nie wszyscy reagują, nie zgłaszają podobnych zdarzeń do organów ścigania. Fundacja Ocalenie powołuje się na dane Prokuratury Krajowej z 2025 roku: spośród 348 spraw dotyczących przestępstw motywowanych uprzedzeniami, w których wniesiono akt oskarżenia, aż 192 wiązały się z uprzedzeniem wobec osób narodowości ukraińskiej.
Raport informuje, że zaledwie 13 proc. zaatakowanych osób zgłasza te przestępstwa. Natomiast aż 71 proc. nie ma nawet świadomości, kogo mogłoby o tym zawiadomić, a 20 proc. nie wie, że w ogóle może to zrobić. - Przestępstwa stanowią szczyt piramidy przemocy - komentuje Wartecka.
Świadkowie najczęściej na takie sytuacje nie reagują: nie pomagają osobie pokrzywdzonej, nie zawiadamiają policji. Ponad 67 proc. zapytanych zadeklarowało, że nie otrzymało żadnego wsparcia po doświadczeniu zachowania przemocowego, do którego doszło w Polsce.


Przemoc niejedno ma imię. "Polacy mają szeroki repertuar"
Raport pokazuje także, jak różne mogą być formy przemocy. Zaczyna się od agresji słownej. "Wyp... na Ukrainę", "ty szczurze", "śmieciu", "k..o", "idioto", "asfalty i karaluchy, które opanowały Polskę" - to najczęstsze zwroty, jakie wobec cudzoziemców stosują Polki i Polacy. Jednak badacze zwracają uwagę, że mają oni bardziej "szeroki repertuar obraźliwych i wykluczających określeń kierowanych do cudzoziemców".
- Tego rodzaju zwroty nie odnoszą się do zachowania osób, do których są kierowane, a obejmują całą grupę etniczną lub narodowościową - podkreślają autorzy opracowania.
Zauważają, że podstawę obraźliwych ataków najczęściej stanowi kwestionowanie prawa cudzoziemców do pobytu w naszym kraju. Ale to także dezinformacja, np.: "wojna się skończyła, wracaj do Ukrainy 
Zwracają uwagę również na wykluczenie językowe z kategorii: "jesteś w Polsce, to mów po polsku".
Osoby doświadczające takiego wykluczenia językowego mogły być tolerowane w Polsce tak długo, jak długo w przestrzeni publicznej używały języka polskiego, nawet do komunikacji wewnątrz swojej grupy etnicznej czy narodowościowej
- podkreślają.
Osoby, które wzięły udział w badaniu opowiadały, że coraz bardziej obawiają się mówić w swoim ojczystym języku w przestrzeni publicznej. Chowają telefony komórkowe, odchodzą na bok, bo jak tłumaczą "nie chcą tworzyć problemów". 

Pracują za darmo
Uchodźcy i migranci doświadczają w Polsce również przemocy fizycznej. Fundacja Ocalenie wskazuje głównie na pobicia, ale także siłowe próby zdejmowania hidżabu.
Wobec migrantów i uchodźców stosowana jest także przemoc ekonomiczna. Są zatrudniani na gorszych niż Polacy warunkach, pracują na umowach śmieciowych, nie otrzymują wynagrodzeń za pracę, nadgodziny. W raporcie skarżą się, że pracodawcy potrafią wykorzystywać ich problemy formalne, które związane są z legalizacją pobytu w Polsce.
Często słyszą groźby śmierci, doświadczają hejtu w internecie, są poddawani szantażom emocjonalnym. Dochodzi do tego zwłaszcza w sytuacjach, w których występuje zależność między nimi a pracodawcami czy wynajmującymi im mieszkania. 
Różnych form przemocy doświadczyła ponad połowa biorących badanych, 46 proc. więcej niż jednej, a 25 proc. częściej niż kilka razy w roku. 

Od wielkiego zrywu do wielkiej niechęci
Marianna Wartecka zauważa, że od "wielkiego zrywu i pomocy uchodźcom z Ukrainy", kiedy wykazaliśmy się olbrzymią solidarnością i empatią, przeszliśmy dość krótką drogę do ksenofobii i przyzwolenia na jej manifestowanie. Jednocześnie podkreśla, że fundacja prawami migrantów zajmuje się od przeszło 25 lat, a zjawisko to było przewidywalne, więc nie jest nim szczególnie zaskoczona.
Według badania CBOS "Stosunek Polaków do innych narodów", jeszcze przed 24 lutego 2022 r. (agresja Rosji na Ukrainę) sympatią darzyliśmy cudzoziemców w 41 proc. Teraz - dane z 2026 r. - więcej osób czuje już do migrantów i uchodźców niechęć: 43 proc. 

Największy wpływ na opinię publiczną - według raportu - miały dwa wydarzenia: kryzys humanitarny na granicy polsko-białoruskiej oraz wybuch pełnoskalowej wojny w Ukrainie. W ciągu trzech lat nasza aprobata dla składania wniosków o azyl spadła z 33 proc. do 20 proc. (dane CBOS obejmują przedział do grudnia 2021 do czerwca 2024 r.).

Koniec merytorycznej debaty w Polsce
Wartecka zastanawia się, co mogło przyczynić się do tak wyraźnej zmiany nastrojów. Wskazuje m.in. na odmawiające respektowania praw człowieka narracje rządów - najpierw Zjednoczonej Prawicy, następnie Koalicji 15 października - oraz dehumanizujący język mediów i wszechobecną dezinformację, zorganizowaną przez agresora. Wspomina kampanię prezydencką w 2025 r., która - jak to określa - "położyła kres merytorycznej debacie o polityce integracyjnej w Polsce". 
Fundacja Ocalenie przyjrzała się także skutkom tej przemocy. Do największych należą m.in. przewlekły stres i poczucie zagrożenia, lęk przed przebywaniem w przestrzeni publicznej, obniżenie poczucia własnej wartości, depresja i pogorszenie zdrowia psychicznego, wycofywanie się z życia społecznego. To także próby ukrywania własnej tożsamości, pochodzenia czy języka w miejscach, w których do ataków dochodzi najczęściej: autobusach, pociągach, szkołach czy przychodniach.
Co ciekawe, jednocześnie ponad 72. proc. zapytanych twierdzi, że czuje się w Polsce bezpiecznie, bo "doświadczenie przemocy nie idzie w parze z zagrożeniem poczucia bezpieczeństwa".
Czy tę niechęć i agresję można jeszcze zatrzymać? Autorzy raportu wskazują najlepsze rozwiązania:
- regulacja platform internetowych,
- odpowiedzialny przekaz państwa,
- wzmocnienie standardów w mediach,
- zwiększenie bezpieczeństwa w szkole,
- nacisk na politykę antyalkoholową,
- większa rola instytucjonalnego systemu integracji,
- rozszerzenie przepisów kodeksu karnego i skuteczny nadzór prokuratorski nad postępowaniami.


10.

Stowarzyszenia antyfaszystowskie, rząd tnie fundusze: „Nie przetrwamy w ten sposób”.
Dekret pozbawia organizacje wspierające byłych deportowanych i osoby prześladowane 258.000 euro. Zażądano zorganizowania spotkania w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Opozycja: „Będziemy walczyć”.
https://www.repubblica.it/politica/2026/11/16/news/associazioni_antifasciste_governo_taglia_fondi-425726090/?ref=RHLM-BG-P10-S1-T1-fdg13
========
Faszystowski rząd włoski, tak chętnie podziwiany i wychwalany przez polskich demokratów (?) obciął dotację dla stowarzyszeń antyfaszystowskich. Jednocześnie włoskie czarne koszule, przyobleczone w krawaty, są traktowane przez „Telemeloni” (dawniej Radiotelevisione Italiana) oraz inne media prorządowe (a tych jest większość) jako prawdziwe autorytety. Telewizji lepiej nie włączać, strach otwierać lodówkę, żeby nie wyskoczył jakiś perorujący faszysta. Zupełnie jak w tvn24…


11.

Ale żeby z kobietą? To jakiś raróg w swoim zawodzie!
https://bialystok.wyborcza.pl/bialystok/7,35241,33129329,ksiadz-ukarany-za-intymne-zwiazki-z-gosposia-ponownie-proboszczem.html


Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga